CULTURE
11/01/2021 13:33 EET

Αναγνώσεις: Ο Δημήτρης Καταλειφός διαβάζει Έντγκαρ Άλαν Πόε

Ο βίος ενός αριστοκράτη, ο οποίος κρύβει την πραγματική του ταυτότητα και παρουσιάζεται στον περίγυρό του με το όνομα Ουίλιαμ Ουίλσον.

Eurokinissi
Δημήτρης Καταλειφός

Ο δεύτερος κύκλος των «Αναγνώσεων», της διαδικτυακής ηχητικής σειράς του ΚΠΙΣΝ, είναι αφιερωμένος σε εμβληματικά κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας των τελευταίων δύο αιώνων που αφηγούνται ιστορίες από τις ζωές «καθημερινών ηρώων» από εποχές που έχουν παρέλθει.

Διακεκριμένοι Έλληνες ηθοποιοί επιχειρούν να ταξιδέψουν το διαδικτυακό κοινό του ΚΠΙΣΝ σε σπουδαίες, για τη λογοτεχνική τους αξία και το καλλιτεχνικό τους βάθος, εκδοχές της ανθρώπινης περιπέτειας υπό τη σκηνοθετική επιμέλεια της Ιώς Βουλγαράκη.

Την Τετάρτη 13 Ιανουαρίου στις 19.00 σειρά έχει ο Έντγκαρ Άλαν Πόε και το συγκλονιστικό του διήγημα «Ουίλιαμ Ουίλσον» (1839) σε ανάγνωση του σπουδαίου ηθοποιού, Δημήτρη Καταλειφού. 

Έντγκαρ Άλαν Πόε «Ουίλιαμ Ουίλσον» 

Εμπνευσμένο από λαϊκές ιστορίες για σωσίες αλλά και άρθρα σε έντυπα εκείνης της εποχής, το διήγημα παρουσιάζει τον βίο ενός αριστοκράτη, ο οποίος κρύβει την πραγματική του ταυτότητα και παρουσιάζεται στον περίγυρό του με το όνομα Ουίλιαμ Ουίλσον.

Η ζωή του, όμως, αλλάζει δραστικά, όταν ξαφνικά γνωρίζει το alter ego του που έχει το ίδιο ονοματεπώνυμο, τον ακολουθεί παντού και τον συμβουλεύει διαρκώς ψιθυρίζοντάς του νουθεσίες. Η σχέση τους είναι εξαρχής συγκρουσιακή και ο αληθινός Ουίλιαμ θα θελήσει να απαλλαγεί από τον σωσία του καλώντας τον σε μονομαχία. 

Μέσα από αυτή την αριστοτεχνική μελέτη του ανθρώπινου χαρακτήρα, ο Πόε επιχειρεί -σαν ένας πρώιμος ψυχαναλυτής- να ψηλαφήσει τη σχέση του συνειδητού με το υποσυνείδητο, της όψης με το είδωλο, της φωνής με την ηχώ, του σώματος με τον νου, του συναισθήματος με τη λογική, της δυαδικότητας με τον διχασμό. Αποφεύγοντας τις περίτεχνες φράσεις και τη χρήση επιθέτων, διαμορφώνει έναν λόγο απέριττο, γεμάτο αγωνιώδεις εικόνες που παρασύρουν τον αναγνώστη στα παράξενα μονοπάτια της σκέψης του Ουίλσον. 

Sepia Times via Getty Images

Συγγραφέας, ποιητής και λογοτεχνικός κριτικός, ο Έντγκαρ Άλαν Πόε (1809-1849) είναι μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές του αμερικανικού Ρομαντισμού και ένας από τους πιο πρωτοποριακούς διηγηματογράφους του 19ου αιώνα.

Θεωρείται θεμελιωτής της αστυνομικής λογοτεχνίας και προάγγελος της πεζογραφίας επιστημονικής φαντασίας.

Έγραψε πολυάριθμα διηγήματα μυστηρίου και ιστορίες τρόμου που άσκησαν τεράστια επιρροή στους Ντόυλ, Μπηρς, Στήβενσον και Τσέστερτον, ενώ τα ποιήματά του, τα οποία μεταφράστηκαν στη Γαλλία από τον Μπωντλαίρ, αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τους ευρωπαίους συμβολιστές.

Υπήρξε επίσης ένας από τους πρώτους επαγγελματίες Αμερικανούς κριτικούς λογοτεχνίας που διατύπωσε μια συγκροτημένη θεωρία περί λογοτεχνικής αισθητικής στα δοκίμιά του (Φιλοσοφία της σύνθεσης, Η ποιητική αρχή), τα οποία αποτέλεσαν κείμενα αναφοράς για τους σύγχρονους αλλά και τους μεταγενέστερους ομότεχνούς του. 

The Washington Post via Getty Images

Γόνος οικογένειας ηθοποιών, ο Πόε γεννήθηκε και μεγάλωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, σπούδασε στη Στρατιωτική Ακαδημία Ουέστ Πόιντ, υπηρέτησε στον στρατό, ενώ εργάστηκε για μεγάλο διάστημα σε έντυπα του Ρίτσμοντ, της Φιλαδέλφειας και της Νέας Υόρκης, στα οποία δημοσίευε, κυρίως για βιοποριστικούς λόγους, διηγήματα και δοκίμια που τον καταξίωσαν ως έγκυρο κριτικό.

Τα πρώτα του ποιήματα εκδόθηκαν στα 1827 και τα πρώτα του διηγήματα πέντε χρόνια αργότερα. Καθιερώθηκε ως λογοτέχνης στα 1845 με τη συλλογή Το κοράκι και άλλα ποιήματα.

Εκτός από πεζά σε γοτθικό ύφος, έγραψε ακόμη σατιρικά και κωμικά κείμενα, χρησιμοποιώντας ως εκφραστικά μέσα την ειρωνεία και την υπερβολή.

Μερικά από τα γνωστότερα πεζά του είναι: Ο χρυσός σκαραβαίος, Αλλόκοτες ιστορίες, Οι φόνοι της οδού Μοργκ, Το βαρέλι του Αμοντιλάδο, Ο άρχοντας του μακάβριου, Ο μαύρος γάτος, Το πηγάδι και το εκκρεμές

Συντελεστές

Μετάφραση: Κοσμάς Πολίτης

Σκηνοθετική επιμέλεια: Ιώ Βουλγαράκη

Διαβάζει ο Δημήτρης Καταλειφός

Η χρήση της μετάφρασης του Κοσμά Πολίτη γίνεται με την ευγενική παραχώρηση των εκδόσεων Αιγόκερως. 

Ηχοληψία - Μίξη - Mastering: Γιώργος Μαντάς

Μουσικό σήμα: Νίκος Γαλενιανός

Ο Αλέξης Καραϊσκάκης-Νάστος έπαιξε τσέλο για την ηχογράφηση του μουσικού σήματος.

Την Τετάρτη 13/01 στις 19.00 ακούστε ΕΔΩ τον Δημήτρη Καταλειφό να διαβάζει το διήγημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε Ουίλιαμ Ουίλσον.