profile image

Γιώργος Στείρης

Assistant Professor of Philosophy, National and Kapodistrian University of Athens.

Επίκουρος καθηγητής Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ

Το πανεπιστήμιο αύριο

Καθώς η επιστήμη δεν συνίσταται αποκλειστικά στη συσσώρευση γνώσεων, αλλά είναι κατεξοχήν τρόπος αξιοποίησής τους, το σύγχρονο πανεπιστήμιο χρησιμοποιεί τις νευροεπιστήμες, δημιουργώντας προϋποθέσεις βελτιστοποίησης της εκμάθησης και αξιοποίησης της γνώσης, με τη βοήθεια ευφυών μηχανών. Και εδώ εξατομικευμένα, με έμφαση στις ανάγκες του ανθρώπου, όχι μαζικά. Δεν απέχουμε πολύ από το να δούμε σκεπτόμενες μηχανές να αναλαμβάνουν διδακτικά καθήκοντα, υπό την έννοια της μετάδοσης γνώσεων. Εξάλλου, πολλοί καθηγητές σήμερα, απορροφημένοι στα ερευνητικά και διοικητικά μας καθήκοντα, δεν εμπνέουμε τον φοιτητή περισσότερο από ένα ρομπότ.
11/09/2017 09:34 EEST

Φιλελευθερισμός και πατριωτισμός

Πατριώτης είναι εκείνος που δίνει το κάτι παραπάνω, σε κάθε τομέα της ζωής, δίχως να αναρωτιέται για την ανταποδοτικότητα των πράξεών του. Ο νοσηλευτής και ο ιατρός που σώζουν ζωές εκτός ωραρίου δίχως να λαμβάνουν υπερωρίες, ο αστυνομικός και ο πυροσβέστης που κινούνται με επικίνδυνα οχήματα, ο νοικοκύρης που εξακολουθεί να στηρίζει το κράτος πληρώνοντας με θυσίες τις υποχρεώσεις του για να μην καταρρεύσουν τα πάντα. Και δεν είναι πατριώτης ο εργαζόμενος στην καθαριότητα που κοιτάζει μόνο τη βόλεψή του, ούτε ο εκπαιδευτικός που αρνείται να προσφέρει δύο ώρες περισσότερες την εβδομάδα δίχως αμοιβή, ούτε ο ασυνεπής που απαιτεί κάθε είδους παροχές.
02/07/2017 11:20 EEST

Αφήστε το σχολείο να αναπνεύσει

Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες κάναμε, ως κοινωνία και Πολιτεία, ό,τι περνούσε και από τα δυο μας χέρια και πόδια για να αποσυνθέσουμε τη φιγούρα του εκπαιδευτικού. Του φορτώσαμε όλα τα αναθέματα και του αποδώσαμε με φασιστικό τρόπο συλλογική ευθύνη για όσες άσχημες πρακτικές ορισμένοι συνάδελφοί του επέδειξαν. Ρίξαμε μπόλικο νερό στο μύλο του γραφειοκρατικού κεντρικού Κράτους που θέλει να δικαιώσει το ρόλο του στραγγίζοντας κάθε σταγόνα ζωντάνιας και πρωτότυπης σκέψης που επιζεί μέσα στο πνεύμα του εκπαιδευτικού. Τον θελήσαμε και αυτόν ένα δημόσιο υπάλληλο, σαν τον κλητήρα ή τον ταμία της Υπηρεσίας Ύδρευσης, να εκτελεί προειλημμένα καθήκοντα, ξεχνώντας ότι είναι επιστήμονας και ότι διαμορφώνει ανθρώπους, όχι κατάστιχα.
31/12/2016 13:46 EET

