profile image

Γαβριήλ Χαρίτος

Δικηγόρος, Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, Ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής

Διδάκτωρ διεθνών σχέσεων του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Η μελέτη του «Ο εκδημοκρατισμός των αραβικών χωρών ως προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Η περίπτωση της Ιορδανίας και της Τυνησίας» εκδόθηκε από το Ίδρυμα Διεθνών Νομικών Μελετών του καθ. Ηλία Κρίσπη και Δρος Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη και κυκλοφορεί από τις νομικές εκδόσεις Σάκκουλα. Τελεί υπό έκδοση το δεύτερο βιβλίο του, βασισμένο στην διδακτορική του διατριβή με θέμα «Η εξωτερική πολιτική του Ισραήλ και η Κύπρος, 1946-1960».

Συνεργάζεται με ερευνητικά ινστιτούτα πολιτικής ανάλυσης και ΜΜΕ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Συνεργάτης-αναλυτής του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Δικηγορεί στη Ρόδο.

Αντιμετωπίζοντας τον λαθροτουρισμό στην κατεχόμενη Κύπρο

Χθες, λίγες μόλις ώρες πριν τον εορτασμό της εβραϊκής πρωτοχρονιάς, το ισραηλινό υπουργείο εξωτερικών προειδοποίησε τους Ισραηλινούς τουρίστες να σκεφτούν πολύ καλά πριν επισκεφθούν για διακοπές την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Αν και κάθε χρόνο το Ισραήλ επαναλαμβάνει αυτή την ταξιδιωτική οδηγία με ταυτόσημο ύφος και περιεχόμενο, η χθεσινή ανακοίνωση ήταν αυστηρότερη και πολύ λεπτομερέστερη από τις προηγούμενες.
20/09/2017 12:04 EEST

Άμεση ανάλυση: Τριμερής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ένα ακόμα βήμα μπροστά

Είναι σαφές ότι ποτέ άλλοτε η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ δεν ήταν τόσο κοντά σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο. Ωστόσο, ο πήχης έχει τεθεί ψηλά. Πολλά απομένουν να γίνουν ακόμα για να πει κανείς με βεβαιότητα ότι δεν πρόκειται περί μίας συγκυριακής προσέγγισης. Όλα δείχνουν ότι οι μελέτες που έχουν υποβληθεί για κοινά ενεργειακά πρότζεκτ ακόμα αναζητούν χρηματοδότηση. Όσο θα καθυστερεί η υλοποίησή τους, τόσο θα πληθαίνουν οι αμφιβολίες της Ελλάδας και της Κύπρου για τις πραγματικές προθέσεις του Ισραήλ ως προς το αντίπαλό τους δέος - την Τουρκία.
15/06/2017 21:22 EEST

Οι σχέσεις Τουρκίας-Χαμάς, η ισραηλινή ανεκτικότητα και η Κύπρος

Η ισραηλινή κυβέρνηση συστηματικά αποφεύγει να θέτει ψηλά στην ατζέντα της το θέμα της διατήρησης του Γραφείου Συμφερόντων της Χαμάς στην Τουρκία. Παράλληλα, οι Ισραηλινοί αποφεύγουν να σχολιάζουν το γεγονός της μεγάλης δημοτικότητας που χαίρει η Χαμάς στην τουρκική κοινή γνώμη. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, προκαλεί εντύπωση η σημερινή ανακοίνωση των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, οι οποίες, εμμέσως πλην σαφώς, θέτουν υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα - και, αν μη τι άλλο, την βούληση- των τουρκικών διωκτικών αρχών να περιορίσουν τη δράση της Χαμάς τόσο εντός της Τουρκίας, όσο και στην κατεχόμενη Βόρεια Κύπρο.
05/04/2017 20:45 EEST

Πόσο κοντά είναι μία πολυμερής διάσκεψη Ισραήλ-ΕΕ για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου;

Η ισραηλινή επιμονή να κλείσει άμεσα μία συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, θέλοντας να εξασφαλισθεί η χρηματοδότηση της κατασκευής του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει το Ισραήλ με την Κύπρο, την Ελλάδα και την Ιταλία γίνεται ολοένα και περισσότερο αισθητή. Από την άλλη πλευρά, εξίσου αισθητές γίνονται οι πολύ προσεκτικές κινήσεις από πλευράς Ευρώπης και αξιωματούχων της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Κύπρου, οι οποίοι δεν βιάζονται να ανακοινώσουν την αποδοχή ή μη της πρόσκλησης που τους απευθύνει εκ νέου η ισραηλινή πλευρά.
29/03/2017 13:37 EEST

