CULTURE
03/01/2018 11:46 EET

Ημέρα του Φεγγαριού, Ημέρα του Άρη: Πώς πήραν το όνομά τους οι ημέρες της εβδομάδας στην αρχαιότητα;

Και πώς στην Εκκλησιαστική εβδομάδα;

iSailorr via Getty Images

Όπως σχεδόν καθετί στην αρχαιότητα, έτσι και οι ημέρες της εβδομάδας δεν ήταν ανεξάρτητες από τις θρησκευτικές δοξασίες της εποχής. Γι′ αυτό και οι αρχαίοι Ρωμαίοι δανείστηκαν τα ονόματα των πλανητών για να ονομάσουν τις ημέρες τις εβδομάδας, ονομασίες που με τη σειρά τους είχαν πάρει από τους αρχαίους θεούς των Ελλήνων, μεταφρασμένες στα λατινικά. 

Έτσι, στα λατινικά: 

- Η Κυριακή ονομάστηκε «dies Solis», δηλαδή «Ημέρα του Ήλιου» (τότε ο ήλιος θεωρείτο πλανήτης)

- Η Δευτέρα ονομάστηκε «dies Lunae», δηλαδή «Ημέρα του Φεγγαριού»

- Η Τρίτη ονομάστηκε «dies Martis», δηλαδή «Ημέρα του Άρη»

- Η Τετάρτη ονομάστηκε «dies Mercurii», δηλαδή «Ημέρα του Ερμή»

- Η Πέμπτη ονομάστηκε «dies Iovis», δηλαδή «Ημέρα του Δία»

- Η Παρασκευή ονομάστηκε «dies Veneris», δηλαδή «Ημέρα της Αφροδίτης»

- Το Σάββατο ονομάστηκε «dies Saturni», δηλαδή «Ημέρα του Κρόνου». 

Τους πρώτες αιώνες της χριστιανικής εποχής, οι γερμανόφωνοι λαοί της δυτικής Ευρώπης ονόμασαν τις ημέρες της εβδομάδας με τα ονόματα των δικών τους θεών που ήταν πιο κοντά στις ιδιότητες και το χαρακτήρα των ρωμαϊκών θεοτήτων. Με τη σειρά τους, οι Αγγλοσάξονες που έφεραν τη γλώσσα (τα σημερινά αγγλικά) και τους θεούς τους στα νησιά της Μεγάλης Βρετανίας στη διάρκεια του 5ου και 6ου αιώνα μ.Χ.  

Στα αγγλικά: 

- Το Σάββατο, η Κυριακή και η Δευτέρα (Saturday, Sunday, Monday) έχουν πάρει το όνομά τους από τον Κρόνο (Saturn), τον ήλιο (sun) και το φεγγάρι (moon) αντίστοιχα. 

Οι υπόλοιπες 4 μέρες (Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday) πήραν τα ονόματά τους από θεούς των Αγγλοσαξόνων που πιθανόν λάτρευαν πριν μεταναστεύσουν στην Αγγλία και το διάστημα πριν εκχριστιανιστούν. 

- Η Τρίτη (Tuesday) έχει πάρει το όνομά της από τον θεό Tiw, για τον οποίο δε γνωρίζουμε πολλά αλλά το πιο πιθανό είναι ότι αντιστοιχεί στον Άρη, το θεό του πολέμου. 

- Η Τετάρτη (Wednesday) ονομάστηκε έτσι από το θεό Woden ο οποίος είναι ο αντίστοιχος του Κρόνου για τους Αγγλοσάξονες. 

- Η Πέμπτη (Thursday) είναι αφιερωμένη στο θεό Thunor ή Thunresdæg, δηλαδή είναι η μέρα του Κεραυνού (=thunder, στα αγγλικά). Όπου Thunor, βλέπετε Δία. 

- Η Παρασκευή (Friday) είναι η μόνη ημέρα της εβδομάδας που αφορά σε θηλυκή θεότητα και αναφέρεται στη θεά Frig, η οποία αν και δεν συναντάται συχνά στην πρώιμη αγγλική, σημαίνει «αγάπη, στοργή» στην ποίηση και είναι αντίστοιχη της θεάς Αφροδίτης που βρίσκουμε και στην Παρασκευή των Λατίνων. 

Στη δική μας παράδοση

Εξίσου οι μέρες της εβδομάδας έχουν την ονομασία τους από τη θρησκεία μας, ξεκινώντας από την Εβραϊκή και αργότερα την Εκκλησιαστική εβδομάδα. 

Αφετηρία είναι το Σάββατο, η ιερή ημέρα των Εβραίων, καθώς θεωρείται η ημέρα ανάπαυσης του Θεού. Έτσι, οι μέρες που ακολουθούν ονομάζονται αριθμητικά ως ακόλουθες του Σαββάτου: Μία Σαββάτου (η Κυριακή), Δευτέρα Σαββάτου κλπ. Η Παρασκευή προετοίμαζε τους πιστούς για την αργία του Σαββάτου, εξού και η ονομασία της (παρασκευάζω=ετοιμάζω). 

Στη Εκκλησιαστική εποχή, η Μία Σαββάτου έγινε «Κυριακή». δηλαδή ημέρα αφιερωμένη στον Κύριο. 

(Με πληροφορίες από theconversation.com