ΔΙΕΘΝΕΣ
17/06/2019 14:09 EEST | Updated 17/06/2019 19:12 EEST

«Τρίζει» η πυρηνική συμφωνία: To Ιράν ανακοίνωσε πως θα υπερβεί τα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου

Οι σχέσεις Ιράν- ΗΠΑ αναμένεται να επιδεινωθούν κι άλλο.

Majid Saeedi via Getty Images

Το Ιράν ανακοίνωσε τη Δευτέρα πως θα υπερβεί τα συμφωνηθέντα όρια ως προς τα αποθέματα ουρανίου χαμηλού εμπλουτισμού του σε 10 ημέρες- μια κίνηση η οποία πιθανότατα θα επιδεινώσει τις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Ουάσινγκτον- ωστόσο πρόσθεσε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν ακόμα χρόνο να διασώσουν τη συμφωνία.

Οι εντάσεις Ιράν- ΗΠΑ επιδεινώνονται μετά τις κατηγορίες από την κυβέρνηση Τραμπ πως η Τεχεράνη πραγματοποίησε τις επιθέσεις της προηγούμενης Πέμπτης εναντίον τάνκερ στον Κόλπο του Ομάν. Το Ιράν το αρνείται αυτό.

«Έχουμε τετραπλασιάσει τον ρυθμό εμπλουτισμού και τον αυξήσαμε και άλλο πιο πρόσφατα, έτσι ώστε σε 10 ημέρες θα ξεπεράσει το όριο των 300 κιλών» είπε ο Μπεχρούζ Καμαλβάντι, εκπρόσωπος του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν στην κρατική τηλεόραση. «Υπάρχει ακόμα χρόνος...αν οι ευρωπαϊκές χώρες ενεργήσουν».

«Τα αποθέματα του Ιράν αυξάνονται κάθε μέρα όλο και πιο γρήγορα. Και αν είναι σημαντικό για αυτούς (την Ευρώπη) να σώσουν τη συμφωνία, θα έπρεπε να κάνουν ό,τι μπορούν...μόλις υλοποιήσουν τις δεσμεύσεις τους, τα πράγματα θα επιστρέψουν φυσικά εκεί που ήταν».

Ο Ιρανός πρόεδρος, Χασάν Ροχανί, προειδοποίησε πάντως την Ευρώπη πως ο χρόνος λιγοστεύει: «Είναι μια κρίσιμη στιγμή και η Γαλλία μπορεί ακόμη να εργαστεί με τις άλλες (χώρες) που υπέγραψαν τη συμφωνία και να διαδραματίσει ιστορικό ρόλο στη διάσωσή της σε αυτό το πολύ σύντομο χρονικό διάστημα» φέρεται να είπε ο Ροχανί, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον νέο πρεσβευτή της Γαλλίας στην Τεχεράνη.

Ο Ιρανός πρόεδρος τόνισε ότι η κατάρρευση της συμφωνίας δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της περιοχής ούτε του κόσμου.

Η Τεχεράνη καλεί τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή

Υψηλόβαθμος αξιωματούχος των υπηρεσιών ασφαλείας του Ιράν δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια στον Κόλπο και κάλεσε τις αμερικανικές δυνάμεις να αποχωρήσουν από την περιοχή, μετά και την κλιμάκωση της έντασης λόγω των επιθέσεων, την περασμένη εβδομάδα, σε δύο δεξαμενόπλοια.

«Ανέκαθεν λέγαμε ότι εμείς είμαστε οι εγγυητές της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Χορμούζ», τόνισε ο γραμματέας του Ανωτάτου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Σαμχανί, σύμφωνα με το κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο IRIB.

«Επαναλαμβάνουμε τη θέση μας και καλούμε τις δυνάμεις των ΗΠΑ να τερματίσουν την παρουσία τους στην περιοχή καθώς αποτελούν την κύρια πηγή της κρίσης και της αστάθειας» πρόσθεσε.

Με αποχώρηση από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών απειλεί το Ιράν

Το Ιράν θα αποχωρήσει από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) εκτός και αν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις «σώσουν» την πυρηνική συμφωνία του 2015, από την οποία αποχώρησαν πέρσι οι ΗΠΑ, δήλωσε ένας υψηλόβαθμος Ιρανός βουλευτής μιλώντας στο ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Fars.

«Δεν απομείνει πολύς χρόνος μέχρι να λήξει το τελεσίγραφο των 60 ημερών που έδωσε το Ιράν στους Ευρωπαίους για να διασώσουν τη συμφωνία (σ.σ. του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης). Μετά από αυτό το Ιράν θα διακόψει την εφαρμογή της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων», προειδοποίησε ο Μοτζταμπά Ζολνούρ, ο επικεφαλής της Επιτροπής Πυρηνικών στο κοινοβούλιο.

Η ένταση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον οξύνθηκε αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποσύρθηκε από τη διεθνή συμφωνία του 2015 (JCPOA) μεταξύ του Ιράν και των μεγάλων δυνάμεων. Με βάση τη συμφωνία αυτή το Ιράν δεσμεύτηκε να περιορίσει την πυρηνική δραστηριότητά του σε αντάλλαγμα για την άρση ορισμένων κυρώσεων.

Την ίδαι ώρα, το Ιράν υποστηρίζει ότι ξεσκέπασε ένα μεγάλο δίκτυο κυβερνοκατασκοπείας που φέρεται ότι είχε οργανώσει η αμερικανική CIA και ότι πολλοί «Αμερικανοί κατάσκοποι» συνελήφθησαν σε διάφορες χώρες, χάρη στη δράση της Τεχεράνης.

