8 διάσημα βιβλία που απαγορεύτηκαν επειδή θεωρήθηκαν «βλάσφημα»

Δημοσιεύθηκε: Ενημερώθηκε:
SATANIC VERSES
ASSOCIATED PRESS
Εκτύπωση

Σε περίπτωση που δεν το γνωρίζατε, η εβδομάδα που διανύουμε (28/9 – 4/10) είναι η Διεθνής Εβδομάδα Απαγορευμένων Βιβλίων, κατά την οποία γιορτάζουμε κάθε χρόνο τα βιβλία των οποίων η κυκλοφορία απαγορεύτηκε επειδή θεωρήθηκε πως το περιεχόμενό τους ήταν «βλάσφημο» και «ασεβές» προς τα χρηστά ήθη.

Επί χιλιετίες, οι κυβερνήσεις και οι κοινωνίες χρησιμοποιούσαν νομικά και εμπορικά μέσα για να λογοκρίνουν ιδέες και εκφράσεις που αντιτασσόταν στις παγιωμένες πεποιθήσεις. Η απαγόρευση «βλάσφημων» βιβλίων θωρακίζει τις θρησκείες, τα δόγματα και τους πολιτικούς ημίθεους από την κριτική και τον όποιο εμπεριστατωμένο έλεγχο. Αναιρεί την ελευθερία της έκφρασης με σκοπό να διατηρήσει μια ανελεύθερη ειρήνη.

Αυτή είναι μια λίστα με τα πιο γνωστά βιβλία που απαγορεύτηκαν σε διάφορα σημεία του κόσμου, επειδή διατάρασσαν το status quo της εκάστοτε χώρας.

1. Η Βίβλος

the bible

Ναι, η Βίβλος είναι γεμάτη βία και πρόστυχες σκηνές σεξ, αυτοί όμως δεν ήταν οι λόγοι για τους οποίους απαγορεύτηκε σε πολλές χώρες. Στην Κεντρική Ασία, η έκδοση, η εισαγωγή και η διακίνηση τους θρησκευτικού αυτού βιβλίου απαγορεύτηκαν ώστε να αποτραπεί ο «εξτρεμισμός». Στη Μαλαισία, κάθε Βίβλος στη γλώσσα μαλάι είχε απαγορευτεί εκτός των ορίων της εκκλησίας, ώστε να προστατεύσει την «εθνική ασφάλεια». Στη Βόρεια Κορέα η κατοχή της Βίβλου ήταν παράνομη επειδή, για να μην τα πολυλογούμε, τα περισσότερα πράγματα εκεί είναι απαγορευμένα. Οι κυβερνήσεις συχνά ελέγχουν και περιορίζουν τις κοινότητες των πιστών υπό τον φόβο πως θα απειλήσουν την κυριαρχία τους. Κόβουν, λοιπόν, την πρόσβαση στην Αγία Γραφή και απαγορεύουν τον προσηλυτισμό, ενώ παράλληλα προσποιούνται πως υπερασπίζονται την ελευθερία της θρησκείας και των πεποιθήσεων στα συντάγματά τους.

2. Ο Κώδικας Ντα Βίντσι

da vinci code book

Το Λίβανο απαγόρευσε το μπεστ σέλερ του Νταν Μπράουν το 2004, όχι λόγω έλλειψης λογοτεχνικής αξίας (αυτό ίσως να το καταλαβαίναμε), αλλά επειδή οι ηγέτες της Καθολικής Εκκλησίας είχαν πρόβλημα με τον πλασματικό ισχυρισμό ότι (spoiler alert) ο Ιησούς παντρεύτηκε την Μαρία τη Μαγδαληνή και απέκτησε παιδί μαζί της. «Είναι δύσκολο για εμάς να δεχτούμε αυτά τα πράγματα, ακόμα κι αν υποτίθεται πως είναι μυθοπλασία», είχε πει ο τότε πρόεδρος του Καθολικού Κέντρου Πληροφοριών του Λιβάνου, πάτερ Abdou Abu Kasm, στο BBC, μετά την απόσυρση του βιβλίου από τις προθήκες των βιβλιοπωλείων. «Ο Χριστιανισμός δεν έχει να κάνει με τη συγχώρεση στο σημείο προσβολής του ίδιους του Ιησού Χριστού». Το MARCH, ένα λιβανέζικο κίνημα πολιτικών δικαιωμάτων, έχει φτιάξει μια λίστα με τα βιβλία που απαγορεύτηκαν στο Λίβανο για παρόμοιους λόγους, όπως το «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» και η «Εκλογή της Σόφι».