2017: To Ισραήλ στη Μέση Ανατολή του Ντόναλντ Τραμπ

Τον Ιούνιο του 2017 θα συμπληρωθούν πενήντα χρόνια από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών και την κατάληψη της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, της Δυτικής Όχθης και των Υψωμάτων του Γκολάν από τον ισραηλινό στρατό. Εκείνες οι έξι μέρες του Ιουνίου του 1967 σημάδεψαν την νεώτερη Ιστορία της Μέσης Ανατολής, τη φυσιογνωμία του ισραηλινού κράτους, αλλά και τη μακρά πορεία του άλυτου Παλαιστινιακού. Αν και η αρχική σκέψη της τότε πολιτικής ηγεσίας του Ισραήλ ήταν να επιστραφούν οι κατεχόμενες περιοχές με αντάλλαγμα την υπογραφή συνθηκών ειρήνης με τις γειτονικές αραβικές χώρες - αυτό συνέβη μόνο με την Αίγυπτο του Ανουάρ Σαντάτ και τη συνθήκη του Καμπ Ντέηβιντ.
04/01/2017 11:14 EET

Ο φονιάς Άη Βασίλης

Η ματωμένη Πρωτοχρονιά της Κωνσταντινούπολης του 2017 δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Και δεν φταίει για όλα ο Συριακός εμφύλιος, η αναθεωρητική πολιτική του Ερντογάν, οι Κούρδοι, ο νέο-οθωμανισμός του Νταβούτογλου. Ακόμα και το γεγονός ότι το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση - εν τέλει η «μαγιά» που προετοίμαζε τον άδικο χαμό τόσων αθώων ανθρώπων προϋπήρχε. Η ισλαμική ηθική που αργά αλλά σταθερά καλλιεργείτο στην Τουρκία, τότε, παραμονές Χριστουγέννων του 2010 - εκφράζονταν με αθόρυβα και προσεκτικά στυλισαρισμένα γκράφιτι στα σοκάκια της τουριστικής Κωνσταντινούπολης. Φέτος, επτά χρόνια μετά - το «ισλαμικώς ορθόν» επιβλήθηκε με σφαίρες. Και δυστυχώς, η Ματωμένη Πρωτοχρονιά του 2017 ήταν ζήτημα χρόνου να συμβεί.
02/01/2017 12:26 EET

Πρωτοβουλία Ισραήλ για Διάσκεψη με ΕΕ που αναβαθμίζει τον ενεργειακό άξονα Ισραήλ-Κύπρου Ελλάδας

Είναι γεγονός ότι κατά την πρόσφατη τριμερή συνάντηση της Ιερουσαλήμ - αν και επισήμως δεν είχε ανακοινωθεί κάτι συγκεκριμένο γύρω από το θέμα της υποθαλάσσιας σύνδεσης μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου - είχε διαρρεύσει η πληροφορία ότι Ελλάδα και Κύπρος είχαν παρουσιάσει στην ισραηλινή πλευρά νέα κοστολόγηση του έργου, που ήταν σαφώς χαμηλότερη από εκείνην που είχε διαρρεύσει επανειλημμένως στον Τύπο και σε διεθνή fora. Παράλληλα, κατά την τριμερή της Ιερουσαλήμ η κυπριακή πλευρά ενημέρωσε διεξοδικά τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προτίθεται να καλύψει ένα σημαντικό τμήμα του συνολικού κόστους, το οποίο, σύμφωνα με την αναθεωρημένη παρούσα κοστολόγηση δεν ξεπερνά τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια.
21/12/2016 08:36 EET

Ερντογάν στην ισραηλινή τηλεόραση: «Εγώ θέτω τα όρια»

Για έναν τρίτο παρατηρητή, η συζήτηση γύρω από το επεισόδιο του Μαβί Μάρμαρα που συνέβη πριν από έξι χρόνια, φαντάζει παρωχημένη. Και όμως, τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Τουρκία, αυτό που συνέβη τότε στον στολίσκο προς τη Γάζα δεν ξεχάστηκε καθόλου. Άλλωστε, το επεισόδιο εκείνο αποτέλεσε και την απαρχή μίας σειράς φραστικών επιθέσεων του Ερντογάν κατά του Ισραήλ - τις οποίες και επανέλαβε, απευθυνόμενος στους ισραηλινούς τηλεθεατές. Συγκεκριμένα, απέδωσε ευθύνες στο Ισραήλ για τους βομβαρδισμούς στη Γάζα - συγκρίνοντας τον αριθμό των θυμάτων στη μία και στην άλλη πλευρά - , επέκρινε το Ισραήλ για τη φυλάκιση δεκάδων Παλαιστινίων και για τον τρόπο που διαχειρίζονται το Τέμενος του Αλ-Άκσα στην Ιερουσαλήμ.
22/11/2016 18:10 EET