Όποιος χάνει στις εκλογές, του φταίει η δημοκρατία

Ο Μάνος Χατζιδάκις θεωρούσε ότι ο λαϊκισμός και ο ελιτισμός είναι εξίσου εχθροί της πολιτικής και του πολιτισμού. Ο ελιτισμός διακρίνεται σε όλους τους πολιτικούς χώρους, από τη δεξιά μέχρι και την αριστερά. Τα φαινόμενα «Μαρίας Αντουανέτας» δεν είναι προνόμιο ενός κόμματος ή παράταξης. Συγκεκριμένα, μια ευάριθμη μερίδα της σοβαρής ελληνικής διανόησης -καθηγητές, δημοσιογράφοι, παντογνώστες δημοσιολόγοι και νάρκισσοι πολιτικοί- αποφαίνονται επιτακτικά: τα εκλογικά αποτελέσματα που δεν τους αρέσουν οφείλονται στο λαϊκισμό και την έλλειψη ορθολογισμού, αφού όσοι ψηφοφόροι επέλεξαν κάτι διαφορετικό από αυτό που τους υποδείχθηκε είναι τουλάχιστον αμόρφωτοι, απαίδευτοι και ανεύθυνοι, θύματα δημαγωγών.
12/11/2016 10:29 EET

Ένας διάλογος Σωκράτη – Τσίπρα

Τις τελευταίες ώρες ο Πρωθυπουργός ακούει πολλές εισηγήσεις, ύστερα από την απόφαση του ΣτΕ. Χρησιμοποιώντας ελαφρά διασκευασμένα αποσπάσματα από το κείμενο του διαλόγου του Πλάτωνα «Κρίτων» - όπου ο Σωκράτης, φυλακισμένος πια, συνομιλεί με τον μαθητή του Κρίτωνα, ο οποίος του πρότεινε να αγνοήσει τη δικαιοσύνη και να δραπετεύσει- ας δούμε τι θα συμβούλευε ο Αθηναίος φιλόσοφος τον Πρωθυπουργό. Φαντάζομαι ότι ο Πρωθυπουργός θα προτιμούσε τη στιγμή αυτή να συνομιλήσει με τον Σωκράτη, παρά με κάποιους από τους συμβούλους του.
27/10/2016 12:00 EEST

Τα οικεία κακά της Αργολίδας

Τέλος, η Αργολίδα βασανίζεται από τον ανταγωνισμό των δύο πόλεων, Άργους και Ναυπλίου. Παρότι απέχουν όσο η Αθήνα από τον Πειραιά, ανταγωνίζονται η μια την άλλη. Όλες οι υποδομές (υπηρεσίες, νοσοκομεία, δικαστήρια, γήπεδα κλπ.) υπάρχουν εις διπλούν. Φυσικά, σε μικρό μέγεθος και μέτρια ποιότητα, ανολοκλήρωτες και άρα αδύναμες να εξυπηρετήσουν πλήρως τον πολίτη και να συμβάλουν στην ανάπτυξη του νομού. Η λύση μοιάζει απλή. Οι άρχοντες του νομού, εδώ και δεκαετίες, θα έπρεπε να είχαν επιδιώξει την ένωση των δύο πόλεων. Αν τα σχέδια πόλης Άργους και Ναυπλίου είχαν επεκταθεί προς τον ενδιάμεσο των δύο πόλεων χώρο και μόνο, αυτό θα ήταν ήδη πραγματικότητα. Αν ανέβει κανείς στο Παλαμήδι ή το κάστρο του Άργους, θα καταλάβει ότι ήταν εφικτό.
29/08/2016 10:49 EEST

Η απάτη της «άμεσης δημοκρατίας»

Αν ο πρωθυπουργός πιστεύει τόσο πολύ στη δημοκρατία, μπορεί να αποδεχθεί τη δυνατότητα να έχουν οι πολίτες τη νομοθετική πρωτοβουλία, με τον όρο της συλλογής επαρκούς αριθμού υπογραφών; Σε αυτή την περίπτωση θα μπορούσαν τυπικές και άτυπες συλλογικότητες, όπως η Εκκλησία της Ελλάδος, να εμπλακούν στη νομοθετική διαδικασία. Θα το άντεχε αυτό η κυβέρνηση και η χώρα αυτή; Θα τολμήσει να προτείνει ο πρωθυπουργός την ανάκληση αιρετών (βουλευτών ή δημάρχων) με λαϊκή πρωτοβουλία και συγκέντρωση ικανού αριθμού υπογραφών; Θα το ψήφιζαν οι εθνοπατέρες; Και αν ναι, τι συνέπειες θα είχε στο δημόσιο βίο, δεδομένης της σκανδαλοθηρίας και της ανθρωποφαγίας που διέπει την κοινωνία μας;
26/07/2016 12:48 EEST

