Πυρρίχιος Χορός: Η κληρονομιά των Ποντίων που τιμήθηκε από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου μέχρι τα μακαρόνια ΜΙSKO

Η Γενοκτονία των Ποντίων σηματοδότησε το τέλος ενός τεράστιου κομματιού της ελληνικής ιστορίας και οι μαρτυρίες από εκείνη την περίοδο συγκλονίζουν μέχρι και σήμερα.

Ο Πυρρίχιος Χορός, ή Χορός της Φωτιάς, αναπόσπαστο κομμάτι που ποντιακού πολιτισμού -και όχι μόνο- προκαλεί παρόμοιες ανατριχίλες ακόμα και στα σημερινά, σύγχρονα αυτιά, καθώς πρόκειται για τον αρχαιότερο ελληνικό πολεμικό χορό.

Η ιστορία θέλει τους Κουρήτες να χορεύουν πρώτοι τον Πυρρίχιο Χορό για να σώσουν τον νεογέννητο Δία από τον Κρόνο που ήθελε να τον κατασπαράξει, χτυπώντας με δύναμη τα δόρατά τους στη γη για να καλύψουν με το θόρυβο το κλάμα του μωρού. Υπάρχουν ωστόσο και άλλες εκδοχές, ενώ ο Πλάτωνας είχε πει πως «ο Πυρρίχιος είναι θείο δώρο των θεών προς τους ανθρώπους».

Στην πορεία, ο Πυρρίχιος έγινε κομμάτι της στρατιωτικής εκπαίδευσης των αρχαίων Ελλήνων, με τους Σπαρτιάτες να τον μαθαίνουν από την ηλικία των 5 ετών και τους Μακεδόνες να τον θεωρούν χορό των δυνατών πολεμιστών.

Όταν οι Έλληνες επέστρεψαν από την Περσία το 400π.Χ., οι κάτοικοι του Πόντου και συγκεκριμένα της Κερασούντας και των Κοτυώρων, οργάνωσαν μεγάλη γιορτή στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Χορός της Φωτιάς, ο οποίος έγινε σημαντικό κομμάτι της κληρονομιάς των Ποντίων. Στον σύγχρονο Πυρρίχιο οι άνδρες χορεύουν χωρίς οπλισμό και σχηματίζουν μια ευθεία γραμμή αντί για κύκλο. Υπάρχουν φυσικά παραλλαγές, η ουσία του χορού όμως -ο διονυσιακός του χαρακτήρας, η διαρκώς αυξανόμενη ένταση και η ασίγαστη ενέργεια των χορευτών- παραμένει αναλείωτη.

Το 1979 ο Βαγγέλης Παπαθανασίου κυκλοφόρησε το δίσκο «Ωδές» (Odes). Σε αυτόν ο μεγάλος μουσικός πήρε κάποια από τα πλέον γνωστά δημοτικά τραγούδια και τα απέδωσε με το δικό του, ξεχωριστό τρόπο, μαζί με την ανεκτίμητη συμβολή της Ειρήνης Παπά. Ένα από αυτά ήταν και ο Πυρρίχιος Χορός, στον οποίο προστέθηκαν τα κλασικά synthesizers του Vangelis και κρουστά, με αποτέλεσμα το θρυλικό αυτό κομμάτι να αποκτήσει μια εντελώς νέα υπόσταση και να (ξανά)φέρει στο προσκήνιο ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας μας, με σύγχρονο και άκρως εντυπωσιακό τρόπο.

Και ένα trivia που ίσως λίγοι θυμούνται. Ο Πυρρίχιος Χορός χρησιμοποιήθηκε ως μουσική υπόκρουση σε μία από τις πλέον γνωστές διαφημίσεις της MISKO, εκείνη με το ελικόπτερο και τον νερόμυλο του 1986, αποδεικνύοντας (για άλλη μια φορά) πως η ποπ κουλτούρα της κάθε εποχής βρίσκει συχνά-πυκνά έμπνευση από τις παραδόσεις του τόπου στον οποίο αναπτύσσεται, πόσο δε όταν αυτές έχουν ρίζες από τους ίδιους τους Τιτάνες και τους Θεούς του Ολύμπου.