Η απόρρητη γνωμοδότηση του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών. Στροφή 180 μοιρών της πολιτικής των ΗΠΑ στο Παλαιστινιακό;

Παρ' όλα αυτά, όσες εκτιμήσεις και δηλώσεις κι αν παρατεθούν, γεγονός είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ακόμα δεν έχει αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά του και δεν έχει καθορίσει ποια πρόσωπα θα αποτελούν το επιτελείο του. Αν ληφθούν υπ' όψιν οι εκτιμήσεις των απανταχού επικριτών του, πιθανότατα να μην έχει αναλογισθεί ούτε καν ο ίδιος το βάρος της ευθύνης που ανέλαβε. Εντός των επομένων δύο μηνών αναμένεται να ειπωθούν και να ανακοινωθούν πολλά, που ενδεχομένως να μην επιβεβαιωθούν ποτέ. Και αν κάτι είναι απόλυτα σίγουρο: Η αβεβαιότητα αυτή θα διατηρηθεί τουλάχιστον μέχρι τις 20 Ιανουαρίου 2017, όταν πλέον ο Τραμπ και το επιτελείο του θα αναλάβουν επίσημα τα καθήκοντά τους στον Λευκό Οίκο.
11/11/2016 13:36 EET

Ο Τραμπ-ισμός νίκησε

Από τη συναισθηματικά φορτισμένη προεκλογική περίοδο, έλειψαν τα πολιτικά επιχειρήματα. Αδιόρατες οι προθέσεις τόσο της Κλίντον όσο και του Τραμπ περί της στάσης που θα τηρήσουν οι ΗΠΑ από τώρα και στο εξής στη συριακή κρίση, στην αραβοϊσραηλινή διένεξη και στις σχέσεις με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν. Αδιόρατες επίσης και οι προθέσεις των δύο υποψηφίων για τη δημοσιονομική πολιτική σε ομοσπονδιακό επίπεδο, για το σύστημα υγείας ή την επούλωση των πληγών της οικονομικής κρίσης του 2009 - ζητήματα που καίνε χρόνια τώρα τον μέσο αμερικανό πολίτη. Δυστυχώς η απουσία καθαρών εξαγγελιών, δε φάνηκε να ενόχλησε κανέναν.
08/11/2016 23:49 EET

Τέλος εποχής για την ισραηλινή πολιτική πραγματικότητα

Ο δημόσιος λόγος του Σίμον Πέρες εξέφραζε σχεδόν πάντοτε «τη φωνή της λογικής» και της πολιτικής μετριοπάθειας, όσον αφορά το Παλαιστινιακό. Μία μετριοπάθεια που βασίζεται στην αδιαμφισβήτητη στρατιωτική υπεροχή έναντι των περιφερειακών αντιπάλων της χώρας του, πλην όμως είναι σε θέση να δράττεται των ευκαιριών για επιτυχή έκβαση ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Πρώτο δείγμα του τρόπου που ο Πέρες έβλεπε την περιφερειακή πραγματικότητα αποτέλεσε η μυστική συνάντησή του με τον Βασιλιά του Μαρόκου Χασάν Α' με σκοπό την απαρχή απ' ευθείας ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ του Ισραήλ και των αραβικών χωρών. Κανείς δεν ξέρει την τύχη εκείνης της πρωτοβουλίας, εάν δεν ξέσπαγε λίγους μήνες αργότερα η πρώτη παλαιστινιακή Ιντιφάντα.
28/09/2016 13:58 EEST

Στο φως (;) οι επόμενοι πιθανοί στόχοι του Ισλαμικού Κράτους

Η ιδιαιτερότητα του τρόπου συντονισμού των πυρήνων του ISIS που φέρονται να «συνομιλούν» στο διαδίκτυο συνίσταται στο ότι το Ισλαμικό Κράτος θέτει έναν συγκεκριμένο στόχο και στη συνέχεια αναμένει να δει εάν υπάρχει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Έτσι, ανά πάσα στιγμή, οι προτεραιότητες και οι εκάστοτε στόχοι αλλάζουν γρήγορα - με αποτέλεσμα να μην είναι ευχερής η διασταύρωση των πληροφοριών και, ως εκ τούτου, η πρόληψη της τρομοκρατικής επίθεσης.
04/08/2016 11:15 EEST