Οι αυταπάτες δεν αφορούν τον Τσίπρα, αλλά την αντιπολίτευση

Όταν βγαίνει ο Βενιζέλος και κατακεραυνώνει τον Τσίπρα, ομολογουμένως με πολύ συγκροτημένο λόγο και επιχειρήματα, η μεγαλύτερη μερίδα του λαού δε θέλει να ακούσει τον Βενιζέλο και δεν κατανοεί τα όσα τεχνικά λέγει. Σε αυτή τη μερίδα των πολιτών ευδοκιμεί ένα είδος αλλεργίας προς αυτό που έχει εγγραφεί στο υποσυνείδητό τους ως παλαιό και διεφθαρμένο. Την στιγμή που επιτίθεται στον Τσίπρα ο κάθε Βενιζέλος, αυξάνεται εκθετικά η συμπάθεια προς τον Τσίπρα. Ό,τι και να πει, ό,τι και να κάνει ο Τσίπρας, όταν μπαίνει στο στόχαστρο των «κακών» πολιτικών του συστημικού τόξου, αυτομάτως δικαιώνεται. Ο Τσίπρας προσπάθησε πολύ και πέτυχε να εγγραφεί στο υποσυνείδητο μεγάλου μέρους των πολιτών ως ο Γιάννης Πλούταρχος της πολιτικής. Το καλύτερο παιδί, το χαμογελαστό παιδί.
12/05/2016 11:10 EEST

Ο θάνατος ψιθυρίζει στο αυτί της Ευρώπης

Η Ευρώπη, σήμερα, που την χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ, είναι ένα αδειανό πουκάμισο. Γιατί η Ευρώπη δημιουργήθηκε από τη μια για να αποφευχθούν τα δυσάρεστα και, από την άλλη, για να τα διαχειριστούμε αποτελεσματικά, εάν συμβούν. Δυστυχώς, η Ευρώπη απέδωσε στα εύκολα και διαλύεται με κρότο στα δύσκολα. Και η διάλυση αυτή μεγεθύνει τα προβλήματα, εντείνει τους διχασμούς, ευνοεί την βία, φέρνει το αίμα εγγύτερα. Η Βρετανία ετοιμάζεται να ανοίξει την πόρτα, η οποία μετά δεν θα κλείσει. Μην λησμονούμε ότι τα δημοψηφίσματα με θέμα την Ευρωπαϊκή Ένωση συνηθέστατα δεν ευοδώνονται.
18/03/2016 11:03 EET

Ελευθερία είναι να φοβάται η κυβέρνηση τον Tύπο και όχι το αντίθετο

Ειδικότερα, το κράτος, λειτουργώντας σαν πατέρας ανήλικου τέκνου, επιβάλλεται να μας προστατεύει από την διαφθαρτική επίδραση του Τύπου, λαμβάνοντας ακόμα και προληπτικά μέτρα ρύθμισης της ενημέρωσης και της πληροφόρησης. Κατ' ουσία, οιονεί λογοκρισία. Το πατερναλιστικό κράτος αναλαμβάνει να αποφασίσει ποιο είναι το «καλό» των πολιτών του και να το υπερασπιστεί με κάθε τίμημα. Οι πολίτες -ή καλύτερα ο λαός, σύμφωνα με την αντίληψη των προμάχων τέτοιων θεωρήσεων- είναι ανίκανος να κατανοήσει το συμφέρον του, αδύναμος να αυτοπροστατευθεί και διαθέτει εξ ορισμού ελλειμματική κρίση. Άρα, έρχεται κάποιος άλλος, ο πατέρας του λαού, να τον προστατεύσει από τον προαιώνιο ταξικό εχθρό και τα τσιράκια του, τα μέσα ενημέρωσης.
22/02/2016 10:59 EET

