ΔΙΕΘΝΕΣ
07/04/2021 07:13 EEST

Η Ε.Ε. απέτυχε να πιάσει τον στόχο εμβολιασμών για το πρώτο τρίμηνο

Μόνο πέντε χώρες τα κατάφεραν.

INA FASSBENDER via AFP via Getty Images

Η ΕΕ απέτυχε στο πρώτο τεστ για τα εμβόλια.

Τρεις μήνες από την έναρξη των εμβολιασμών κατά του κορονοϊού, μόνο πέντε χώρες της ΕΕ έχουν επιτύχει τον στόχο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εμβολιάσουν το 80% των ατόμων ηλικίας άνω των 80 ετών - και μόνο λίγα κράτη   έχουν εμβολιάσει το 80% των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας.

Αυτοί οι χαμένοι στόχοι επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτό που ήδη αισθάνονται πολλοί Ευρωπαίοι: Οι προσπάθειες εμβολιασμού της ΕΕ ήταν οδυνηρά αργές.

Τα άσχημα νέα δεν φαίνεται να τελειώνουν ποτέ. Η AstraZeneca παρέδωσε δόσεις εμβολίων μειωμένες κατά αρκετά εκατομμύρια σε σχέση με τις προβλεπόμενες παραδόσεις του τριμήνου και οι χώρες της ΕΕ σταμάτησαν να χρησιμοποιούν τα εμβόλια της σε διάφορες χρονικές στιγμές, επικαλούμενες ανησυχίες για την ασφάλειά τους. Η Johnson & Johnson δεν θα παραδώσει τις πρώτες δόσεις της μέχρι το δεύτερο μισό του Απριλίου. Και ανεξάρτητα από τις ελλείψεις παράδοσης ή τα ζητήματα ασφάλειας, πολλές χώρες της ΕΕ απλώς αργοπορούν.

Ωστόσο, η Επιτροπή υπόσχεται καλύτερες ειδήσεις στον ορίζοντα, καθώς οι χορηγήσεις εμβολίων θα αυξηθούν ραγδαία τους επόμενους μήνες. Οι αργές χώρες όπως το Βέλγιο και η Γαλλία έχουν δεσμευτεί να επιταχύνουν τις εκστρατείες τους και 19 χώρες με καλύτερες επιδόσεις δήλωσαν ότι θα στείλουν περισσότερες δόσεις σε πέντε από αυτές που έχουν πληγεί περισσότερο, κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Ωστόσο, η ΕΕ έχει πολύ περισσότερη δουλειά για να εκπληρώσει τον στόχο της Επιτροπής που είναι να εμβολιάσει το 70% του ενήλικου πληθυσμού της έως το τέλος του καλοκαιριού.

Κατά μέσο όρο, λιγότερο από το 60% των ατόμων άνω των 80 ετών έλαβαν τουλάχιστον μία δόση σε αυτό το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC).

Το μπλοκ υπολείπεται επίσης του στόχου της Επιτροπής να εμβολιάσει το 80% των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας. Οι αριθμοί από 14 χώρες δείχνουν ότι μόνο τέσσερις το έχουν καταφέρει.

Προσδοκίες vs πραγματικότητα

Μέχρι το τέλος Μαρτίου, η ΕΕ έπρεπε να έχει διαθέσει τουλάχιστον 150 εκατομμύρια εμβόλια. Εχει πέσει κατά πολύ έξω από αυτόν τον στόχο - αλλά υπάρχει μεγάλη διακύμανση στην απόδοση των φαρμακοβιομηχανιών.

Αυτή που προεξέχει είναι η BioNTech/Pfizer. Το γερμανοαμερικανικό ντουέτο ξεπέρασε τον στόχο του για την παροχή 60 εκατομμυρίων δόσεων παρέχοντας 67 εκατομμύρια δόσεις έως τις 31 Μαρτίου. Σχεδιάζουν επίσης να αυξήσουν γρήγορα τις παραδόσεις τους - με τη βοήθεια ενός νέου εργοστασίου στο Μάρμπουργκ της Γερμανίας - σε 200 εκατομμύρια εμβόλια το δεύτερο τρίμηνο.

Η Moderna, εν τω μεταξύ, πέτυχε τον στόχο της παροχής 10 εκατομμυρίων δόσεων το πρώτο τρίμηνο. Εάν παραμείνει σε καλό δρόμο, η αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας θα ανεβάσει το δεύτερο τρίμηνο τις παραδόσεις σε 35 εκατομμύρια

Η αμελής της παρέας είναι η AstraZeneca, η οποία με το ζόρι έπιασε τον ελάχιστο δυνατό στόχο με βάση τις προβλέψεις για το πρώτο τρίμηνο του 2021. Η σύμβαση της εταιρείας προέβλεπε ότι θα έδινε από 80 εκατομμύρια έως 100 εκατομμύρια δόσεις μέχρι τα τέλη Μαρτίου, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται τα 30-40 εκατομμύρια δόσεων που σχεδίαζε να παρέχει έως το τέλος του 2020.