3. Χάρι Πότερ

harry potter book

Το 2002 το Υπουργείο Παιδείας και Νεολαίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έγινε κανονικός Voldemort, απαγορεύοντας στον μικρό μάγο να διαφθείρει τα νεαρά μυαλά καθώς, όπως ισχυρίστηκαν, η ιστορία της J.K. Rowling «είναι αντίθετη στις αξίες του Ισλάμ». Με την ίδια απόφαση απαγορεύτηκε η χρήση στα ιδιωτικά σχολεία άλλων 25 βιβλίων, συμπεριλαμβανομένης της «Φάρμας των Ζώων» του Τζορτζ Όργουελ.

4. Το Κοράνι

the quran

Το ιερό βιβλίο των Μουσουλμάνων απαγορεύτηκε σε πολλές από τις προαναφερθείσες χώρες για τους ίδιους λόγους που απαγορεύτηκε και η Βίβλος. Το 2013, η ρώσικη πόλη Novorossiysk απαγόρευσε μία συγκεκριμένη μετάφραση του Κορανιού επειδή υποτίθεται πως προωθούσε τον εξτρεμισμό και υποκινούσε τη βία -μια κίνηση που έβαλε το βιβλίο στη μαύρη λίστα της χώρας. Επίσης απαγορεύτηκαν τα έργα του ιδρυτή της Σαϊεντολογίας L. Ron Hubbard, του Τούρκου θεολόγου Said Nursi, πολλές εκδόσεις των Καθολικών, των Μαρτύρων του Ιεχωβά και του Φάλουν Γκονγκ και μια μεγάλη ποικιλία «εξτρεμιστικών» θρησκευτικών κειμένων.

5. Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι

50 shades of grey book

Η Μαλαισία, εκτός όλων των άλλων, δεν συμπαθεί ιδιαίτερα τα παιχνίδια ρόλων και το BDSM. Το Υπουργείο Εσωτερικών της χώρας απαγόρευσε την τριλογία των «Πενήντα Αποχρώσεων του Γκρι» και την πρώτη ταινία, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, λέγοντας πως ήταν «πιθανό να είναι επιζήμια στην ηθική», ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Η Μαλαισία απαγόρευσε επίσης το βιβλίο του Καναδού συγγραφέα Irshad Manji, «Allah, Liberty and Love» το 2012, επειδή ήταν αντίθετο στις αρχές του Ισλάμ. Για την ακρίβεια άρχισαν να κάνουν επιδρομές σε βιβλιοπωλεία και να κατάσχουν αντίγραφα του βιβλίου πριν καν προλάβει να οριστεί ο νόμος της απαγόρευσής του.

6. Οι Σατανικοί Στίχοι

satanic verses

Οι περισσότεροι λογοτέχνες δεν καταφέρνουν να εκδώσουν τέσσερα βιβλία. Τα περισσότερα τέταρτα μυθιστορήματα δεν προκαλούν παγκόσμια κατακραυγή και σίγουρα δεν εμπνέουν απόπειρες δολοφονίας. Ο Σαλμάν Ρούσντι πέτυχε και τα δύο με τους «Σατανικούς Στίχους», το μυθιστόρημα που εξέδωσε το 1988 και το οποίο ήταν εμπνευσμένο από τον Προφήτη Μωάμεθ. Το «βλάσφημο» βιβλίο απαγορεύτηκε στην Ινδία, κάηκε στην Μεγάλη Βρετανία και οδήγησε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί του Ιράν να εκδώσει φέτφα ζητώντας το θάνατο του Ρούσντι. Απειλές βίας γύρω από αυτή τη διαμάχη κυνηγούν τον Ρούσντι μέχρι και σήμερα. Το 2012 αποχώρησε από μια ομιλία στα πλαίσια του Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Τζαϊπούρ, εν μέσω νέων απειλών για τη ζωή του.