Βαγγέλης Γεωργίου
ΛΑΒΕΤΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ ΑΠΌ Βαγγέλης Γεωργίου
O Βαγγέλης Γεωργίου είναι ερευνητής δημοσιογράφος και ιδρυτής του greeklish.info. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία, MA στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές και στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας. Έχει εργαστεί στο Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών και αργότερα στην τηλεόραση (εκπομπή "Πρωταγωνιστές") και το protagon.gr. Έρευνές του -εκ των οποίων αρκετές σε πρωτόλεια αδημοσίευτα αρχεία- έχουν δημοσιευτεί στο Foreign Affairs, Hot Doc, ThePressProject, Εικονογραφημένη Ιστορία, Ιστορικά Θέματα, Στρατιωτική Ιστορία, Lifo.

Δημοσιεύσεις από Βαγγέλης Γεωργίου

Μάαστριχτ 1992, Τα ατέλειωτα γενέθλια: Ελλάδα και ΟΝΕ, ένα προβληματικό κράτος μέλος μιας προβληματικής Ένωσης

(1) Σχόλια | Δημοσιεύθηκε 18 Μάιος 2017 | 11:50 μμ

Το 1967 κυκλοφόρησε στη Γαλλία το best seller του δημοσιογράφου Jean-Jacques Servan-Schreiber «Le Défi Américain» («Η Αμερικανική Πρόκληση») το οποίο μεταφράστηκε σε 15 γλώσσες.

Ο Servan-Schreiber απέβλεπε σε μια ομοσπονδιακή Ευρώπη που θα ανταγωνιζόταν τις εξελιγμένες ΗΠΑ στην τεχνολογία, τη βιομηχανία και τις αγορές.

Τη δεκαετία του 1990 λοιπόν, ένας άλλος Γάλλος, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ζακ Ντελόρ, που φλέρταρε με ιδέες ομοσπονδοποίησης, απέδιδε την υψηλή ανεργία (20 εκατομμύρια) στην έλλειψη ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι οικονομικές πολιτικές που θεσμοθετήθηκαν με την Συνθήκη του Μάαστριχτ και η νομισματική ένωση θα αποτελούσαν την ευρωπαϊκή απάντηση στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα συνέκλιναν έχοντας το νόμισμα ως «χάρακα». Οι περικοπές, ωστόσο, στις δαπάνες που απαιτούσαν τα κριτήρια σύγκλισης για το ενιαίο νόμισμα άρχισαν να «δαγκώνουν» και άρχισε να εδραιώνεται η αντίληψη ότι η απασχόληση και η εργασία θυσιάζονταν για λογαριασμό ενός project σχεδιασμένου από και για τις ευρωπαϊκές ελίτ (Independent, 14/6/1997). Τα αντικοινωνικά αποτελέσματα φάνηκαν έντονα με την υπόθεση της Vilvoorde (βλ. The EU's Government of Industries των Bernard Jullien και Andy Smith). Πέραν αυτού όμως, το ζήτημα ήταν πως ήταν ένα σύστημα που αποδείχτηκε ανεπαρκές σε περιόδους κρίσεων, καθότι δεν γίνεται να περιμένουμε τα πάντα να εξελίσσονται ομαλά. Έχει ενδιαφέρον να θυμηθεί κανείς, ή μάλλον να διαβάσει, την αρνητική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για το ευρώ που κατατέθηκε το 2013.

Βέβαια τα κράτη μέλη δεν είναι άμοιρα ευθυνών. Οι αδυναμίες και οι αστοχίες της ΟΝΕ δεν πρέπει να αποτελούν το άλλοθι των Ελλήνων για την κατάσταση στην οποία περιήλθε η χώρα. Οι εγχώριες πολιτικές ελίτ, από την αριστερά μέχρι το κέντρο και την δεξιά, γνώριζαν ότι υπογράφοντας το 1992, έβαζαν στην ευρωζώνη μια χώρα αποβιομηχανοποιημένη, με εξαιρετικά χαμηλή ανταγωνιστικότητα, με ανοδική τάση στην ανεργία, δίχως να ανταποκρίνεται στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις. Ακόμα και στα προϊόντα που η Ελλάδα έχει κάποια ποιοτικά πλεονεκτήματα, όπως το λάδι, έχει δυσκολία να τα αναδείξει και να τα εδραιώσει ώστε να αντανακλώνται στις τιμές (Η ελληνική γεωργία ενώπιον των νέων συνθηκών και θεσμικού πλαισίου, ΚΕΠΕ 2006).

Υποτίθεται ότι η ΟΝΕ και το Σύμφωνο Σταθερότητας θα ανάγκαζαν τους Έλληνες να πειθαρχήσουν, ωστόσο αποδείχτηκε μάλλον «ζουρλομανδύας», όπως έγραφε και ο ευφυής οικονομολόγος Νίκος Κυριαζίδης. Το 2005, δηλαδή πριν ακόμα ξεσπάσει η κρίση, ο διπλωμάτης Βύρων Θεοδωρόπουλος παραδεχόταν σε συνέντευξή του πως το Σύμφωνο Σταθερότητας «είχε δέσει τα χέρια όλων». Η Ελλάδα όμως δεν γινόταν να γίνει καλύτερη φορώντας ένα «ζουρλομανδύα», καθώς «για μας» έλεγε ο Κυριαζίδης την δεκαετία του 1990 «το πρόβλημα που είναι αναμφισβήτητα βαρύ, συνίσταται όχι στην επίκληση αριθμητικών ορίων, αλλά στην αδήριτη ανάγκη ανεύρεσης και αυστηρής εφαρμογής τρόπων πάταξης της δημοσιονομικής ανευθυνότητας, η οποία μπορεί να οδηγήσει τη χώρα μας στη χρεωκοπία. Αλλά τούτο δεν λύνεται με το αυθαίρετο 3%, ούτε με τα πρόστιμα του Συμφώνου Σταθερότητας. Είναι ένα σοβαρότατο θέμα πολιτικής ηθικής και συναισθήματος ευθύνης». Η αριθμητική/ονομαστική σύγκλιση λοιπόν δεν σήμαινε και ουσιαστική σύγκλιση.


