ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
18/08/2016 13:45 EEST | Updated 18/08/2016 13:56 EEST

H γήρανση του πληθυσμού απειλεί την ευρωπαϊκή οικονομία. Και την Ελλάδα ακόμη περισσότερο σύμφωνα με το ΔΝΤ

Izzet Keribar via Getty Images
Chios Island, medieval village of Olympi, Greece

Η διαρκής αύξηση του προσδόκιμου ζωής κυρίως στις αναπτυγμένες χώρες της Δύσης, ως συνέπεια της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης φαίνεται πως συνιστά μια ακόμη απειλή για την παγκόσμια οικονομία, όπως τουλάχιστον επισημαίνει μελέτη στελεχών του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Και το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχει η Ευρώπη.

Ο πληθυσμός της Ευρώπης γερνά, ένα υπολογίσιμο ποσοστό του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης οδηγείται στην συνταξιοδότηση και αυτό οδηγεί σε επιβράδυνση των ρυθμών της παραγωγικότητας που κατά συνέπεια προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην οικονομία, επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης Shekhar Aiyar, Christian Ebeke και Xiaobo Shao. Και όλα αυτά τη στιγμή που ήδη τα ποσοστά παραγωγικότητας στην Ευρώπη είναι «προβληματικά».

Το μεγαλύτερο δε πρόβλημα φαίνεται να αντιμετωπίζουν και σε αυτόν τον τομέα χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, μέσα σε δύο δεκαετίες το ποσοστό του εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη ηλικίας μεταξύ 55-64 ετών θα αυξηθεί κατά το 1/3.

«Υπάρχουν πολλές, διαφορετικές θεωρίες σχετικά με τις συνέπειες που μπορεί να έχει στην παραγωγικότητα (σ.σ. η γήρανση του εργατικού δυναμικού). Από τη μία η συσσωρευμένη εμπειρία πολλών ετών εργασίας θα μπορούσε να καταστήσει τους εργαζόμενους μεγαλύτερων ηλικιών πιο παραγωγικούς. Από την άλλη, η πιο εύθραυστη υγεία και οι παρωχημένες δεξιότητες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση της παραγωγικότητας, τουλάχιστον από μια ηλικία και μετά. Αν και είναι δύσκολο να κάνουμε γενικεύσεις για όλα τα επαγγέλματα, υπάρχει σύμπτωση στην (σ.σ. υπάρχουσα) βιβλιογραφία πως η παραγωγικότητα αυξάνει με την ηλικία φτάνεις στην κορύφωση στα 40 με 50 έτη, και στη συνέχεια μειώνεται», αναφέρουν οι συγγραφείς στο iMF direct, The International Monetary Fund's global economic forum.

Όπως εξηγούν, η γήρανση του εργατικού δυναμικού θα κοστίσει σημαντικά στην αύξηση της παραγωγικότητας, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα και όπως φαίνεται και στο διάγραμμα η μέση αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας στις χώρες της Ευρωζώνης προβλέπεται να κυμανθεί γύρω στο 0,8%. Βέβαια, όπως επισημαίνουν, θα μπορούσε το ποσοστό αυτό να είναι υψηλότερο, φθάνοντας το 1% εάν αποκλειστούν οι επιπτώσεις της γήρανσης του εργατικού δυναμικού.

Βάσει των εκτιμήσεων του ΔΝΤ, η μείωση στα ποσοστά παραγωγικότητας θα είναι διαφορετική σε κάθε χώρα αφού ήδη κάποιες εξ αυτών αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο πρόβλημα, σε ό,τι αφορά τη γήρανση του πληθυσμού, συγκριτικά με άλλες. «Το ανησυχητικό είναι πως οι πιο αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα (σ.σ. εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού) θα αφορούν χώρες που είναι πιο δύσκολο να τις αντιμετωπίσουν όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία. Οι χώρες αυτές έχουν ήδη αυξημένο δημόσιο χρέος και πενιχρά δημοσιονομικά περιθώρια ενώ χρειάζονται άμεσα (σ.σ. να παρουσιάσουν) ταχεία αύξηση της παραγωγικότητας για να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητά τους και να μειωθεί η ανεργία», τονίζεται στην περίληψη της έκθεσης.