Επικαλούμενη ζητήματα στο εργοστάσιο του Βελγίου, η AstraZeneca μείωσε δραματικά αυτόν τον στόχο στα τέλη Ιανουαρίου σε 31 εκατομμύρια δόσεις. Μετά από μια αναταραχή, είπε ότι θα προμηθεύσει περίπου 40 εκατομμύρια, στέλνοντας μερικές δόσεις από το εργοστάσιό της στις ΗΠΑ.

Αλλά αυτή η υπόσχεση φαίνεται επίσης να μην τηρείται. Μέχρι τις 31 Μαρτίου, η εταιρεία είχε παραδώσει 30 εκατομμύρια δόσεις ενώ δεν είχαν αποσταλεί δόσεις από την αμερικανική προμήθεια. Αξιωματούχοι της ΕΕ αμφιβάλλουν ότι η εταιρεία θα εκπληρώσει τον στόχο της να παρέχει 180 εκατομμύρια δόσεις στο μπλοκ μέχρι τα τέλη Ιουνίου.

Η Johnson & Johnson, εν τω μεταξύ, δεν έχει ακόμη παραδώσει δόσεις, αν και η σύμβασή της ανέφερε ότι θα ξεκινήσει τις παραδόσεις την 1η Απριλίου το νωρίτερο. Ωστόσο, οι πρώτες παραδόσεις του μονοδοσικού εμβολίου δεν αναμένονται μέχρι τις 15 Απριλίου . Η εταιρεία αρχικά σχεδίαζε να εμφιαλώσει τα εμβόλια που προορίζονται για την ΕΕ στις ΗΠΑ, αλλά αυτό δεν θα είναι δυνατό για μήνες έως ότου οι ΗΠΑ επιτρέψουν την εξαγωγή δόσεων εκτός της χώρας.

Η IDT Biologika, μια γερμανική εταιρεία, ανέλαβε πρόσφατα να εμφιαλώσει τα εμβόλια από τα μέσα Μαρτίου, αλλά αυτές οι δόσεις πρέπει ακόμη να περάσουν από ελέγχους ποιότητας που χρειάζονται περίπου τέσσερις εβδομάδες για να ολοκληρωθούν.

Εν τω μεταξύ, ορισμένες χώρες έχουν στραφεί σε άλλους κατασκευαστές εμβολίων για να πάρουν τις δόσεις τους, αλλά δεν διαδραματίζουν μεγάλο ρόλο συνολικά. Στα τέλη Μαρτίου, η Ουγγαρία έλαβε μισό εκατομμύριο δόσεις του ρωσικού εμβολίου Sputnik V και 1,1 εκατομμύρια δόσεις του κινεζικού Sinopharm, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ECDC. Και η Σλοβακία έλαβε 200.000 δόσεις του Sputnik στις αρχές Μαρτίου.

Ενα άλλο ζήτημα είναι ότι ορισμένες χώρες της ΕΕ δεν χρησιμοποιούν όλες τις δόσεις που έχουν. Μερικά κράτη καθυστερούν να κάνουν τις δεύτερες δόσεις, ενώ άλλες απλώς διαθέτουν αργά τα εμβόλια. Η Βουλγαρία και η Ολλανδία για παράδειγμα, καθυστερούν να διαθέσουν πάνω από το 34% των διαθέσιμων δόσεων, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ECDC.

Καλύτερες προσδοκίες για το δεύτερο τρίμηνο

Σε έναν τέλειο κόσμο, η ΕΕ θα πρέπει να λάβει περίπου 470 εκατομμύρια δόσεις εγκεκριμένων εμβολίων έως το τέλος του δεύτερου τριμήνου.

Ωστόσο, λίγοι αξιωματούχοι της ΕΕ πιστεύουν ότι όλα θα κυλήσουν σύμφωνα με το σχέδιο. «Εχουμε δει από την εμπειρία του παρελθόντος ότι πολλά πράγματα μπορεί να πάνε στραβά», δήλωσε ένας διπλωμάτης αυτή την εβδομάδα.

Μια συνεχιζόμενη πηγή έντασης είναι ότι αυτές οι δόσεις του δεύτερου τριμήνου δεν θα κατανεμηθούν εξίσου σε ολόκληρη την ΕΕ, επειδή ορισμένες χώρες αγόρασαν λιγότερες δόσεις από αυτές που θα μπορούσαν να είχαν βάσει της αναλογικής κατανομής τους. Πολλές μικρότερες και φτωχότερες χώρες, για παράδειγμα, βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό στο φθηνότερο εμβόλιο της AstraZeneca και αγόρασαν λιγότερα εμβόλια mRNA. Οι πλουσιότερες χώρες, όπως η Γερμανία, η Δανία και η Μάλτα, αγόρασαν το πλεόνασμα.

Πηγή: Politico