ΔΙΕΘΝΕΣ

Φετουλάχ Γκιουλέν: Ο ορκισμένος εχθρός του Ερντογάν, στον οποίο θέλει να «φορτώσει» το πραξικόπημα

A demonstrator hold pictures of Turkey's Prime Minister Tayyip Erdogan and Turkish cleric Fethullah Gulen (R), during a protest against Turkey's ruling AK Party (AKP), demanding the resignation of Erdogan, in Istanbul December 30, 2013. Erdogan swore on Sunday he would survive a corruption crisis circling his cabinet, saying those seeking his overthrow would fail just like mass anti-government protests last summer. Gulen denies involvement in stirring up the graft case, but he regularly censures Erdogan, a ex-ally with whom he fell out in a dispute for control over an influential network of Turkish cram schools. REUTERS/Osman Orsal (TURKEY - Tags: POLITICS CRIME LAW CIVIL UNREST)
A demonstrator hold pictures of Turkey's Prime Minister Tayyip Erdogan and Turkish cleric Fethullah Gulen (R), during a protest against Turkey's ruling AK Party (AKP), demanding the resignation of Erdogan, in Istanbul December 30, 2013. Erdogan swore on Sunday he would survive a corruption crisis circling his cabinet, saying those seeking his overthrow would fail just like mass anti-government protests last summer. Gulen denies involvement in stirring up the graft case, but he regularly censures Erdogan, a ex-ally with whom he fell out in a dispute for control over an influential network of Turkish cram schools. REUTERS/Osman Orsal (TURKEY - Tags: POLITICS CRIME LAW CIVIL UNREST)
Osman Orsal / Reuters

Τον μουσουλμάνο ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν κατηγόρησε ως υποκινητή της απόπειρας πραξικοπήματος την Παρασκευή ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν- ωστόσο ο Γκιουλέν αρνείται κατηγορηματικά πως ισχύει κάτι τέτοιο, υποστηρίζοντας πως «υπέφερα από πολλά στρατιωτικά πραξικοπήματα τα 50 τελευταία χρόνια και βρίσκω συνεπώς ιδιαίτερα προσβλητικό το να κατηγορούμαι ότι έχω οποιαδήποτε σχέση μ' αυτή την απόπειρα. Αρνούμαι κατηγορηματικά αυτές τις κατηγορίες» και καταδικάζοντας την απόπειρα πραξικοπήματος.

Ο ιμάμης Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος ζει εξόριστος στην Πενσιλβάνια των ΗΠΑ, άρχισε να γίνεται γνωστός στην Τουρκία πριν από 50 περίπου χρόνια, προωθώντας- όπως αναφέρεται σε εκτενές δημοσίευμα του Associated Press- μια φιλοσοφία που συνδυάζει μια μυστικιστική εκδοχή του Ισλάμ με προώθηση της δημοκρατίας, της εκπαίδευσης, των επιστημών και του διαθρησκευτικού διαλόγου. Οι υποστηρικτές του έχουν στήσει 1.000 σχολεία σε πάνω από 100 χώρες, περιλαμβανομένων περίπου 150 στις ΗΠΑ. Στην Τουρκία συναντώνται σε πανεπιστήμια, νοσοκομεία, φιλανθρωπικές οργανώσεις, μια τράπεζα και ΜΜΕ.

Ο Ερντογάν κατηγορεί εδώ και καιρό τον Γκιουλέν για συνωμοσίες με σκοπό την ανατροπή της κοσμικού χαρακτήρα κυβέρνησης, από την έδρα του στα όρη Ποκόνο της Πενσιλβάνια. Ο Γκιουλέν σπάνια πραγματοποιεί δημόσιες εμφανίσεις, και έχει δικαστεί in absentia τουλάχιστον τρεις φορές.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν δείξει προθυμία για έκδοσή του στην Τουρκία, ωστόσο κάποια από τα σχολεία του κινήματος Γκιουλέν στις ΗΠΑ έχουν διερευνηθεί από το FBI λόγω υπονοιών για «ύποπτη» διαχείριση οικονομικών και απάτες με βίζες. Μία από τις πιο «σκληρές» κατηγορίες θέλει τα σχολεία να φέρνουν Τούρκους δασκάλους και καθηγητές για να εντοπίσουν πολλά υποσχόμενους μαθητές και να τους στρατολογήσουν στο κίνημα- το οποίο κάποιες φορές αποκαλείται «Χιζμέτ» («υπηρεσία» στα τούρκικα). Τον Μάιο, αξιωματούχοι του Τέξας είχαν καταγγείλει ένα δίκτυο σχολείων που σχετίζεται με το κίνημα για κατάχρηση προγράμματος βίζας ώστε να «εισαχθεί» μεγάλος αριθμός Τούρκων δασκάλων, και παραβίασης πολιτειακών και ομοσπονδιακών νόμων (οι δάσκαλοι φέρονται να πληρώνονταν παραπάνω από τους Αμερικανούς δασκάλους). Επίσης, ισχυρίζονταν πως το εν λόγω δίκτυο (Harmony Public Schools) παραβιάζει τους κανόνες θεμιτού ανταγωνισμού για να απονέμει συμβόλαια σε τουρκικές εταιρείες.

Σημειώνεται ότι ο Γκιουλέν και ο Ερντογάν ήταν παλαιότερα σύμμαχοι μέχρι που αστυνομικοί και εισαγγελείς που είχε θεωρηθεί πως πρόσκεινται στον Γκιουλέν άρχισαν έρευνα για διαφθορά στον εσώτερο κύκλο του Ερντογάν το 2013, 11 χρόνια μετά την άνοδο του ΑΚΡ του Ερντογάν στην εξουσία.

Ο Γκιουλέν ζει αυτοεξόριστος στις ΗΠΑ εδώ και πάνω από μια δεκαετία και κηρύσσει το σουνιτικό Ισλάμ, σε συνδυασμό με ένα μήνυμα διαθρησκευτικού διαλόγου. Το κίνημά του δραστηριοποιείται στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ, την Ασία και την Αφρική για πολύ καιρό αποτελούσε μέσο άσκησης «soft power» της Τουρκίας στην Αφρική.