ΔΙΕΘΝΕΣ
03/12/2015 14:13 EET | Updated 03/12/2015 14:13 EET

Έρευνα: Πώς συνδέεται η Τουρκία με το λαθρεμπόριο πετρελαίου από το ISIS

John Moore via Getty Images
DEREK, SYRIA - NOVEMBER 14: An oil rig sits on a hillside on November 14, 2015 near Derek, in Rojava, Syria. Rojava is pumping the oil and then crudely refining into diesel fuel for its domestic fuel and heating needs. The predominantly Kurdish autonomous Rojava region of northern Syria had previously been supplied with pretroleum from refineries in areas now under ISIL control. The Islamic State, however, continues to pump and export millions of barrels of oil, generating vast revenues for its

Στον απόηχο της κατάρριψης του ρωσικού Su-24 από τουρκικά μαχητικά, είναι σε εξέλιξη έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας όσον αφορά στο λαθρεμπόριο πετρελαίου από το ISIS- με τη ρωσική πλευρά να κατηγορεί ευθέως την Τουρκία, τον πρόεδρο Ερντογάν και μέλη της οικογένειάς του για άμεση εμπλοκή στην εν λόγω δραστηριότητα.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Deutsche Welle, αναφορές περί παραδόσεων φορτίων πετρελαίου από περιοχές υπό τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους στην Τουρκία εμφανίζονται συχνά εδώ και καιρό. Τον Ιούνιο του 2014, ο Τούρκος κοινοβουλευτικός Αλί Εντίμπογλου, του κόμματος της αντιπολίτευσης CHP, είχε πει ότι πετρέλαιο αξίας άνω των 800 εκατ. δολαρίων από περιοχές υπό τον έλεγχο του ISIS είχε πωληθεί στην Τουρκία. Κατά τον Εντίμπογλου, από την επαρχία Χατάι (στα σύνορα με τη Συρία) νέοι αγωγοί κατασκευάζονταν ειδικά για την μεταφορά αυτού του πετρελαίου. Επίσης, τον Αύγουστο του ίδιου έτους, η τουρκική εφημερίδα TARAF είχε δημοσιεύσει ρεπορτάζ σχετικά με το λαθρεμπόριο από τη Συρία στην Τουρκία. «Οι καθημερινές παραδόσεις λαθραίου ντίζελ φτάνουν τους 1.500 τόνους. Αυτό συνιστά το 3,5% της καθημερινής κατανάλωσης ντίζελ της Τουρκίας» αναφερόταν σχετικά.

Την περασμένη άνοιξη, δύο επιστήμονες του βρετανικού Greenwich University (Τζορτζ Κιουρκτσόγλου, Άλεκ Ντ. Κουτρουμπής) δημοσίευσαν μελέτη πάνω στο λαθρεμπόριο πετρελαίου. Όπως διαπιστώθηκε, το ISIS είχε φτάσει επίπεδα παραγωγής 45.000 βαρελιών ημερησίως τον Φεβρουάριο του 2015, φέρνοντας τα έσοδα της οργάνωσης στα 3 εκατ. δολάρια την ημέρα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους. Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, το πετρέλαιο του Ισλαμικού Κράτους είναι πολύ φθηνότερο από ό,τι αυτό που διακινείται στις νόμιμες αγορές: Εάν η τιμή κανονικά κυμαίνεται μεταξύ 80 και 100 δολαρίων το βαρέλι, το αντίστοιχο «τζιχαντιστικό» πετρέλαιο είναι στα 25 με 60 δολάρια.

Οι δύο ερευνητές μελέτησαν την κινητικότητα/ κίνηση των τάνκερ στο λιμάνι του Τσεϊχάν στη νότια Τουρκία και διαπίστωσαν πως υπάρχει ένας αξιοσημείωτος συσχετισμός μεταξύ της στρατιωτικής δραστηριότητας του ISIS και της μεταφορικής δραστηριότητας στο Τσεϊχάν. «Φαίνεται πως όποτε το Ισλαμικό Κράτος μάχεται κοντά σε μια περιοχή με αποθέματα πετρελαίου, οι εξαγωγές από το Τσεϊχάν εκτινάσσονται» έγραψαν σχετικά, σημειώνοντας ότι οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα αυτό χρησιμοποιώντας δεδομένα από τρεις περιόδους: Ιούλιος 2014, Οκτώβριος-Νοέμβριος 2014, Ιανουάριος-Φεβρουάριος του 2015. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι δύο ερευνητές υπογραμμίζουν ότι ο συσχετισμός αυτός δεν θα έπρεπε να συγχέεται/ θεωρείται απόδειξη λαθρεμπορίου πετρελαίου, ή εμπλοκής των τουρκικών αρχών σε αυτό.