Είμαστε στο χείλος του γκρεμού και κάνουμε ένα βήμα μπροστά

Την ίδια στιγμή είναι φανερή η αδυναμία της κυβέρνησης να χειριστεί το περιβάλλον που η ίδια διαμόρφωσε μετά τις διαδοχικές εκλογές στην διάρκεια του 2015 και την πολύμηνη έκρηξη «αξιοπρέπειας». Κανένα από τα προβλήματα των ανθρώπων που υπέφεραν προ της 25ης Ιανουαρίου δεν αντιμετωπίστηκε, ενώ δημιουργήθηκαν επιπρόσθετα προβλήματα σε όσους κατάφερναν κουτσά στραβά να αντέχουν. Ολική καταστροφή, ώστε να μη μείνει κανείς παραπονεμένος. Στην ήδη επιβαρυμένη κατάσταση ήλθε να προστεθεί η έκρηξη του προσφυγικού ζητήματος, η οποία αρχικά αντιμετωπίστηκε ιδεοληπτικά και αφελώς, με αποτέλεσμα η κατάσταση να ξεφύγει από κάθε έλεγχο.
10/02/2016 11:27 EET

Τα πορτοκάλια της οργής

Οι κυβερνήσεις επί δεκαετίες άφηναν συνειδητά ανέγγιχτο το πρόβλημα της αγροτικής οικονομίας επειδή τοιουτοτρόπως άγρευαν ψήφους από τον αγροτικό κόσμο. Οι αγρότες πλούτιζαν κάποτε ή επιβίωναν αξιοπρεπώς αργότερα μέσω του κρατικού παρεμβατισμού, του προστατευτισμού και των επιδοτήσεων. Ελάχιστοι κατάφεραν να οργανωθούν ώστε να εκσυγχρονισθούν και να κατακτήσουν θέση επιβίωσης στην διεθνή αγορά. Οι αγρότες, κατόπιν πολιτικής απόφασης, ουσιαστικά δεν πλήρωναν φόρους, γεγονός που συνέβαλε να καλυφθεί επιμελώς ότι εδώ και πολύ καιρό δεν είναι ανταγωνιστικοί και βιώσιμοι στο πεδίο της ανοικτής οικονομίας.
28/12/2015 10:50 EET

Το αποτέλεσμα των εκλογών στη Νέα Δημοκρατία

Η Νέα Δημοκρατία είχε μια αμυδρή ευκαιρία να διασωθεί, εάν επέλεγε αμιγώς πολιτικές διαδικασίες εκλογής Προέδρου και όχι καλλιστεία στην τηλεόραση και βόλτες στα καφενεία της επαρχίας και τις λαϊκές αγορές. Δυστυχώς, όσα έγιναν μετά τις εθνικές εκλογές του Σεπτεμβρίου και η ποιότητα της διαδικασίας δεν δημιουργούν ευοίωνη προοπτική. Ο χώρος θα συνεχίσει να υπάρχει, γιατί είναι ο πλέον συμπαγής στον ελλαδικό πολιτικό χάρτη. Η γεωγραφία του πρόκειται να αλλάξει γρήγορα.
19/12/2015 11:24 EET

Ο Τσίπρας και τα αγγλικά

Πρέπει μονίμως να πείθουμε τον εαυτό μας και τους άλλους ότι δεν είμαστε μια μικρή σπορά στα νότια Βαλκάνια, αλλά ανήκουμε στον επονομαζόμενο σκληρό πυρήνα της Ευρώπης και του δυτικού πολιτισμού, έννοιες που τις αντιλαμβανόμαστε μονίμως με όρους πολιτιστικής, πολιτικής, επιστημονικής και οικονομικής μας υστέρησης. Αλλά τι να κάνουν οι πρωθυπουργοί μας, όταν ακόμα και ο Σεφέρης, ο νομπελίστας ποιητής μας, επέλεξε, στην τελετή απονομής του βραβείου νόμπελ, να μιλήσει στα γαλλικά, ενώ είχε τιμηθεί για την ποίηση που έγγραψε στα ελληνικά. Το ίδιο έπραξε και ο δεύτερος νομπελίστας μας, ο Ελύτης, ο ποιητής της ελληνικότητας.
29/10/2015 11:02 EET

