ΔΙΕΘΝΕΣ
20/11/2015 06:39 EET | Updated 20/11/2015 06:45 EET

Η Γαλλία και το Μάλι: Το αποικιακό παρελθόν και η στρατιωτική επέμβαση του 2013

FILE - In this July 27, 2013 file photo, a French soldier stands watch behind Malian soldiers during a visit by the head of France's Operation Serval and Mali's army chief of staff to a Malian army base in Kidal, Mali. Eighteen months after France sent troops to Mali for what was meant to be a targeted operation against extremists, they are still there. And instead of leaving, they’re about to expand their mission to fighting terrorism from the Atlantic coast to the Mediterranean. (AP Photo/Rebecca Blackwell, File)
ASSOCIATED PRESS
FILE - In this July 27, 2013 file photo, a French soldier stands watch behind Malian soldiers during a visit by the head of France's Operation Serval and Mali's army chief of staff to a Malian army base in Kidal, Mali. Eighteen months after France sent troops to Mali for what was meant to be a targeted operation against extremists, they are still there. And instead of leaving, they’re about to expand their mission to fighting terrorism from the Atlantic coast to the Mediterranean. (AP Photo/Rebecca Blackwell, File)

Η επίθεση ενόπλων στο Radisson Blu Hotel στη Μπαμακό, πρωτεύουσα του Μάλι, λίγο μετά τη «Μαύρη Παρασκευή» των επιθέσεων στο Παρίσι, φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο το ζήτημα του ισλαμιστικού αντάρτικου στη συγκεκριμένη αφρικανική χώρα, παλιά γαλλική αποικία, το οποίο και προκάλεσε επέμβαση των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων το 2013.

Το Μάλι πέρασε υπό γαλλική αποικιακή κυριαρχία το 1892, με διορισμό κυβερνήτη το 1893 στην περιοχή που κατονομάστηκε «Γαλλικό Σουδάν» (Soudan Français). Το 1905 το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής ήταν υπό γαλλικό έλεγχο. Το Γαλλικό Σουδάν εντασσόταν στο ευρύτερο πλαίσιο της Ομοσπονδίας της Γαλλικής Δυτικής Αφρικής, και το 1958 μετονομάστηκε σε «Σουδανική Δημοκρατία», αποκτώντας εσωτερική αυτονομία. Το 1959, μαζί με τη Σενεγάλη, δημιούργησαν την Ομοσπονδία του Μάλι, και στις 31 Μαρτίου 1960 η Γαλλία συμφώνησε στην ανεξαρτητοποίησή της. Στις 20 Ιουνίου, η Ομοσπονδία του Μάλι κατέστη πλήρως ανεξάρτητη, με πρώτο πρόεδρο τον Μοντίμπο Κέιτα.

Η σύγκρουση στο Μάλι, (επονομαζόμενη και ως «Εμφύλιος του Μάλι», ή «Σύγκρουση στο Βόρειο Μάλι») άρχισε τον Ιανουάριο του 2012, μεταξύ του βορρά και του Νότου, με την έναρξη επιχειρήσεων από πολλαπλές αντάρτικες οργανώσεις εναντίον της κυβέρνησης, επιδιώκοντας ανεξαρτητοποίηση ή μεγαλύτερη αυτονομία στο βόρειο Μάλι Αζαβάντ)- με τον MNLA (Εθνικό Κίνημα για την Απελευθέρωση του Αζαβάντ) να παίρνει τον έλεγχο της περιοχής τον Απρίλιο του 2012, επιδιώκοντας να καταστεί το Αζαβάντ ανεξάρτητο κράτος για τους Τουαρέγκ. Στις 22 Μαρτίου 2012 έπεσε από πραξικόπημα ο πρόεδρος Αμαντού Τουμάνι Τουρέ, λόγω των χειρισμών του κατά την κρίση, με στρατιωτικές μονάδες πραξικοπηματιών (CNDR) να αναστέλουν το Σύνταγμα της χώρας. Ως αποτέλεσμα της αστάθειας που ακολούθησε, οι αντάρτες κατέλαβαν το Κιντάλ, το Γκάο και το Τιμπουκτού, με τον MNLA να ανακηρύσσει νίκη και ανεξαρτητοποίηση του Αζαβάντ τον Απρίλιο του 2012.

Ο MNLA αρχικά έχαιρε της στήριξης της ισλαμιστικής οργάνωσης Άνσαρ αντ Ντιν, που, μετά την απώθηση των κυβερνητικών δυνάμεων από το Αζαβάντ, άρχισε να επιβάλει τη Σαρία σε κάποιες περιοχές, συνεπικουρούμενη από άλλες οργανώσεις. Αυτό την έφερε σε σύγκρουση με τον MNLA και άλλες οργανώσεις, ενώ στο ευρύτερο πλαίσιο εμπλέκεται και το AQMI (Αλ Κάιντα στο Ισλαμικό Μαγκρέμπ). Τον Ιούλιο του 2012, ο MNLA είχε χάσει τον έλεγχο των περισσότερων πόλεων από τους ισλαμιστές.

Η κυβέρνηση του Μάλι ζήτησε ξένη βοήθεια για την ανάκτηση του βορρά, και στις 11 Ιανουαρίου 2013 άρχισαν οι γαλλικές στρατιωτικές επιχειρήσεις (Επιχείρηση Serval), με περίπου 5.000 στρατιωτικούς, συν δυνάμεις της Αφρικανικής Ένωσης. Στις 8 Φεβρουαρίου η περιοχή που κατείχαν οι ισλαμιστές είχε ανακτηθεί, ενώ κατά της Άνσαρ αντ Ντιν και των συμμάχων της μάχονταν και οι αυτονομιστές Τουαρέγκ, που υπέγραψαν ειρηνευτική συμφωνία με την κυβέρνηση στις 18 Ιουνίου 2013. Ωστόσο, σποραδικές συγκρούσεις και τρομοκρατικές επιθέσεις συνεχίστηκαν, ακόμα και μετά από συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στις 19 Φεβρουαρίου στο Αλγέρι.

Οι δυνάμεις των Ηνωμένων Εθνών (12.000 στρατιώτες) στο Μάλι ανέλαβαν την ευθύνη της ασφάλειας στη χώρα από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις τον Ιούλιο του 2013, ενώ η Γαλλία άρχισε την αντιτρομοκρατική επιχείρηση Barkhane κατά των τζιχαντιστών στο Σαχέλ τον Αύγουστο του 2014, σε συνεργασία με τη Μπουρκίνα Φάσο, το Τσαντ, το Μάλι, τη Μαυριτανία και τον Νίγηρα.