Ωστόσο, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, τα δεδομένα αυτά θα μπορούσε να θεωρηθεί πως αποδεικνύουν για ποιον λόγο ο διεθνής συνασπισμός κατά του ISIS παρουσιαζόταν «διστακτικός» να κινηθεί κατά του λαθρεμπορίου (αν και μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι αυτό αλλάζει). «Πολλοί είναι αυτοί που επωφελούνται από το λαθρεμπόριο. Το Ισλαμικό Κράτος μοιράζεται τα κέρδη του – επίσης από λαθρεμπόριο- με αυτούς που ζουν στις περιοχές που ελέγχει. Στις πλούσιες σε πετρέλαιο περιοχές, τους επιτρέπεται να φτιάχνουν τις δικές τους πετρελαιοπηγές και να κάνουν οι ίδιοι λαθρεμπόριο πετρελαίου. Εάν ένα φορτηγό με 30.000 λίτρα αργού καταφέρει να φτάσει στον προορισμό του με επιτυχία, η ανταμοιβή ανέρχεται στα 3.800 ευρώ ανά ταξίδι» σημειώνεται στο δημοσίευμα- ενώ οι δύο ερευνητές επισημαίνουν πως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι να αυξάνεται η υποστήριξη προς το «Χαλιφάτο». Και αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως το αίτιο πίσω από τη «διστακτικότητα» για επιχειρήσεις κατά των οδών του λαθρεμπορίου: Υπάρχει ο φόβος πως επίθεση κατά της πηγής εσόδων πολλών ανθρώπων σε εκείνες τις περιοχές μπορεί να στείλει ακόμα περισσότερους στις «αγκάλες» της οργάνωσης.

Και ο ρόλος της Τουρκίας; Ο Γιαν Τεχάου, διευθυντής του Carnegie Europe Institute, εκτιμά ότι δεν είναι διόλου απίθανο οι τουρκικές αρχές να μην είναι ιδιαίτερα «πρόθυμες» όσον αφορά στις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου. Σε συνέντευξή του στον γερμανικό ραδιοφωνικό σταθμό Deutschlandfunk, ανέφερε ότι «υπάρχει μια δόση αλήθειας στο ότι, όσον αφορά στις εμπορικές οδούς του Ισλαμικού Κράτους...η Τουρκία κάνει τα στραβά μάτια εδώ και πολύ, πολύ καιρό».

Ο Φεχίμ Ταστεκίν, αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας «Radikal», πάει ακόμα παραπέρα, περιγράφοντας το πώς γίνεται το λαθρεμπόριο σε άρθρο του στο Al Monitor. Όπως αναφέρει, από τότε που η Τουρκία άνοιξε τα σύνορά της σε αυτούς που μάχονται κατά της κυβέρνησης Άσαντ, πολλοί το εκμεταλλεύτηκαν αυτό, με αποτέλεσμα τη δημιουργία «αρτηριών» χρηματοδότησης για τις ένοπλες ομάδες που δραστηριοποιούνται στο Χαλέπι, τη Ράκα και την Ντέιρ εζ Ζορ. Η οργάνωση που έχει επωφεληθεί περισσότερο είναι το ISIS, το οποίο «μεταφέρει στην Τουρκία το πετρέλαιο που βγάζει με πρωτόγονες μεθόδους στις κατεχόμενες περιοχές».

Η έκταση του μηχανισμού λαθρεμπορίου ήταν εμφανής στο χωριό Χατσιπασά (Αλτινοζού) στο Χατάι – δίπλα στο Εζμερίν, που βρίσκεται στη συριακή πλευρά. Από το Εζμερίν, αναφέρει ο αρθρογράφος, εκτείνονταν στην τουρκική πλευρά περίπου 500 παράνομοι αγωγοί: Μικροί πλαστικοί σωλήνες που χρησιμοποιούνται κανονικά για άρδευση. Στην τουρκική πλευρά, είναι θαμμένοι κάτω από χωράφια. Ακριβώς όπως το δίκτυο ύδρευσης, οι αγωγοί αυτοί βρίσκονται κάτω από τους δρόμους, φτάνοντας τις πίσω αυλές των σπιτιών. Ντίζελ που αποστέλλεται από τη συριακή πλευρά γεμίζει δεξαμενές στην τουρκική, και η συνεννόηση γίνεται μέσω κινητών τηλεφώνων. Οι αγοραστές πηγαίνουν στα σπίτια και αγοράζουν ντίζελ για 1,25 λίρα ανά λίτρο (0,56 δολάρια). Και το όλο σύστημα λειτουργούσε έτσι για πολύ καιρό, με το κράτος να επεμβαίνει μόνο μετά αφού τα διεθνή ΜΜΕ άρχισαν να ασχολούνται με το θέμα της τουρκικής στήριξης στο ISIS. Στα τέλη του Μαρτίου του 2014 στρατιώτες που μέχρι τότε απλά παρατηρούσαν, άρχισαν να ξεθάβουν τους αγωγούς και να σπάνε αυτούς που ήταν ορατοί. «Αλλά οι λαθρέμποροι πάντα βρίσκουν τρόπους...με τον πιο πρόσφατο να είναι η μεταφορά με βαρέλια».

«Το κράτος γνωρίζει τι συμβαίνει, λένε οι χωρικοί. Όλα συμβαίνουν μπροστά στους στρατιώτες. Κάποιοι φέρνουν ακόμα και μηχανές από την Ιαπωνία...Αυτό δεν μπορεί να γίνει με μυστικότητα. Κάθε μέρα, περίπου 30-50 φορτία ντίζελ μεταφέρονται. Στο Χατάι υπάρχουν 4.500 ημιφορτηγά. Όλα χρησιμοποιούν αυτό το καύσιμο. Φορτηγά έρχονται από την κεντρική Ανατολία για αγορά φθηνού πετρελαίου» αναφέρεται στο δημοσίευμα.

Αμερικανικές Εκλογές
Δημοσκοπήσεις, ειδήσεις και αναλύσεις για τις αμερικανικές εκλογές από την HuffPost

Sponsored Post