Ίσως ακόμα να μην είναι σαφές αν η ανταγωνιστικότητα και κοινωνική προστασία μπορούν να συμβαδίσουν ή η ενίσχυση της μίας συντελείται εις βάρος της άλλης. Πάντως αν δούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση 25 χρόνια μετά την υπογραφή στο Μάαστριχτ φαίνεται ότι και τα δύο τείνουν να... συγκλίνουν: η Ευρώπη χάνει ανταγωνιστικότητα ενώ ψαλιδίζει σταθερά το κράτος πρόνοιας. Για παράδειγμα, η καταγεγραμμένη ανεργία στην ευρωζώνη αγγίζει το 10%, στις χώρες μέλη-ΕΕ εκτός ευρώ πέφτει στο 8%, ενώ αν δούμε ευρωπαϊκές χώρες εκτός Ε.Ε (Νορβηγία, Ισλανδία) περιορίζεται γύρω στο 3-4%(Eurostat, 2017).

Ίσως λοιπόν τη δεκαετία του 90' όταν ο Paul Krugman ασκούσε κριτική στον Ζακ Ντελόρ για το ανταγωνιστικό μοντέλο που χτίστηκε μετά το Μάαστριχτ να είχε δίκιο. Η ανταγωνιστικότητα είναι ανούσια όταν μιλάμε για εθνικές οικονομίες και η «εμμονή με την ανταγωνιστικότητα είναι επικίνδυνη». Η ευρωζώνη όχι μόνο δεν προστάτεψε τις κοινωνίες από τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, αλλά οι αποκλίσεις και ανισότητες που παρήγαγε έφεραν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από το ευρύτερο ενοποιητικό εγχείρημα. Στο ξέσπασμα της κρίσης, τo κοινό νόμισμα περισσότερο διαίρεσε τους Ευρωπαίους παρ τους ενοποίησε.


Δείτε εδώ τα επεισόδια 1 και 2 από το web documentary: Μάαστριχτ 1992, Τα ατέλειωτα γενέθλια: Το άγχος να προσαρμοστείς στην...

Διαβάστε την Ανάρτηση

Μάαστριχτ 1992, Τα ατέλειωτα γενέθλια: Το άγχος να προσαρμοστείς στην Ιστορία

(0) Σχόλια | Δημοσιεύθηκε 11 Μάιος 2017 | 8:16 μμ

Μεταξύ των πολλών εστιατορίων που μπορούσες να επισκεφθείς υπήρχαν 12, τα οποία την περίοδο εκείνη είχανε συμπεριλάβει στο μενού τους νέα πιάτα. Στο ROYS μπορούσες να δοκιμάσεις το σνίτσελ αλά Κολ ή το biefstuk Μιτεράν ενώ σε άλλη παμπ, την ΛΑΤΕΡΝΑ, σέρβιραν μουσακά. Ήταν το ιδιαίτερο μάρκετιγκ που προτίμησαν να...

Διαβάστε την Ανάρτηση

Μάαστριχτ 1992, Τα ατέλειωτα γενέθλια: Ένα web documentary για την Ευρώπη

(0) Σχόλια | Δημοσιεύθηκε 4 Μάιος 2017 | 7:47 μμ

Έτος 2017: 65 χρόνια από την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, 60 χρόνια από την ίδρυση της ΕΟΚ και 25 χρόνια από την επανίδρυση της τελευταίας με δώδεκα υπογραφές που έπεσαν σε μια μικρή πόλη της Ολλανδίας, το Μάαστριχτ. Για το Μάαστριχτ λοιπόν δεν ειπώθηκαν πολλά, δεν υπήρχαν τυμπανοκρουσίες. Αν και...

Διαβάστε την Ανάρτηση

Καθηγητής Hans Volaard για ολλανδικές εκλογές: Από-ενοποίηση της Ε.Ε δε σημαίνει επιστροφή στο έθνος κράτος

(0) Σχόλια | Δημοσιεύθηκε 14 Μάρτιος 2017 | 9:58 μμ

hans vollaard
Ο Ολλανδός Hans Vollaard, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Leiden, είναι ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς της ευρωπαϊκής απο-ενοποίησης (disintegration) και γνώστης της ολλανδικής πολιτικής. Λίγες ώρες πριν τις ολλανδικές εκλογές, οι οποίες διεξάγονται στη σκιά των επερχόμενων αντίστοιχων γαλλικών και...
Διαβάστε την Ανάρτηση

Η Τουρκία είναι επιθετική επειδή είναι φτωχότερη, έλεγε ο Παναγής Παπαληγούρας. Ισχύει;

(1) Σχόλια | Δημοσιεύθηκε 7 Μάρτιος 2017 | 3:10 μμ

Πριν 11 χρόνια, τον Δεκέμβρη του 2006 είχα παρακολουθήσει μια εκδήλωση-παρουσίαση βιβλίου σχετικά με τον Παναγή Παπαληγούρα, υπουργό κυβερνήσεων Κωνσταντίνου Καραμανλή και εν πάση περιπτώσει μια σημαντική πολιτική προσωπικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Στην εκδήλωση λοιπόν, ο γιος του Παπαληγούρα, Αναστάσιος Παπαληγούρας είχε αναφέρει πως «υποψιαζόταν» ότι ο πατέρας...

Διαβάστε την Ανάρτηση