ΤΟ BLOG
17/08/2019 12:09 EEST | Updated 17/08/2019 12:28 EEST

Η χαρμολύπη της Παναγίας της Χρυσοπατερίτισσας

Το κείμενο γράφτηκε πέρσι. Όσα αναφέρει ίσχυσαν και φέτος

ASSOCIATED PRESS

Μεγάλωσα ακούοντας τόπους στην Κύπρο που με σαγηνεύουν για την χαρμολύπη τους. Ίδια χαρμολύπη κάθε φορά που προφέρω τη λέξη Τηλλυρία. Θλίψη κατάμαυρη που σπαράζει τη ψυχή και ταυτοχρόνως, χαρά για τη ζωή που αναβλύζει αυτός ο τόπος μέσα στην ανεπιτήδευτή του ομορφιά και περηφάνια που σμίγει τους ανθρώπους με το τοπίο, ώστε να προχωρούν στις συμφορές και τις χαρές συνδεδεμένοι άρρηκτα με την ιστορία τους με τρόπο που σαγηνεύει ακόμη.  

Καθώς ο δρόμος από την Πόλη Χρυσοχούς οδηγεί προς την Τηλλυρία, η ταμπέλα στο χωριό Πωμός δείχνει δεξιά προς «Παναγία Χρυσοπατερίτισσα, 5 χιλιόμετρα». Ο δρόμος ανεβαίνει στη δεξιά πλευρά της ρεματιάς μέσα στο πευκόφυτο βουνό. Στο μέσο της διαδρομής, κάτω αριστερά, είναι το φράγμα του Πωμού και απέναντι στην πλευρά του βουνού, το βλέμμα μπορεί να ιχνηλατήσει απομεινάρια από πλινθόκτιστα σπίτια του χωριού Παλιάμπελα που εγκαταλείφθηκε πριν δεκαετίες. Ο αέρας συνεχίζει απέναντι να περνά μέσα από ριγμένες δοκούς και πέτρες εγκαταλειμμένων σπιτιών καθώς ο δρόμος φτάνει στο εκκλησάκι της Παναγίας της Χρυσοπατερίτισσας.  

Αρχές Αυγούστου 1964, σε αυτό το εκκλησάκι προσκύνησαν οι πρώτοι καταδρομείς της Κύπρου (μετά από εκπαίδευση μερικών βδομάδων) και ξεκίνησαν για το Λωρόβουνο, στην πρώτη πολεμική τους αποστολή για αποτροπή εισβολής της Τουρκίας στην περιοχή. Αύγουστο φέτος, το εκκλησάκι της Χρυσοπατερίτισσας είναι πολύ μικρό για να χωρέσει στις 15 Αυγούστου τις εκατοντάδες πιστούς που προσέρχονται στην καθιερωμένη λειτουργία για την Παναγία.  

Η υμνωδία γίνεται μπροστά στο εικόνισμα της Παναγίας της Χρυσοπατερίτισσας που είναι στημένο ξεχωριστά δίπλα στο ψαλτήρι, με τα λουλούδια γύρω του, καθώς σμίγει ο ύμνος με την ευωδία των λουλουδιών:  

«Αγνή Παρθένε Δέσποινα, ’Αχραντε Θεοτόκε,

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε. 

Παρθένε Μήτηρ Άνασσα, Πανένδροσέ τε πόκε, 

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε.

 Κόρη σεμνή Βασίλισσα, Μήτηρ υπεραγία, 

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε.

Τιμιωτέρα Χερουβείμ, Υπερενδοξοτέρα 

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε.

Των ασωμάτων Σεραφείμ, των Θρόνων υπερτέρα…»  

Όταν ακούστηκε το «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε», μετάλαβαν τα παιδιά, οι ενήλικες και τελευταία - εδώ και χρόνια - μια μαυροφορημένη γυναίκα με την παραδοσιακή μαντίλα στο κεφάλι. Το μαλλί της κατάλευκο, μόλις που φαίνονται οι άκριες  από τις πλεξούδες κάτω από την μαντίλα. Έτσι θα ήταν η Τηλλυρία αν είχε πρόσωπο. Έτσι θα ήταν η Παναγία η Χρυσοπατερίτισσα ώστε «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης», με υπομονή και ευλάβεια, να μεταλαμβάνει τελευταία κάθε φορά.  

Στο κοιμητήριο έξω από το εκκλησάκι οι τελευταίοι που τάφηκαν είναι πεσόντες του 1964. Σήμερα, στο ίδιο εκκλησάκι, αρκετά νεαρά ζευγάρια κάνουν το γάμο τους. Η ζωή και ο θάνατος άρρηκτα μαζί. Η χαρμολύπη συνδεδεμένη με τον τόπο και την Ιστορία ανεπιτήδευτα! 

Ο άνεμος περνούσε μέσα από ρημαγμένα σπίτια απέναντι στα Παλιάμπελα κι ανάμεσα στους σταυρούς στο κοιμητήριο, την ώρα που τελευταία μετάλαβε μαυροφορεμένη η Παναγιά η Χρυσοπατερίτισσα.  

Κώστας Μαυρίδης- Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D) - costas.mavrides@europarl.europa.eu