Μυστικές συναντήσεις Ισραήλ-Ιράν στην Κύπρο;

Ενόσω στο Ιράν ανακινείται το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για την τύχη τεσσάρων Ιρανών διπλωματών που απήχθησαν στον Λίβανο το 1982 και που φέρονται να κρατούνται σε φυλακές υψίστης ασφαλείας του Ισραήλ, ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες αναφέρουν ότι λίγες μόλις εβδομάδες πριν, τον Μάιο του 2016, Ισραηλινοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν στην Κύπρο για να διαλευκανθεί μία εξίσου ανεξιχνίαστη υπόθεση που απασχολεί την ισραηλινή κοινή γνώμη από το 1986: την τύχη του πιλότου της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας, Ρον Αράντ, του οποίου έκτοτε η τύχη αγνοείται.
14/06/2016 11:15 EEST

Επαναπροσέγγιση Ισραήλ-Τουρκίας: Προς τι η αναμονή;

Ελλάδα και Κύπρος, δύο χώρες που έχουν μία μακρά διαδρομή φιλίας με τον αραβικό κόσμο, αναμένουν να δουν απτά αποτελέσματα από την μετεξέλιξη της περιφερειακής τους πολιτικής σε σχέση με το πώς εκλαμβάνουν το Ισραήλ από το 2010 και μετά. Παρά την φαινομενική τους εσωστρέφεια, παρακολουθούν με μεγάλο ενδιαφέρον ποιο θα είναι ακριβώς το πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας Τουρκίας-Ισραήλ από τώρα και στο εξής. Δεν αποκλείεται λοιπόν, η διαρροή των πληροφοριών εκ μέρους των ισραηλινών ΜΜΕ να στοχεύει εμμέσως πλην σαφώς σε Αθήνα και Λευκωσία, που καλούνται να λάβουν τη σκυτάλη και να εκφράσουν προς τον νέο τους περιφερειακό εταίρο τις δικές τους κόκκινες γραμμές.
06/06/2016 11:18 EEST

Συμβιβασμός επαναπροσέγγισης Ισραήλ-Τουρκίας με φόντο το φυσικό αέριο

Αν και δεν αναφέρθηκε τίποτα που να σχετίζεται άμεσα με την Κυπριακή ΑΟΖ και τις θέσεις της Τουρκίας για το κυπριακό φυσικό αέριο, είναι σαφές ότι η επαναπροσέγγιση Ισραήλ-Τουρκίας και η διασύνδεση του τερματισμού της διακοπής των διμερών σχέσεων με την περιφερειακή τους συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, μας αφορά άμεσα. Δεν θα ήταν υπερβολικό να επισημανθεί ότι οι εξελίξεις αυτές θα οδηγήσουν στο πρώτο "crash test" των σχέσεων ανάμεσα στο Ισραήλ και την Κυπριακή Δημοκρατία. Σύντομα θα αποτιμηθεί ποια θα είναι τελικά η «ποιότητα» των διμερών σχέσεων μεταξύ Λευκωσίας και Τελ Αβίβ.
02/06/2016 15:09 EEST

Ντόναλντ Τραμπ και Μέση Ανατολή: Επιστροφή στο Μέλλον;

Κατ' αρχάς, οι θέσεις Τραμπ σημαίνουν μία εκ νέου περιθωριοποίηση του Ιράν, απώλεια της αμερικανικής 'ουδετερότητας' ως προς τους όρους της ειρηνευτικής διαδικασίας για το Παλαιστινιακό - που μοιραία θα απομακρύνουν ακόμα περισσότερο τη λύση στα πλαίσια της αρχής 'δύο έθνη-δύο κράτη'-, περαιτέρω όξυνση του ήδη τεταμένου συγκρουσιακού κλίματος στη Μέση Ανατολή., χωρίς να αποκλείεται μία ευθεία αμερικανική στρατιωτική ανάμιξη «τύπου Ιράκ» στην ήδη φλεγόμενη Συρία.
27/03/2016 14:05 EEST

Συνεργασία Φιλελεύθερου-Havadis: Υπάρχει ελπίδα για διακοινοτική ενημέρωση στην Κύπρο;

