ΚΟΙΝΩΝΙΑ
09/03/2015 09:28 EET | Updated 24/03/2015 11:21 EET

Οι προϋποθέσεις για να γίνει ένα δημοψήφισμα στην Ελλάδα

Bloomberg via Getty Images
Stamped and sealed ballot envelopes are seen inside a ballot box at a polling station during the second round of the Greek general elections, at a polling station in Athens, Greece, on Sunday, June 17, 2012. Greeks started voting for the second time in six weeks in an election that may determine the fate of the euro currency as global leaders gather for their annual summit. Photographer: Chris Ratcliffe/Bloomberg via Getty Images

Σε λέξη των ημερών έχει μετατραπεί το δημοψήφισμα, μετά τις σχετικές δηλώσεις του Γιάνη Βαρουφάκη, στην εφημερίδα Corriere della Sera. Στην συνέχεια βέβαια, το υπουργείο εξέδωσε ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία αλλοιώθηκαν οι δηλώσεις του κ. Βαρουφάκη από την ιταλική εφημερίδα.

Σήμερα, Δευτέρα, η Corriere della Sera, εδωσε τη δική της απάντηση, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι «όποιο όνομα και να δώσουν στο δημοψήφισμα, θα είναι για το ευρώ».

Ποιες είναι όμως οι προϋποθέσεις, έτσι ώστε να πραγματοποιηθεί ένα δημοψήφισμα στην Ελλάδα;

Το δημοψήφισμα του άρθρου 44 παρ. 2 εδ. β΄ Συντ., που αφορά ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, εκτός από τα δημοσιονομικά, προϋποθέτει καταρχήν πρόταση 120 βουλευτών με αντικείμενο την παραπομπή σε δημοψήφισμα του συγκεκριμένου και άρτι ψηφισθέντος νομοσχεδίου.

Η προσφυγή σε δημοψήφισμα κατά το άρθρο 44 παρ. 2 εδ. β΄ Συντ. νοείται μόνο σε συνάρτηση με ψηφισθέν νομοσχέδιο που δεν έχει γίνει ακόμα νόμος του κράτους, δηλαδή δεν έχει εκδοθεί και δημοσιευθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Η πρόταση των 120 βουλευτών πρέπει να αναφέρεται αποκλειστικά στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο για το οποίο ζητείται η διεξαγωγή δημοψηφίσματος.

Γίνεται εύκολα κατανοητό, ότι δεν επιτρέπεται η «σώρευση υπογραφών» κάτω από προτάσεις που έχουν διαφορετικό αντικείμενο.

Η απόφαση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, που προϋποθέτει πλειοψηφία τουλάχιστον 180 βουλευτών, μπορεί να ληφθεί μόνο κατά τη διάρκεια της τακτικής συνόδου ή έκτακτης συνόδου της Βουλής που συγκαλείται για το θέμα αυτό.

Τα δεδομένα για μια ενδεχόμενη έκτακτη σύνοδο έχουν ως εξής: Σύγκληση έκτακτης συνόδου προκαλείται μόνο με πρόταση της κυβέρνησης, αφού η σχετική αρμοδιότητα του Προέδρου της Δημοκρατίας είναι ονομαστική και τελεί υπό τον κανόνα της προσυπογραφής, στην προκειμένη περίπτωση του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η διατύπωση του άρθρου 40 παρ. 1 Συντ. σύμφωνα με την οποία «ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συγκαλεί τη Βουλή… και εκτάκτως κάθε φορά που το κρίνει εύλογο» σημαίνει ότι η κυβέρνηση «κάθε φορά που το κρίνει εύλογο» δύναται να ζητήσει από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τη σύγκληση της Ολομέλειας της Βουλής σε έκτακτη σύνοδο.

Άρα πέρα από την πρόταση 120 βουλευτών, είναι απαραίτητο και το «ΟΚ» της εκάστοτε κυβέρνησης. Κάτι που όμως -αν πραγματοποιηθεί έναν τέτοιο σενάριο- , θεωρείται δεδομένο, στην περίπτωση μας. Αφού η κυβέρνηση, λογικά, θα είναι αυτή που θα έχει τρέξει τις διαδικασίες για ένα δημοψήφισμα.