ΤΟ BLOG
02/12/2018 14:11 EET | Updated 02/12/2018 14:17 EET

Κι όμως: Οι σύγχρονοι Ίκαροι επιβιώνουν μέσα στην ανάσα του… Ήλιου

Handout . / Reuters

Η διαστημική αποστολή Parker  Solar  Probe (PSP) της NASA εκτοξεύθηκε από το ακρωτήριο Κανάβεραλ τις πρώτες πρωινές ώρες της 12ης Αυγούστου 2018, παρουσία του ίδιου του Γιουτζήν Πάρκερ (Eugene  Parker), του διασημότερου, ίσως, Ηλιακού Φυσικού εν ζωή, από τον οποίο πήρε το όνομά της. 

Πρόδρομοι της συγκεκριμένης ιστορικής Ηλιακής αποστολής ήταν στα σχέδια της NASA από την αρχή της διαστημικής εποχής, περίπου την περίοδο όπου ο Parker διατύπωσε την επαναστατική του θεωρία για την ύπαρξη «ηλιακού ανέμου», δηλαδή μιας συνεχούς πνοής πλάσματος (ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων) από τον Ήλιο προς το ηλιακό σύστημα. Η θεωρία αποδείχθηκε πανηγυρικά στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα.

Το κόστος μιας αποστολής που θα έφτανε τόσο κοντά στον Ήλιο, εκεί που γεννιέται ο ηλιακός άνεμος, όμως, ήταν απόλυτα απαγορευτικό. Στα αρχικά σχέδια των Ιθυνόντων της NASA ήταν ακόμα και το ενδεχόμενο αποστολής «βολίδας», η οποία τελικά θα κατέπιπτε στον Ήλιο, δίνοντας πρωτόγνωρα δεδομένα για μόλις 16 λεπτά πριν καταστραφεί από τη θερμότητα του μητρικού μας άστρου! Ασφαλώς απορρίφθηκε λόγω τεραστίου οικονομικού κόστους και υψηλού ρίσκου.

Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, όμως, υπό την διεύθυνση του Δρ. Σταματίου Κριμιζή, το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Johns  Hopkins στο «Μέριλαντ» των ΗΠΑ παρουσίασε στη NASA μελέτη εφικτού κόστους. Η φιλοσοφία της αποστολής ήταν τα συνεχόμενα περιήλια, δηλαδή συνεχόμενες εξορμήσεις στο κοντινότερο δυνατό σημείο στον Ήλιο, κατόπιν απομάκρυνση του σκάφους και επαναπροσέγγιση στον Ήλιο.

Συνομιλήσαμε με τον Κύριο Ερευνητή του Κέντρου Ερευνών Αστρονομίας και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών της Ακαδημίας Αθηνών διάσημο Ηλιοφυσικό και επισκέπτη Καθηγητή στο Georgia  StateUniversity Δρ. Μανώλη Γεωργούλη, ο οποίος ως ακολούθως, μας παρέθεσε εντυπωσιακές επιστημονικές ειδήσεις σχετικά με την ανωτέρω -διαφαινόμενη ως θρυλική διαστημική αποστολή:

«Κομβικό σημείο ήταν το γεγονός ότι όλα τα όργανα της αποστολής, πλην ενός, είναι «κρυμμένα» πίσω από θερμική ασπίδα, η οποία εμποδίζει την καταστρεπτική θερμική ενέργεια του Ήλιου από τόσο κοντινή απόσταση. Στο προσήλιο μέρος της ασπίδας αναπτύσσεται θερμοκρασία τουλάχιστον 1600 βαθμών Κελσίου. Χάρη σε ένα πρωτοποριακό σύστημα αποβολής αυτής της θερμότητας, όμως, η θερμοκρασία εργασίας των οργάνων μόλις πίσω από τη θερμική ασπίδα, είναι αυτή ενός τυπικού δωματίου, δηλαδή 25 βαθμών Κελσίου!

Η αποστολή άρχισε να υλοποιείται στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας. Με ελάχιστη καθυστέρηση, εκτοξεύθηκε τον προηγούμενο Αύγουστο.

Γρήγορα έγινε το ταχύτερο ανθρώπινο αντικείμενο στην ιστορία, αποκτώντας στις 29 Οκτωβρίου ταχύτητα περίπου 247 χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα. Στις 6 Νοεμβρίου έφτασε στο πρώτο από τα 24 περιήλιά του, με απόσταση περίπου 24 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο, συντρίβοντας το προηγούμενο ρεκόρ της Γερμανό-αμερικανικής αποστολής «Ήλιος» τη δεκαετία του 1970, η οποία είχε φτάσει σε απόσταση περίπου 43 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον Ήλιο.

Στο 24ο και τελευταίο περιήλιό της, κατά το 2024, η αποστολή Parker  Solar   Probe θα πλησιάσει τον Ήλιο σε απόσταση 6,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων περίπου. Σε κάθε περιήλιο, η αποστολή θα καταρρίπτει το δικό της προηγούμενο ρεκόρ εγγύτητας στον Ήλιο. Λόγω της τεράστιας βαρυτικής έλξης από τον αστέρα, στο τελευταίο περιήλιο η αποστολή αναμένεται να ξεπεράσει την ασύλληπτη ταχύτητα των 690 χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα. Σημειώνεται ότι ο ισημερινός της Γης έχει μήκος μόλις 42 χιλιάδων χιλιομέτρων. Περιστρεφόμενο γύρω από τη Γη, το σκάφος με αυτή την ταχύτητα θα έκανε μια πλήρη περιστροφή κάθε 3,6 λεπτά ή περίπου 17 περιστροφές την ώρα!

Κατά τα περιήλια το σκάφος δεν μπορεί να μεταδώσει δεδομένα. Για να μπορέσει να επικοινωνήσει με τη Γη θα πρέπει να απομακρυνθεί αρκετά από τον Ήλιο, δίνοντας τα δεδομένα του προηγούμενου περιηλίου, τα οποία έχει αποθηκεύσει.

Η πρώτη ένδειξη καταρχήν επιβίωσης και κατόπιν υγιούς συμπεριφοράς του σκάφους μετά το περιήλιο της 6ης Νοεμβρίου ελήφθη από τους χειριστές της αποστολής στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής το απόγευμα της 16ης Νοεμβρίου. Με μεγάλη ανακούφιση ανακοινώθηκε η επιβίωση του σκάφους από ένα περιβάλλον εχθρικό και απολύτως άγνωστο, το οποίο μόνο τα μοντέλα μας μπορούν να εικάσουν αυτή τη στιγμή.

Τα πρώτα δεδομένα, για τα οποία ολόκληρη η κοινότητα των ηλιακών και διαστημικών φυσικών κρατάει την αναπνοή της, αναμένονται στις 7 Δεκεμβρίου».

Ευτυχής συγκυρία δε, αποτελεί το ετήσιο χειμερινό συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικής που αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά το διάστημα 10 – 14 Δεκεμβρίου στην Ουάσιγκτον των ΗΠΑ. Εκεί τα δεδομένα του πρώτου περιηλίου θα παρουσιαστούν στην αγωνιούσα επιστημονική κοινότητα.