«Ένα από τα πιο σύνθετα δίκτυα κυβερνοκασκοπείας της CIA, που έπαιζε σημαντικό ρόλο στις επιχειρήσεις της CIA σε διάφορες χώρες ξεσκεπάστηκε από τις ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών πριν από λίγο καιρό και διαλύθηκε», υποστήριξε ο Αλί Σαμχανί, ο γραμματέας του Ανωτάτου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν.

«Μοιραστήκαμε τις πληροφορίες για το δίκτυο με τους συμμάχους μας και αυτό οδήγησε στην ταυτοποίηση και τη σύλληψη πρακτόρων της CIA» πρόσθεσε, μιλώντας στο κρατικό τηλεοπτικό κανάλι IRIB.

Ο Σαμχανί δεν διευκρίνισε πόσοι «Αμερικανοί πράκτορες» έχουν συλληφθεί και σε ποιες χώρες.

Χωρίς να γίνει πιο σαφής, είπε μόνο ότι ορισμένες πληροφορίες για την υπόθεση αυτή έχουν ανακοινωθεί από τις ΗΠΑ και επομένως το Ιράν μπορεί τώρα να δημοσιοποιήσει τις πληροφορίες που διαθέτει για την ενημέρωση του κοινού.

Λευκός Οίκος: Ο «πυρηνικός εκβιασμός» πρέπει να αντιμετωπιστεί με διεθνή πίεση

Τα σχέδια της Τεχεράνης να υπερβεί τα διεθνώς συμφωνηθέντα όρια του αποθέματός της σε ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού (LEU) ισοδυναμούν με «πυρηνικό εκβιασμό» και πρέπει να αντιμετωπιστούν με την ολοένα κι αυξανόμενη πίεση της διεθνούς κοινότητας, διαμήνυσε ο εκπρόσωπος Τύπου του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου.

«Το σχέδια εμπλουτισμού του Ιράν είναι πιθανά μονάχα γιατί η φρικτή πυρηνική συμφωνία άφησε τις δυνατότητές του ακέραιες» δήλωσε ο Γκάρετ Μαρκίς.

«Ο πρόεδρος Τραμπ το κατέστησε σαφές ότι δεν θα επιτρέψει ποτέ στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Ο πυρηνικός εκβιασμός του καθεστώτος πρέπει να έρθει αντιμέτωπος με την ολοένα κι αυξανόμενη πίεση της διεθνούς κοινότητας».

Τα σχόλια αυτά εκ μέρους του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας έγιναν μετά την ανακοίνωση της Τεχεράνης σήμερα ότι θα παραβιάσει τους περιορισμούς που ορίστηκαν στη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμά της μέσα σε 10 ημέρες.

Εκκληση από το Βερολίνο

Να υλοποιήσει πλήρως τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την συμφωνία κάλεσε το Ιράν το Βερολίνο και παρέπεμψε στην Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΑΕΑ) για τον έλεγχο της τήρησης των συμφωνηθέντων. Τόνισε δε την σημασία της συνέχισης του διαλόγου.

«Αναμένουμε και καλούμε το Ιράν να υλοποιήσει πλήρως τις υποχρεώσεις του από την Συμφωνία και βάση των αξιολογήσεων σε ό,τι αφορά την ανταπόκριση της Τεχεράνης αποτελούν οι έλεγχοι της ΙΑΕΑ», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ.

Για το ίδιο θέμα, η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία ’Αντεμπαρ σημείωσε ότι «το Ιράν γνωρίζει καλά τις γερμανικές θέσεις και εναπόκειται πλέον στο ίδιο να αποφασίσει», ενώ τόνισε ότι για την Γερμανία δεν τίθεται θέμα «περιορισμένης» συμμόρφωσής του προς τα συμφωνηθέντα («less for less»). «Αυτή τη στιγμή το θέμα είναι - και αυτό κάνουμε - να πούμε στο Ιράν ότι ζητούμε την τήρηση της Συμφωνίας. Για ένα πιθανό ”μετά”, θα πρέπει ενδεχομένως να συζητήσουμε όταν έρθει η ώρα. Εναπόκειται όμως στην ΙΑΕΑ, η οποία κρίνει εάν το Ιράν τηρεί την συμφωνία ή όχι», διευκρίνισε η κυρία Άντεμπαρ και πρόσθεσε: «Από τη δική μας σκοπιά είναι προς το στρατηγικό μας συμφέρον, αλλά και προς το συμφέρον της πολιτικής ασφάλειας του Ιράν να τηρηθεί η συμφωνία».

To Ισραήλ ζητά ενίσχυση κυρώσεων

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε τις διεθνείς δυνάμεις να ενισχύσουν άμεσα τις κυρώσεις τους σε βάρος του Ιράν, αν η Τεχεράνη προχωρήσει στο σχέδιο της και ξεπεράσει το όριο του αποθέματός της σε ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού, όπως είχε τεθεί με βάση τη συμφωνία του 2015 για το πυρηνικό πρόγραμμά του.

«Αν το Ιράν υλοποιήσει τις απειλές του, η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να εφαρμόσει, αμέσως, τον προκαθορισμένο μηχανισμό κυρώσεων» φέρεται να είπε ο Νετανιάχου σε μια ομιλία του μετά την ανακοίνωση στην οποία προέβη νωρίτερα σήμερα ο εκπρόσωπος του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν.

«Σε κάθε περίπτωση, το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», πρόσθεσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, επαναλαμβάνοντας την απειλή ότι θα αναλάβει προληπτική στρατιωτική δράση.

(με επιπλέον πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters)