ΔΙΕΘΝΕΣ
19/05/2016 07:10 EEST | Updated 19/05/2016 07:11 EEST

Η Ρωσία δεν είναι εχθρός, αλλά πλέον δεν είναι και εταίρος, δηλώνει ο πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Ίσες αποστάσεις στα ελληνοτουρκικά

Ints Kalnins / Reuters
NATO flag flutters as U.S. Air Force F-22 Raptor fighter flies over the military air base in Siauliai, Lithuania, April 27, 2016. REUTERS/Ints Kalnins

Στις σχέσεις του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, αλλά και στο θέμα των πρόσφατων εντάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο, αναφέρθηκε ο πρέσβης Ντάγκλας Λιουτ, μόνιμος εκπρόσωπος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο τηλεφωνικού briefing.

Ερωτηθείς από τη HuffPost Greece σχετικά με την τουρκική επιθετικότητα του τελευταίου καιρού στο Αιγαίο, ενώ είναι σε εξέλιξη η ΝΑΤΟϊκή επιχείρηση για την αντιμετώπιση του προσφυγικού, ο κ. Λιουτ κράτησε ίσες αποστάσεις, τονίζοντας ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία είναι ζωτικής συμμαχίας μέλη της συμμαχίας, κάτι που αποδεικνύεται από το ότι σήμερα, στα νερά του Αιγαίου, επιχειρούν υπό γερμανική διοίκηση ελληνικά και τουρκικά σκάφη, καθώς και ότι στο ίδιο σκάφος διοίκησης εκπροσωπούνται η ελληνική και η τουρκική ακτοφυλακή. «Οπότε νομίζω ότι αυτή η αποστολή σε αυτά τα “στενά” ύδατα ανάμεσα στα ελληνικά νησιά και τις τουρκικές ακτές επιδεικνύουν τον ρόλο του ΝΑΤΟ, ο οποίος είναι να φέρει πιο κοντά δύο συμμάχους, σε μια προσπάθεια συνεργασίας και αμοιβαίου οφέλους. Δεν αμφισβητούμε ότι υπάρχουν μακροχρόνιες εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών, αλλά για το ΝΑΤΟ είναι δύο σύμμαχοι...και οι σύμμαχοι είναι σύμμαχοι».

Παράλληλα, επεσήμανε ότι το ζήτημα της εν εξελίξει επιχείρησης στο Αιγαίο θα συζητηθεί στο πλαίσιο των συνομιλιών που λαμβάνουν χώρα αυτές τις ημέρες, με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, Τζον Κέρι, να συναντά τους 27 ομολόγους του στο ΝΑΤΟ στην τελευταία συνδιάσκεψη υπουργών Εξωτερικών πριν τη Σύνοδο της Βαρσοβίας τον Ιούλιο. Όπως τόνισε, η επιχείρηση στο ανατολικό Αιγαίο φέρνει αποτελέσματα, αλλά πρέπει να εξεταστεί το πώς θα συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια και αν είναι δυνατή επέκτασή της αλλού στη Μεσόγειο.

Οι σχέσεις με τη Ρωσία

Ένα θέμα που βρέθηκε στο επίκεντρο του briefing ήταν οι ψυχρές – από την κρίση της Ουκρανίας και την προσάρτηση της Κριμαίας και μετά- σχέσεις με τη Ρωσία. Αναφερόμενος στις εντάσεις στη Βαλτική, με επεισόδια μεταξύ ΝΑΤΟϊκών πλοίων και αεροσκαφών και ρωσικών μαχητικών, ο πρέσβης Λιουτ υπογράμμισε πως, από την οπτική του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ, «τα αεροσκάφη και τα πλοία μας επιχειρούσαν σε διεθνή εναέριο χώρο και διεθνή ύδατα. Αυτό στο οποίο είμαστε αντίθετοι είναι η αντιεπαγγελματική, ανεύθυνη, μη ασφαλής συμπεριφορά των Ρώσων πιλότων...δεν είναι τσίρκο. Αυτή η συμπεριφορά είναι επικίνδυνη, ανεύθυνη και δημιουργεί το ρίσκο όχι μόνο ατυχημάτων, αλλά και λάθος εκτιμήσεων όταν οι δυνάμεις μας επιχειρούν σε μικρή απόσταση». Όπως πρόσθεσε, το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να είναι η «υπεύθυνη πλευρά», που τηρεί τις διεθνείς δεσμεύσεις και κανόνες, καλώντας παράλληλα τη Ρωσία να κάνει το ίδιο. «Δεν αναφερόμαστε στη Ρωσία ως εχθρό. Είμαστε μια αμυντικού χαρακτήρα συμμαχία. Πιστεύουμε, ωστόσο, ότι η συνεργασία που θέλαμε, στην οποία προσβλέπαμε, με τη Ρωσία μέσα στα τελευταία 25 χρόνια, από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μετά, είναι κάτι που η Ρωσία έχει δείξει ότι δεν εκτιμά. Αυτό είναι όλο και πιο ξεκάθαρο με την προσάρτηση της Κριμαίας και την αποσταθεροποίηση της νοτιοανατολικής Ουκρανίας. Οπότε, αν και μπορεί να μη θεωρούμε τη Ρωσία εχθρό, ωστόσο είναι αλήθεια ότι δεν τη θεωρούμε πλέον εταίρο- και εκεί καταλήγουμε βάσει των δραστηριοτήτων της Ρωσίας».

