CULTURE
19/06/2017 13:31 EEST | Updated 19/06/2017 13:31 EEST

Άγνωστη ιστορία: Η άνοδος και η πτώση του Ελληνοβακτριανού και του Ινδοελληνικού Βασιλείου σε έναν χάρτη

Insights via Getty Images
Restored Head Of A Greco Bactrian Buddha (4Th Century) On Display At The National Museum Of Afghanistan - Kabul,, Afghanistan (Photo by: Insights/UIG via Getty Images)

Οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου έφεραν τον Ελληνισμό στα πέρατα της Γης, σε μέρη όπου σήμερα φαντάζει σήμερα σχεδόν αδιανόητο να υπήρχαν ελληνικοί πληθυσμοί, με ελληνική γλώσσα, ήθη και έθιμα. Το μεγαλείο της Ελληνιστικής Περιόδου συνέχισε να λάμπει για πολλά χρόνια μετά, στα βάθη της Ασίας, επηρεάζοντας την πορεία της ιστορίας, ακόμα και μετά την πτώση των ελληνιστικών βασιλείων, καθώς η κληρονομιά τους συνέχισε να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για αιώνες.

Χαρακτηριστικές – και αρκετά άγνωστες στο ευρύ κοινό- είναι οι περιπτώσεις του Ελληνοβακτριανού (Ελληνικού Βασιλείου της Βακτριανής) και του Ινδοελληνικού βασιλείου, που το ακολούθησε, δυνάμεων που άντεξαν μέχρι και τις αρχές του 1ου μΧ αιώνα, και έφεραν τον Ελληνισμό σε επαφή με τους πολιτισμούς της Άπω Ανατολής: Μέσω των βασιλείων αυτών, ο ελληνικός πολιτισμός ήρθε σε επαφή με τον βουδισμό, ενώ εμπορικές σχέσεις αναπτύχθηκαν με την Ινδία και την Κίνα.

Το Ελληνικό βασίλειο της Βακτριανής ιδρύθηκε το 250 π.Χ. από τον Έλληνα σατράπη της Βακτριανής Διόδοτο Α' τον Σωτήρα , ο οποίος αποσχίστηκε από τους Σελευκίδες, και αποτέλεσε, μαζί με το Ινδοελληνικό Βασίλειο που ακολούθησε, το ανατολικό άκρο του ελληνιστικού κόσμου, εκτεινόμενο σε περιοχές της κεντρικής Ασίας. Θεωρούνταν ένα από τα πλουσιότερα βασίλεια της Ανατολής, και για ένα διάστημα ήταν ιδιαίτερα ισχυρό- ωστόσο οι θύελλες των συγκρούσεων της Ελληνιστικής Περιόδου είχαν ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωσή του και εν τέλει το βασίλειο κάποια στιγμή κατέρρευσε λόγω των επιδρομών νομαδικών φύλων. Ωστόσο, ο ελληνικός πολιτισμός εξακολούθησε να είναι παρών στην περιοχή, λόγω της ύπαρξης εξελληνισμένων πόλεων, αλλά και του Ινδοελληνικού ή Ελληνοϊνδικού Βασιλείου: Ιδρύθηκε όταν ο Δημήτριος Α´ ο Ανίκητος, βασιλιάς του ελληνικού βασιλείου της Βακτριανής, εισέβαλε τον 3ο αιώνα π.Χ. στις περιοχές της βορειοανατολικής Ινδίας τις οποίες ινδικά βασίλεια είχαν ανακαταλάβει. Ο πλέον διάσημος Ελληνοϊνδός ηγεμόνας ήταν ο Μένανδρος ο Δίκαιος ο οποίος είχε την πρωτεύουσά του στην Σακάλα της Πενταποταμίας- τη σημερινή Σιαλκότ στο Παντζάμπ του Πακιστάν.

Οι Ινδοέλληνες βασιλείς συνδύασαν την ελληνική και τις ινδοϊρανικές γλώσσες και σύμβολα και τα θρησκευτικά έθιμα του Ινδουισμού, του Βουδισμού, και της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.Υπήρξαν επίσης υποστηρικτές του Βουδισμού- ένας συνδυασμός που είναι σήμερα γνωστός ως ελληνοβουδισμός και ελληνοβουδιστική τέχνη. Το Ινδοελληνικό Βασίλειο κατέρρευσε κατά το 10 μ.Χ. λόγω της πίεσης των Κουσανιτών και των Ινδοσκυθών- ωστόσο ελληνικοί/ εξελληνισμένοι πληθυσμοί θεωρείται πως παρέμειναν για αρκετούς αιώνες ακόμα στην περιοχή.

Η ιστορία των Ελλήνων της κεντρικής Ασίας είναι ένα τεράστιο και πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο από μόνη της, που χρήζει ιδιαίτερης μελέτης. Μια μικρή, σύντομη γεύση από αυτήν παρέχει βίντεο του Ollie Bye στο YouTube, όπου εμφανίζονται στον χάρτη η άνοδος και η πτώση των βασιλείων τους ανά τους αιώνες- καθώς και τα ονόματα των ηγεμόνων τους.