Pavlos Tsimas

Editor-at-Large

Editor-at-Large

Τέλος Εποχής

Η Γερμανία ήταν το υπόδειγμα της σταθερότητας στον μεταπολεμικό κόσμο. Τα τελευταία 70 χρόνια κυβερνήθηκε από 8 μόλις καγκελαρίους, με μέση διάρκεια θητείας περίπου 9 χρόνια. Ο εκλογικός της νόμος παραμένει σταθερός από το 1957. Όλες της οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις ήταν κυβερνήσεις συνεργασίας. Και η κουλτούρα του συμβιβασμού και της συναίνεσης είναι εμπεδωμένη όχι μόνον μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, αλλά και στις σχέσεις εργοδοτών και εργαζομένων. Και ξαφνικά, trouble in paradise: Ο παράδεισος της πολιτικής σταθερότητας γνωρίζει για πρώτη φορά την γεύση της αστάθειας.
22/11/2017 10:48 EET

Το Επόμενο Στοίχημα

Αν η συμμετοχή ήταν το πρώτο στοίχημα, το στοίχημα κερδήθηκε...Όμως τα στοιχήματα συνεχίζονται. Και δυσκολεύουν. Πολλοί λένε ότι το επόμενο στοίχημα είναι η διατήρηση της ενότητας- να παραμείνουν δηλαδή στο εγχείρημα και να τους δοθεί από τον νικητή (νικήτρια) χώρος να σταθούν και να κινηθούν, οι ηττημένοι της διαδικασίας. Στοίχημα είναι, επίσης, η οργανωτική συγκρότηση του νέου πολιτικού φορέα να πείθει πως πρόκειται για κάτι νέο κι όχι απλώς για μια ακόμη μετονομασία του ΠΑΣΟΚ. Στοίχημα και η αποτελεσματική υπεράσπιση της αυτονομίας του νέου πολιτικού υποκειμένου απέναντι στους όμορους πολιτικούς χώρους που θα δοκιμάσουν, ίσως, να το πνίξουν με την «αγάπη» τους. Όλα αυτά είναι σωστά και σημαντικά. Αλλά το αληθινό στοίχημα, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι άλλο...
13/11/2017 12:04 EET

Τα στοιχήματα της κάλπης για τον αρχηγό της Κεντροαριστεράς

Μα ξέρουμε ήδη πως το πιο σημαντικό στην σημερινή ψηφοφορία δεν είναι η σειρά κατάταξης των υποψηφίων, ούτε τα ονόματα των δύο που θα αναμετρηθούν στην επαναληπτική ψηφοφορία της επόμενης Κυριακής. Το πιο σημαντικό είναι πόσοι θα έχουν πάρει μέρος σε αυτήν την παράξενη διαδικασία ανάδειξης του ηγέτη ενός πολιτικού σχήματος που δεν έχει ακόμη ιδρυθεί και που κανείς δεν εγγυάται καν ότι θα υπάρξει. Η συμμετοχή είναι που θα κρίνει αν το εγχείρημα έχει ή δεν έχει μέλλον.
12/11/2017 08:19 EET

Ένα ταξίδι στον Oίκο των συμβόλων

Η φράση του κ Τσίπρα, πως οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερο σημείο τους από τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν προφανώς ένα πολύ ισχυρό «σήμα».Επειδή διατυπώθηκε σε μια στιγμή που οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, κατ αντιστοιχία, είναι στο χειρότερο σημείο τους από τον πόλεμο κι ύστερα. Μα προπάντων επειδή προέρχεται από τα χείλη ενός πολιτικού που προέρχεται από μια παράταξη, που είχε τον αντιαμερικανισμό στο DNA της. Όσα είπε για την σημασία των σχέσεων με τις ΗΠΑ και τον ρόλο της χώρας αυτής ως στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας μπορεί να είναι λόγια, μα είναι λόγια με βαρύνουσα σημασία. Προορίζονταν να γίνουν κάτι σαν επιτύμβια στήλη του δομικού αντιαμερικανισμού της μεταπολίτευσης.
19/10/2017 16:54 EEST

Η ανοχή και ο «αντιπερισπασμός»