Το Πανεπιστήμιο αλλιώς

Τα παιδιά μας έχουν αφιερώσει άπειρες ώρες εξωσχολικής μελέτης για την εξειδίκευση και διεύρυνση της παιδείας τους. Τα πανεπιστήμια συνεχίζουν στον ίδιο ρυθμό, με τεράστια σε όγκο και εύρος προγράμματα σπουδών, τα οποία εξασφαλίζουν στους πολύ καλούς και άριστους φοιτητές γνωστική υπεροχή έναντι των ομηλίκων τους στον αναπτυγμένο κόσμο. Αρκεί να συγκρίνει κανείς το πρόγραμμα σπουδών του ΕΜΠ ή της Ιατρικής Σχολής Αθηνών με ομοταγή ιδρύματα του εξωτερικού. Αυτή είναι και η απλή εξήγηση της διάκρισης των πολύ καλών και αρίστων φοιτητών μας, όταν αυτοί αποφασίζουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στην αλλοδαπή, ακόμα και στα πλέον φημισμένα πανεπιστήμια.
16/10/2015 11:58 EEST

Ομάδα που χάνει, αλλάζει

Η Νέα Δημοκρατία κατέληξε να είναι ένα κλειστό κόμμα, οργανωμένο σύμφωνα με το πρότυπο των οθωμανικών δοβλετιών. Είναι ένας παρωχημένος μηχανισμός, χωρίς σαφές ιδεολογικό και κοινωνικό στίγμα, που δεν μπορεί να απευθυνθεί πειστικά στην κοινωνία της δημιουργίας. Ένα κόμμα στα χέρια λίγων ανθρώπων, αποστασιοποιημένων από τον ενεργό βίο, οι οποίοι επί πάμπολλα έτη το διαχειρίζονται κατά βούληση και κληρονομικώ δικαίω.
21/09/2015 10:48 EEST

Όχι άλλη «ανασυγκρότηση»!

Η ανασυγκρότηση εντάσσεται στο πλαίσιο του νεοελληνικού δόγματος «μην ταράζετε πολύ τα κακώς κείμενα». Η ανασυγκρότηση της χώρας αποτελεί τον στόχο εκείνων των πολιτικών που οραματίζονται την επιστροφή της Ελλάδας στην προ του 2008 κατάσταση, που ονειρεύονται ένα κράτος που λειτουργεί στηριγμένο σε πατέντες, αρκεί αυτές να δημιουργούν ένα πρόσκαιρο αποτέλεσμα, τουλάχιστον έως τις επόμενες εκλογές.
11/09/2015 12:20 EEST

Το ηθικό πλεονέκτημα και η Αριστερά του Νίτσε

Τελικά, στην Ελλάδα διαθέτουμε μια νιτσεϊκή κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να πείσει τους πολίτες ότι η αδυναμία αποτελεσματικής πολιτικής παρέμβασης της χώρας μας στα διεθνή fora και η εθνική μας περιθωριοποίηση δεν έχουν σημασία, αφού διαθέτουμε το ηθικό πλεονέκτημα.
04/08/2015 10:42 EEST

O ήρωας που μας αξίζει και όχι αυτός που χρειαζόμαστε

Στο τέλος της ταινίας "Batman: The Dark Knight" (2008) ο αστυνομικός διευθυντής J. Gordon λέγει, αναφερόμενος στον Batman: "He's the hero Gotham deserves, but not the one it needs right now". Παρά την αμφισημία της φράσης, θεωρώ ότι αποδίδει την πραγματικότητα στην Ελλάδα του 2015.
27/07/2015 11:05 EEST

Η παιδεία της μεταπολίτευσης «κάνει ταμείο»

Δεν είναι λίγοι όσοι αρκούνται σε μασημένη από τα ΜΜΕ ενημέρωση, πιστεύουν, αναπαράγουν και υποστηρίζουν ό,τι απίθανο ειπωθεί ή γραφεί, αρκεί αυτό να ικανοποιεί το θυμικό τους, δίχως να αναλογιστούν ότι η διασπορά ανοησιών δηλητηριάζει τον δημόσιο βίο. Προσπαθούν μανιωδώς να υπερασπιστούν τις θέσεις τους, δίχως ποτέ να ακούνε τον αντίλογο και να αξιολογούν τα αντεπιχειρήματα.
16/07/2015 18:08 EEST