Όταν κάποτε στο μέλλον θα αναπολούμε τα γεγονότα που εκτυλίσσονται στην Κύπρο σε ό,τι αφορά τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο κοινότητες του νησιού, δεν αποκλείεται η 4η Μαρτίου 2016 να αποτελέσει μία ημερομηνία-ορόσημο. Όχι, εκείνη την ημέρα δεν ειπώθηκε κάτι το ιδιαίτερα σημαντικό από τον Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί ή από κάποιον αξιωματούχο του ΟΗΕ για το Κυπριακό. Αυτή τη φορά, καθαυτός ο χώρος της δημοσιογραφίας είναι αυτός που «έκανε την είδηση»: Στις 4 Μαρτίου 2016 η ιστορική ελληνοκυπριακή εφημερίδα ευρείας κυκλοφορίας «Φιλελεύθερος», η αγγλόφωνη εφημερίδα που εκδίδεται από τον ίδιο δημοσιογραφικό όμιλο «Cyprus Weekly» και η τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Havadis» αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους.
21/03/2016 13:03 EET

Μπορεί πράγματι η Ελλάδα να εμποδίσει την αποκατάσταση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας;

Από τα ανωτέρω γίνεται εύκολα αντιληπτό, ότι η ισραηλινή πλευρά έχει πολλούς λόγους να τηρεί στάση αναμονής πριν αποφασίσει να αποκαταστήσει πλήρως τις σχέσεις με την Τουρκία. Συγκεκριμένα, σε περίπτωση που Τουρκία και Ισραήλ αποκαταστήσουν τώρα τις σχέσεις τους, τότε θα τεθούν σε κίνδυνο οι λεπτές ισορροπίες μεταξύ της Τουρκίας και των σουνιτικών χωρών και της Σαουδικής Αραβίας, ενώ αντίστοιχα, ο παρασκηνιακός επιχειρησιακός συντονισμός Ρωσίας-Ισραήλ κινδυνεύει να διακοπεί, με απρόβλεπτες συνέπειες. Είναι σαφές ότι στο συγκεκριμένο πλέγμα σχέσεων, οι χρόνιες ελληνοτουρκικές διαφορές δεν βρίσκονται στο επίκεντρο των ισραηλινών χειρισμών - και σίγουρα όχι στον βαθμό που θα προσδοκούσε ο Έλληνας Υπουργός Εθνικής Άμυνας.
22/02/2016 19:43 EET

Τι σημαίνει η Διακήρυξη της Λευκωσίας για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

Η Διακήρυξη της Λευκωσίας της 28ης Ιανουαρίου 2016 δικαίως χαρακτηρίσθηκε ως ιστορική: η ενεργειακή σύνδεση του Ισραήλ με δύο χώρες-μέλη της ΕΕ διαμορφώνει μία εξαιρετικά χρήσιμη παρακαταθήκη για την βελτίωση των σχέσεων του Ισραήλ με την Ευρώπη. Η Κυπριακή Δημοκρατία πέτυχε να διαμορφώσει σημαντικά τη θέση που επιδιώκει να λάβει στον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, θέτοντας στις καλένδες την πιθανότητα συμμετοχής και της Τουρκίας στον υπό διαμόρφωση ενεργειακό άξονα Αιγύπτου-Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας-Ευρώπης. Η Ελλάδα εξασφάλισε το ρόλο της «γέφυρας» μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών και του φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, χωρίς να υπερβεί τα εσκαμμένα.
28/01/2016 21:06 EET

Πόσο μετριοπαθής μπορεί να γίνει η περιφερειακή εξωτερική πολιτική του Ιράν;

Πράγματι, από τον Αύγουστο του 2013, οπότε και ανέλαβε καθήκοντα, ο Πρόεδρος Ρουχανί άρχισε σταδιακά να εφαρμόζει όσα είχε υποσχεθεί προεκλογικά: Η θέση της γυναίκας αργά αλλά σταθερά τείνει να βελτιώνεται, με τους κανόνες ενδυμασίας να αναθεωρούνται. Η πρόσβαση στο διαδίκτυο και στα ξένα ΜΜΕ δεν παρεμποδίζεται υπέρμετρα όπως στο παρελθόν. Ο δημόσιος λόγος δείχνει περισσότερη κατανόηση σε συμπεριφορές που δεν ταυτίζονται απόλυτα με τις μέχρι πρότινος αδιαμφισβήτητες θρησκευτικές νόρμες.
25/01/2016 09:49 EET