Τι τρέφει την Χρυσή Αυγή; Τι την έφερε στην Βουλή και τι συντηρεί την δημοσκοπική της δύναμη στα επίπεδα του 8%; Η εύκολη, τετριμμένη απάντηση στο ερώτημα είναι: Τα μνημόνια. Η σωστή απάντηση είναι: Η ανοχή.
15/05/2017 22:27 EEST

Ο Μακρόν, η Ευρώπη κι εμείς

Θυμίζω: Τον περασμένο Δεκέμβριο, ένας υποψήφιος της σκληρής Ακροδεξιάς έφθασε μιαν ανάσα από τη νίκη στις προεδρικές εκλογές στην Αυστρία. Τον Μάρτιο, μια κινητοποίηση των τελευταίων 24ώρων και μια μεταστροφή πνευμάτων της τελευταίας στιγμής απέτρεψε την εκλογική νίκη, στην ανεκτική και φιλελεύθερη Ολλανδία, ενός πολιτικού που κηρύσσει την δυσανεξία, προτείνει έξοδο από την Ευρώπη και την πλήρη απαγόρευση της λειτουργίας τζαμιών η της ανάγνωσης του Κορανίου. Αν ηττηθεί η Λεπέν θα είναι ένα τρίτο «παρά τρίχα» μέσα σε πέντε μήνες, στην καρδιά της Ευρώπης.
06/05/2017 12:29 EEST

Μια γαλλική μαγική σφαίρα

Ο δεύτερος γύρος των γαλλικών εκλογών θα φέρει, λοιπόν, αντιμέτωπους έναν φανατικό ευρωπαϊστή και κάποια που θέλει να διαλύσει την ευρωπαϊκή ένωση «όπως διαλύθηκε η Σοβιετική Ένωση». Έναν μεταρρυθμιστή οπαδό της ανοιχτής οικονομίας και μια κήρυκα της επιστροφής στα εθνικά σύνορα και την κρατική προστασία επί της οικονομίας. Έναν φιλελεύθερο και μια οπαδό του ισχυρού κράτους και του καθαρού αίματος. Ο Μακρόν θα κερδίσει την μεθεπόμενη Κυριακή, αλλά όχι εύκολα. Κι έπειτα θα πρέπει, Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίχως κόμμα, να βρει στις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να κυβερνήσει. Ούτε αυτό θα είναι εύκολο.
24/04/2017 11:26 EEST

Ο Αδριανός και ο Ταγίπ

Ο Αδριανός είχε δώσει να του χαράξουν στο δέσιμο του δαχτυλιδιού του αυτά τα λόγια: Natura deficit, fortuna mutatur, Deus omnia cernit. Δηλαδή: Η φύση θα σε προδώσει, η τύχη σου θα αλλάξει κι ένας θεός τα παρακολουθεί όλα. Ήταν μια υπενθύμιση προς εαυτόν, κάτι σαν φυλαχτό απέναντι στην αυταπάτη και την βλάσφημη αλαζονεία μιας παντοδύναμης εξουσίας. Είναι φανερό ότι ο Ταγίπ Ερντογάν δεν είχε την σοφία του Ρωμαίου αυτοκράτορα, όπως τον παρέδωσε στην ιστορία η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Δεν φρόντισε να προφυλάξει τον εαυτό του. Κι αυτό το εκ των υστέρων «είμαι θνητός», που είπε στο CNN, δεν είμαι σίγουρος ότι το πιστεύει.
18/04/2017 23:55 EEST

Περιμένοντας τους «αξιολογητές»

Καθώς, μαζί με το «κουαρτέτο», που επιστρέφει σήμερα στην Αθήνα, η ελληνική κρίση επιστρέφει στις σελίδες των μεγάλων εφημερίδων του κόσμου, η άποψη των NYTέχει μια διπλή ανάγνωση. Μπορεί να διαβαστεί ως μνημόσυνο ή ως προφητεία. Ως μνημόσυνο σίγουρα. Μνημόσυνο μιας πολιτικής άποψης που η προηγούμενη αμερικανική διοίκηση, η διοίκηση Ομπάμα, υιοθετούσε και προωθούσε στις συζητήσεις της με τους Ευρωπαίους. Χωρίς επιτυχία, βέβαια. Η εποχή συνοψίζεται στον αστικό μύθο, σύμφωνα με τον οποίο ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε απάντησε κάποτε στην σχετική κατήχηση του Τζακ Λιου, υπουργού οικονομικών των ΗΠΑ, με το καλαμπούρι: «Ωραία, μου δίνετε το Πόρτο Ρίκο να σας δώσω την Ελλάδα, να εφαρμόσετε τις ιδέες σας;»
28/02/2017 09:15 EET

Το δόγμα Χουλιαράκη

Το αποκορύφωμα ήταν η μακρά, εριστική διαπραγμάτευση του πρώτου επταμήνου του 2015. Μια νέα κυβέρνηση, με τεράστια αποθέματα πολιτικού κεφαλαίου, είχε μιαν ευκαιρία να κλείσει μια συμφωνία με τους δανειστές τον Φεβρουάριο του 2015. Καλή; Όχι. Καλύτερη πάντως από εκείνην που μπορούσε να έχει πετύχει η προηγούμενη κυβέρνηση Σαμαρά και απείρως καλύτερη από εκείνην που τελικά συμφωνήθηκε τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου. Και, επιπλέον, ο μακρύς χρόνος της διαπραγμάτευσης δεν δόθηκε δωρεάν. Πληρώθηκε ακριβά στο πεδίο της πραγματικής οικονομίας. Με αβεβαιότητα που ματαίωσε επενδύσεις, διέψευσε προσδοκίες και σακάτεψε το τραπεζικό σύστημα.
10/02/2017 15:45 EET

Θα μας σώσει ο Τραμπ;

«Κουράγιο Ελληνες! Μέσα στους επόμενους 18 μήνες τελειώνουν τα βάσανά μας, τελειώνει το ευρώ, διαλύεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το αποφάσισε ο νέος πλανητάρχης και το ανακοίνωσε ο νέος πρεσβευτής των ΗΠΑ στις Βρυξέλλες!»- ήταν το πρωτοσέλιδο με το οποίο μια αθηναϊκή εφημερίδα χαιρέτισε τις δηλώσεις Malloch. Η ίδια εφημερίδα, την επομένη, έγραφε «Βάστα Αλέξη, μην δεχθείς τίποτε, ο Τραμπ και η Τερέζα μας περιμένουν». Πόσο πιστευτό μπορεί να γίνει αυτό το αφήγημα; Πώς ο Τραμπ θα μας λυτρώσει από τους δανειστές μας; Πώς από έναν οικονομικό πόλεμο εμείς, όχι μόνον δεν θα γίνουμε τα πρώτα θύματά του, κρέας για οικονομικά κανόνια, αλλά θα βγούμε και ωφελημένοι;
01/02/2017 14:39 EET

Το δίλημμα

Κι έτσι κάθε τόσο βρισκόμασταν στο ίδιο δεινό δίλημμα: να πιούμε ένα ακόμη πικρό ποτήρι «μέτρων», με πολιτικό και οικονομικό κόστος; Ή να παρατείνουμε την εκκρεμότητα, τρενάροντας τις διαπραγματεύσεις, σκηνοθετώντας εντάσεις- με αποτέλεσμα να παρατείνεται και η φονική αβεβαιότητα; Ελπίζαμε ότι, μετά τον Σεπτέμβριο του 2015, όταν επιτέλους, ένα μνημόνιο (το τρίτο!) είχε υιοθετηθεί από ευρεία πολιτική πλειοψηφία και είχε νομιμοποιηθεί στις κάλπες, θα είχαμε απαλλαγεί από το δίλημμα. Μα να το, που επιστρέφει. Να που πρέπει να διαλέξουμε: να ψηφίσουμε τώρα μέτρα για το 2019, να τα σπάσουμε ή να παρατείνουμε το παζάρι μέχρι το φθινόπωρο και όσοι επιζήσουν να κάνουν τον λογαριασμό;
28/01/2017 10:46 EET