Ωστόσο, σημείωσε, το ΝΑΤΟ, θα πρέπει να συνεχίσει να προσαρμόζει τις σχέσεις του με τη Ρωσία, που είναι «η μεγαλύτερη και ικανότερη στρατιωτικά γείτονας», με βασικό άξονα – για το ΝΑΤΟ- την ισορροπία μεταξύ ισχύος και διαλόγου. «Θεμέλιο της συμμαχίας είναι το Άρθρο 5, της συλλογικής άμυνας. Το ΝΑΤΟ θα λάβει όλα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσει την αποτελεσματική αποτροπή και άμυνα. Αυτό σημαίνει ότι θα εφαρμόσουμε πλήρως το Σχέδιο Ετοιμότητας που καταρτίστηκε στην Ουαλία, ότι θα βρούμε πώς θα παρουσιαζόμαστε/ λαμβάνουμε θέση με προκεχωρημένη παρουσία, ειδικά στην Ανατολή...παράλληλα, ωστόσο, το ΝΑΤΟ παραμένει ανοικτό στο διάλογο με τη Ρωσία».

Όπως είπε ο κ. Λιουτ, ο διάλογος με τη Ρωσία δεν είναι κάτι νέο, αλλά δεν είναι επίσης συνέχιση του παρελθόντος. «Δεν είναι επιστροφή στο “business as usual” ή τη στρατηγική συνεργασία που το ΝΑΤΟ προσπάθησε σκληρά να εδραιώσει πριν την επιθετικότητα της Ρωσίας στην Κριμαία και το Ντονμπάς. Αλλά εξακολουθεί να είναι προς το συμφέρον του ΝΑΤΟ να κρατήσει τα πολιτικά και στρατιωτικά κανάλια ανοικτά για διάλογο, ακόμα και σε ζητήματα στα οποία διαφωνούμε. Αυτό είναι κυρίως σημαντικό για τη μείωση του κινδύνου ατυχημάτων και λάθος εκτιμήσεων, σε τομείς όπου οι δυνάμεις μας επιχειρούν σε μικρή απόσταση».

Μιλώντας για το θέμα της αντιπυραυλικής ασπίδας (ΝΑΤΟ BMD- Ballistic Missile Defense) υποστήριξε ότι δεν υπάρχει λόγος για τη Ρωσία να ανησυχεί και να αντιδρά, επειδή δεν είναι προσανατολισμένη προς τη Ρωσία και δεν έχει δυνατότητες εναντίον του ρωσικού οπλοστασίου πυρηνικής αποτροπής. «Τα καλά νέα είναι ότι οι Ρώσοι αξιωματούχοι το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό, συζητούμε εδώ και χρόνια για τις τεχνικές δυνατότητες αυτού που φτιάχνουμε...Δεν υπάρχει αμφιβολία μεταξύ των τεχνικών ειδικών στη Ρωσία ότι το σύστημα αντιπυραυλικής προστασίας δεν έχει δυνατότητες εναντίον της Ρωσίας, καθώς είναι επικεντρωμένο αποκλειστικά σε απειλές βαλλιστικών πυραύλων εκτός της ευρω-ατλαντικής ζώνης, και ειδικότερα σε απειλές που προέρχονται από τη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία το ξέρει αυτό...αυτά που ανακοινώνουν ως απάντηση στο ΝΑΤΟ BMD ίσως να είναι πράγματα που είχαν σχεδιάσει από καιρό».

Ο πρέσβης Λιουτ αναφέρθηκε επίσης στις διαδικασίες για την είσοδο του Μαυροβουνίου στη συμμαχία, ως το 29ο μέλος της, οι οποίες θα ολοκληρωθούν μέσα σε μερικούς μήνες, προσθέτοντας ότι η όλη υπόθεση αποτελεί σημαντικό σήμα προς τη Γεωργία, την ΠΓΔΜ και τη Βοσνία- Ερζεγοβίνη πως «η πόρτα παραμένει ανοικτή» και ότι η «δουλειά που κάνουν για να προετοιμαστούν να γίνουν μέλη είναι σημαντική». Ακόμη, όπως πρόσθεσε, κατά τις συνομιλίες των υπουργών Εξωτερικών θα συζητηθούν τα θέματα της παράνομης μετανάστευσης και της τρομοκρατίας.