24 Μήνες

Δύο χρόνια αργότερα, παραμονές της επετείου των εκλογών του Ιουνίου, επέστρεψα στον ίδιο συνομιλητή, ζητώντας του κάτι σαν τελικό απολογισμό. Απομαγνητοφωνώ την απάντησή του: «Όλη η συζήτηση εξακολουθεί να γυρίζει γύρω από το θέμα του χρέους. Αλλά το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι το χρέος της, είναι το κράτος της. Μπορεί η κυβέρνηση Τσίπρα να μεταρρυθμίσει αυτό το κράτος; Λυπάμαι που το λέω, αλλά δεν ξέρω απόλύτως κανέναν εδώ στις Βρυξέλλες που να το πιστεύει πια αυτό. Μετά από δύο χρόνια, κανείς δεν έχει αυταπάτες. Στα δικά μου μάτια, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κάτι σαν το "υπαρκτό ΠΑΣΟΚ". Οικειοποιείται αυτό που θα έπρεπε να αλλάξει. Η μεταρρυθμιστική προσδοκία έχει ολοκληρωτικά διαψευστεί».
25/01/2017 07:18 EET

Το μάθημα της Πορτογαλίας

Στο ερώτημα πώς τα κατάφεραν οι Πορτογάλοι, εκεί όπου εμείς αποτύχαμε, υπάρχουν δύο απαντήσεις. Η οικονομική απάντηση είναι ότι εκείνοι πέτυχαν από τον πρώτο χρόνο του μνημονίου τους μεγάλη και σταθερή αύξηση εξαγωγών και πολύ μικρότερη μείωση επενδύσεων. Οι εξαγωγές ισοφάρισαν μέρος του βάρους της λιτότητας. Η πολιτική απάντηση είναι ότι όταν εκείνους τους βρήκε το κακό, η αντιπολίτευση δεν πήγε Ζάππειο, πήγε συναίνεση. Η τότε συντηρητική αντιπολίτευση δέχθηκε να συνυπογράψει με την κυβέρνηση των σοσιαλιστών το μνημόνιο, με την προϋπόθεση να γίνουν αμέσως μετά εκλογές, ώστε το εκλογικό σώμα να το νομιμοποιήσει και να επιλέξει την κυβέρνηση που θα το εφαρμόσει. Το ακριβώς αντίθετο από ό,τι κάναμε εμείς.
03/01/2017 14:24 EET

Ο Ρούσβελτ, ο Περόν και ο Τσίπρας

Ο Φρανκλίνος Ρούσβελτ είχε εκλεγεί το 1932 με εντολή να βγάλει τη χώρα από τη Μεγάλη Ύφεση. Η πολιτική του, το New Deal, άλλαζε συθέμελα την αμερικανική οικονομία, εισήγαγε πρωτοποριακούς κοινωνικούς θεσμούς, ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στην εποχή της και απόλυτα δικαιωμένη έναντι της Ιστορίας. Το New Deal έβαλε τις βάσεις για τη νίκη στον πόλεμο και για την οικοδόμηση τριών δεκαετιών μεταπολεμικής ευημερίας. Σκόνταφτε, όμως, σ' ένα πρόβλημα. Το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ είχε κρίνει αντισυνταγματικούς δύο νόμους κλειδιά: τον νόμο για την βιομηχανική ανασυγκρότηση και τον νόμο για την κοινωνική ασφάλιση.
31/10/2016 08:00 EET

Τοπίο μετά την τηλεοπτική μάχη

Για την κυβέρνηση το δίλημμα είναι απλό. Ή θα επιμείνει να θεωρεί το λάθος σωστό και θα προσπαθήσει να φέρει με νέα ρύθμιση την ουσία του παλαιού νόμου, σε σύγκρουση με τη δικαιοσύνη, την αντιπολίτευση και- αύριο- την Ευρώπη. Ή θα κάνει αυτό που εξ αρχής θα έπρεπε να έχει επιλέξει- να υποχρεώσει την αντιπολίτευση να αποδεχθεί τους κανόνες μιας διαφανούς ρύθμισης, συναινετικά, μέσω ΕΣΡ. Η πρώτη επιλογή έχει μία μόνον κατάληξη: εκλογές, εν μέσω τηλε-χάους και με ένα αφήγημα «ή εμείς ή η διαπλοκή». Η δεύτερη επιλογή απαιτεί και της αντιπολίτευσης τη συναίνεση. Να δει το θέμα ως ευκαιρία να κλείσει μια πληγή, κι όχι να κερδίσει η ίδια έναν πολιτικό ρούμπο, ζητώντας εκλογές.
27/10/2016 18:23 EEST

Τα απομεινάρια μιας έκθεσης

Ο Τσίπρας πρέπει να αποδείξει απλώς ότι είναι ακόμη πολιτικά ζωντανός, ότι έχει ακόμη καύσιμο στην μηχανή του. Και ο Μητσοτάκης, στην πρώτη του εμφάνιση σε αυτήν την παράξενη σκηνή, πρέπει να αποδείξει ότι είναι ικανός να προτείνει ένα ελπιδοφόρο σχέδιο, χωρίς να υποσχεθεί τίποτε μη ρεαλιστικό. Το παράδοξο είναι ότι ενώ, μεταξύ των δύο, ο Αλέξης είναι σε πολύ δυσχερέστερη θέση, είναι ο Κυριάκος που έχει τον δυσκολότερο ρόλο. Δικό του στοίχημα είναι φέτος η Θεσσαλονίκη, νομίζω.
10/09/2016 10:47 EEST

Ο Πόλεμος για την Τηλεόραση σε 10 & 1 σταθμούς

14 Σεπτεμβρίου 1989: Η Βουλή ψηφίζει σχεδόν ομόφωνα (με μία μόνον αρνητική ψήφο, του Κωστή Στεφανόπουλου) νόμο που προβλέπει την παροχή άδειας για ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς τοπικής εμβέλειας (αργότερα, το 1991, νέος νόμος προβλέπει και εθνικής εμβέλειας) σε επιχειρήσεις που έχουν προηγούμενη εμπειρία στα ΜΜΕ. Βασική καινοτομία του νόμου (για την οποία ο Προκόπης Παυλόπουλος αναλαμβάνει να κάνει φροντιστήριο στους αρχηγούς των κομμάτων) είναι η ανάθεση της εποπτείας της ραδιοτηλεόρασης σε μια ανεξάρτητη αρχή- το περίφημο ΕΣΡ. «Φυσικά δεν ορίζουμε τα κόμματα εκπροσώπους μας... να μεταφέρουμε στο εθνικό συμβούλιο κομματικές αντιπαραθέσεις, εντολές και τακτικές»- είχε πει ο εισηγητής της ΝΔ Θ. Κασσίμης.
27/07/2016 15:38 EEST

Καν' το όπως ο Μουζάλας

Η απλή αναλογική δεν έπαψε ποτέ να είναι ένα αίτημα. Αλλά δεν ήταν πια το ίδιο. Δεν ήταν ένας ιερός στόχος με τη βουή της ιστορίας πίσω του. Κι έτσι, όταν ο μεγάλος σεισμός οδήγησε σε κατάρρευση το παλιό πολιτικό οικοδόμημα, το 2011-12, και έδωσε σ' ένα κόμμα της Αριστεράς την ευκαιρία να διεκδικήσει την εξουσία, η αναλογική δεν ήταν στην ατζέντα της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ + ΑΝΕΛ, το 2015. Ήρθε στο προσκήνιο ξαφνικά, το δεύτερο καλοκαίρι, με τρόπο που έδινε στους δύσπιστους και τους κακόπιστους την ευκαιρία να δουν στην κίνηση αυτή όχι μια μεγάλη ιστορική χειρονομία, αλλά μια κουτοπόνηρη πολιτικάντικη μανούβρα.
23/07/2016 12:27 EEST

Ο Ερντογάν και ο Μεντερές

Oι κινηματίες απέτυχαν τριπλά: Απέτυχαν να βγάλουν τον ίδιο τον Ερντογάν από το παιχνίδι. Απέτυχαν (ή υποτίμησαν τη σημασία που είχε) να ελέγξουν τα κοινωνικά δίκτυα και τα ιδιωτικά κανάλια. Απέτυχαν να γίνουν αποδεκτοί ως «ελευθερωτές» από ένα μέρος έστω του τουρκικού ακροατηρίου (όπως είχαν γίνει, έστω μειοψηφικά, οι πραξικοπηματίες του 60). Ο Ερντογάν επέζησε χάρις στα Μέσα που ο ίδιος κατηγορούσε και προσπαθούσε να υποτάξει. Το πραξικόπημα, ευτυχώς, απέτυχε. Αλλά το τουρκικό δράμα δεν έληξε. Η ματωμένη νύχτα ίσως αφήνει πίσω της μια βαθύτερη κρίση από εκείνη που αποπειράθηκε να δώσει βίαιη λύση.
16/07/2016 16:32 EEST