ΤΟ BLOG
26/11/2019 12:47 EET | Updated 04/12/2019 14:47 EET

Ξεφυλλίζοντας τα περιοδικά

ΕΣΠΗΤ-Πάντειο Πανεπιστήμιο – ΕΒΕ: Ιστορικό Αρχείο - Η σημαντική συνέργεια για να διασωθεί ο πολιτισμός του Περιοδικού Τύπου.

LOUISA GOULIAMAKI via Getty Images
Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

H διαχρονική αξία του περιοδικού   Τύπουη απαράμιλλη αισθητική, η κουλτούρα του - κάθε τι που θα λέγαμε ότι συναρτά τον εγνωσμένο πολυσέλιδο κόσμο των περιοδικών και τα χαρακτηριστικά του, διαφυλάσσεται μέσα από ένα στοχευμένο εγχείρημα τριών βασικών φορέων, της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου του Πάντειου Πανεπιστημίου και της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (ΕΒΕ): η ολοκλήρωση της δημιουργίας του Ιστορικού Αρχείου για τον Περιοδικό Τύπο. 

Η επίτευξη του φιλόδοξου πολύπλευρου σχεδίου, βεβαίως απαιτεί χρόνο, χρηματοδότηση και οργάνωση καθώς σύμφωνα και με τον γενικό διευθυντή της ΕΒΕ Δρ. Φίλιππο Τσιμπόγλου σκοπός είναι η «πληρότητα της συλλογής της ΕΒΕ και η κάλυψη των ελλείψεων σε τίτλους και τεύχη, αλλά και τη συγκέντρωση και οργάνωση αρχείων των εκδοτών». Ήδη σήμερα, η Συλλογή περιοδικών της ΕΒΕ ανέρχεται σε πάνω από 14.000 τίτλους. 

Η ανάδειξη λοιπόν της σημαντικότητας του περιοδικού τύπου, η διάσωση των εντύπων, η δυναμική των εξωφύλλων, η ‘πνοή’ εκδοτικών δημιουργιών που έγραψαν ιστορία στην σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα, που διαμόρφωσαν αναγνώστες και στυλ, που έγιναν εμπειρία, που στις σελίδες τους περιέχονται συνεντεύξεις και φωτογραφίες μοναδικών παρουσιάσεων, θεματικά σαλόνια που γονατίζουν από θαυμασμό το κοινό, περιοδικά που κρατήθηκαν χρόνια...σε μια τσάντα για παρέα ή σε ένα γραφείο για την σχεδιαστική αισθητική τους, περιοδικά που εμπνεύσανε, περιοδικά αισθήματα από περιοδικά που για δεκαετίες ξεφυλλίστηκαν- με πλεονεκτική θέση στον Τύπο. 

Το κύρος αυτού του πολύτιμου εκδοτικού υλικού και η διαφύλαξη του είναι εδώ και τρία χρόνια στόχο της ΕΣΠΗΤ και του πρόεδρου της Θέμη Μπερεδήμα που εργάζεται σκληρά για την οργάνωση ενός ολοκληρωμένου αρχείου για τον περιοδικό τύπο. Έτσι, κορύφωση με διεθνή χαρακτήρα αποτέλεσε το φθινόπωρο η συνδιοργάνωση για τo 8ο Διεθνές Συνέδριο της ESPRit, με θέμα «Περιοδικός Τύπος και Οπτικός Πολιτισμός». που φιλοξενήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).Το Συνέδριο, θεμελίωσε με τον πιο σύγχρονο τρόπο την ανάδειξη νέων γνώσεων, την ενίσχυση της έρευνας του περιοδικού τύπου στην Ελλάδα και τη συμπόρευση της έρευνας αυτής με το ευρωπαϊκό και το διεθνές παράδειγμα

Διαπρεπείς ερευνητές και επιστήμονες που Εκπροσωπούν την ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή δομή της ESPRit αλλά και επαγγελματίες δημοσιογράφοι Έλληνες και ξένοι ανέπτυξαν μια πλατφόρμα διαλόγου για την προαγωγή και διάδοση της έρευνας καθώς και τη διεπιστημονική προσέγγιση της μελέτης του περιοδικού τύπου από τον 17ο αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Mε ένα ευρύ φάσμα κριτικών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων, που περιλαμβάνει την ιστορία της κουλτούρας, τις φιλολογικές σπουδές, την ιστορία της τέχνης, τις σπουδές φύλου, τις σπουδές μέσων μαζικής επικοινωνίας, την ιστορία της επιστήμης, και τις ανθρωπιστικές σπουδές της ψηφιακής εποχής. 

ΕΒΕ, ηλεκτρονική πλατφόρμα catalogue.nlg.gr: 11.440 τίτλοι περιοδικών 

Δρ. Φίλιππος Τσιμπόγλου Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος 

 

Δρ. Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

 

Πώς ορίζεται η σχέση Εθνικής Βιβλιοθήκης και περιοδικών;

Η σχέση της ΕΒΕ με τις περιοδικές εκδόσεις απορρέει από την αποστολή της. Σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο, σκοπός της ΕΒΕ είναι «ο εντοπισμός, η συγκέντρωση, η οργάνωση, η περιγραφή και η διαφύλαξη στο διηνεκές Τεκμηρίων του ελληνικού πολιτισμού και της πρόσληψής του διαχρονικά». Ιδιαίτερη θέση στη Συλλογή της, κατέχουν οι περιοδικές έντυπες, αλλά πλέον και ηλεκτρονικές, εκδόσεις, ήτοι εφημερίδες και περιοδικά, τα οποία αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της επιστήμης, της ιστορίας, της λογοτεχνίας και γενικά του πολιτισμού σε όλες τις εκφάνσεις του. Στα 190 χρόνια λειτουργίας της, η ΕΒΕ δημιούργησε μια συλλογή περιοδικών αξιοζήλευτη για το θεματικό εύρος και τον χρονικό ορίζοντα που καλύπτει. 

Mε τι αριθμό τίτλων; 

Η Συλλογή περιοδικών ανέρχεται σε πάνω από 14.000 τίτλους,από αυτούς οι τρέχοντες αφορούν περίπου 1.000 περιοδικά από όλη την Ελλάδα, 100 Αθηναϊκό τύπο και 310 επαρχιακό. Επιπλέον, η ΕΒΕ, χάρη στις αγορές της τελευταίας τετραετίας και στη συνεργασία της με τον Σύνδεσμο Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, εμπλουτίστηκε με δεκάδες χιλιάδες διεθνείς τίτλους ηλεκτρονικών περιοδικών και περί τα εκατό εκατομμύρια επιστημονικά άρθρα. Ενδεικτικό του βάρους το οποίο αποδίδει η ΕΒΕ στο συγκεκριμένο τύπο τεκμηρίων είναι δημιουργία ειδικού αναγνωστηρίου για περιοδικά στους χώρους της ΕΒΕ στο ΚΠΙΣΝ. 

Oι εντυπώσεις σας κι ο απόηχος από το πρόσφατο διεθνές συνέδριο; 

Είναι αναμενόμενο, η ΕΒΕ να καλωσορίσει την πρωτοβουλία και να αποδεχτεί την πρόταση της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΕΣΠΗΤ) και του Εργαστηρίου Τεκμηρίωσης και Μελέτης της Ιστορίας του Ελληνικού Τύπου/Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου και να φιλοξενήσει το 8ο Διεθνές Συνέδριο της ESPRit, με θέμα «Περιοδικός Τύπος και Οπτικός Πολιτισμός».

Το συνέδριο ξεπέρασε τις πλέον αισιόδοξες προσδοκίες μας. Συγκέντρωσε τις πλέον αντιπροσωπευτικές προσωπικότητες από αλληλοσυμπληρούμενους κόσμους ξένων και Ελλήνων ακαδημαϊκών, μάχιμων επαγγελματιών, δημοσιογράφων και εκδοτών και των πιο αξιόλογων συλλεκτών περιοδικών, σε ένα ζωντανό χώρο ανταλλαγής εμπειριών και σε μια σύνθεση παλαιών και παραδοσιακών εντύπων με νέες ερμηνευτικές προσεγγίσεις και τεχνολογικούς οραματισμούς. 

Πότε άρχισε να υλοποιείται η σκέψη για το ιστορικό αρχείο του περιοδικού Τύπου και ενδέχεται συνεργασία ΕΣΠΗΤ - ΠΑΝΤΕΙΟΣ – ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ;

Η ανάγκη για την ύπαρξη ιστορικού αρχείου περιοδικού τύπου έχει αναγνωριστεί από παλιά. Μια πρώτη ανάγκη καλύφτηκε με τη δημιουργία της βάσης δεδομένων του περιοδικού τύπου, ενός εκτεταμένου καταλόγου τίτλων περιοδικών εκδόσεων από την εμφάνιση των πρώτων δειγμάτων του είδους. Με ανάλογο αντικείμενο από το 2014 έγιναν συναντήσεις με ερευνητικούς φορείς (Βιβλιοθήκη της Βουλής, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών κ.λπ.) και την ΕΒΕ. Συντάχθηκε πρόταση χρηματοδότησης για τη δημιουργία πλήρους καταλόγου έντυπων και ψηφιοποιημένων συλλογών περιοδικού τύπου, χωρίς όμως πρακτική συνέχεια. Το 2016 εκπρόσωποι της ΕΣΠΗΤ και του Παντείου ξεκίνησαν τη διερεύνηση με την ΕΒΕ αφενός για δημιουργία ιστορικού αρχείου με φιλόδοξους στόχους την επίτευξη πληρότητας της συλλογής της ΕΒΕ και την κάλυψη των ελλείψεων σε τίτλους και τεύχη, αλλά και τη συγκέντρωση και οργάνωση αρχείων των εκδοτών. Το εγχείρημα είναι τεράστιο και πολύπλευρο για το λόγο αυτό δύσκολο. Θα ξεκινήσουμε ένα πιλοτικό για να εκτιμήσουμε τις διαστάσεις σε όγκο, χώρο, χρόνο και κόστος. 

Ο αναγνώστης μπορεί να αναζητήσει στην πλατφόρμα του αρχείου σας περιοδικά του σύγχρονου ελληνικού Τύπου;

Ο ηλεκτρονικός κατάλογος της ΕΒΕ είναι ανοικτός και προσβάσιμος μέσω διαδίκτυου (catalogue.nlg.gr). Περιλαμβάνει 11.440 αναζητήσιμους τίτλους περιοδικών και 3.425 εφημερίδων. Ο ενδιαφερόμενος ενημερώνεται αν υπάρχει και διατίθεται το συγκεκριμένο τεύχος του περιοδικού. Μπορεί επίσης, οι ενδιαφερόμενοι να προγραμματίσουν την επίσκεψή τους στο αναγνωστήριο περιοδικών, να επικοινωνήσουν με το προσωπικό αλλά και μέσα από το περιβάλλον του καταλόγου μπορούν να κάνουν κράτηση των τίτλων που χρειάζονται, ώστε να «τους περιμένουν» μόλις οι ίδιοι εμφανιστούν στο αναγνωστήριο. 

Έχει γίνει επιλογή περιοδικών τίτλων ή κατάταξη ανά θεματική του περιοδικού Τύπου; (πολιτικά περιοδικά, γυναικεία, ποικίλης ύλης κλπ). 

Η ΕΒΕ ακολουθεί διεθνή πρότυπα στην περιγραφή των τεκμηρίων της συλλογής της. Ειδικά για τα περιοδικά που βρίσκονται στο αναγνωστήριο της ΕΒΕ στο ΚΠΙΣΝ, για τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους από το ερευνητικό κοινό έχουν ταξιθετηθεί ομαδοποιημένα σε δεκαεπτά θεματικές κατηγορίες στις ενδεικτικά Αρχαιολογία, Βιβλιοθηκονομία, Δίκαιο, Εκπαίδευση, Ενημερωτικά-Ποικίλης ύλης, Θρησκεία, Ιατρική, Ιστορία, Κοινωνικές Επιστήμες, Λογοτεχνία-Φιλολογία, Οικονομία, Πολιτική, Τέχνες, Τοπικά, Φιλοσοφία, Φυσικές Επιστήμες-Μαθηματικά, Ψυχολογία”.

***** 

Aθανάσιος Αλατάς, γ. γ. Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου 

Περιοδικός Τύπος και Οπτικός Πολιτισμός, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το διεθνές συνέδριο της ESPRit με πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου.

Ως γ.γ της ΕΣΠΗΤ πείτε μας για την σημασία αυτής της συνεργασίας. 

Η ΕΣΠΗΤ εδώ και τρία περίπου χρόνια σε συνεργασία με το ΚΕΝΙ του Πάντειου Πανεπιστημίου και την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος προσπαθεί να σώσει το λεγόμενο Ιστορικό Αρχείο Περιοδικού Τύπου. Αυτό υλοποιείται με συνεντεύξεις ανθρώπων που έχουν μια μεγάλη και σημαντική πορεία στο χώρο ώστε η Ακαδημαϊκή κοινότητα να μπορεί να τα αναλύει και να τα τεκμηριώνει και στη συνέχεια η ΕΒΕ να συμπληρώνει κάθε κενό δικό της. Με την σημασία που έχει αυτό το υλικό για τον Πολιτισμό μας.

Η συμβολή της δικής μας πανελλήνιας Ένωσης αν και ξεκινήσαμε αργά και μέσα στην οικονομική κρίση είναι να ενεργοποιήσουμε τα μέλη μας, τις άλλες Ενώσεις, φορείς και πολιτεία να ενδιαφερθούν όλοι και να συμμετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια.

Είμαστε τυχεροί που η ESPRit μια Παγκόσμια Ακαδημαϊκή κοινότητα που ερευνά τον Περιοδικό τύπο από τον 17ο αιώνα μάς ανάθεσε να συνδιοργανώσουμε για το 2019 το συνέδριό της στη Αθήνα στο φιλόξενο χώρο της Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος όπως και έγινε το φθινόπωρο. Τα σημαντικότατα αποτελέσματα της διεθνούς αυτής συνάντησης σηματοδοτούν μια δυναμική αρχή για την Ελλάδα για αυτό το σκοπό. 

Στατιστικά η έκδοση περιοδικών έχει εντυπωσιακά μειωθεί- έχουμε τα ηλεκτρονικά περιοδικά. Στην ηλεκτρονική- ψηφιακή εποχή μας λοιπόν, έχετε παρατηρήσει την αναζήτηση κοινού για τα έντυπα περιοδικά;

Τα έντυπα περιοδικά έχουν τον δικό τους κύκλο ενδιαφέροντος ανάλογα την εποχή που εκδίδονται ασχέτως τις εφημερίδες, τα βιβλία και τα άλλα ΜΜΕ ακόμη και το διαδίκτυο. Στην ηλεκτρονική τους μορφή, βαδίζουν πολλές φορές παράλληλα με το ομώνυμο περιοδικό έντυπο φορές καλύπτοντας την αμεσότητα της είδησης και το ενδιαφέρον όλων των ηλικιών αναγνωστών. Η ταυτόχρονη αυτή πορεία δεν γνωρίζουμε που θα καταλήξει. 

Εάν κανείς επιθυμεί να διαβάσει το «ΕΝΑ» της χρυσής εποχής ή τις «ΕΙΚΟΝΕΣ» της δεκαετίας του 1980, μπορεί μέσω αυτής της συνεργασίας σας, να τα αναζητήσει στην Εθνική Βιβλιοθήκη;

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος είναι το κορυφαίο ίδρυμα που υποδέχεται όλα τα έντυπα ημερήσια και περιοδικά εκτός φυσικά των βιβλίων και τα έχει όλα. Εμείς προσπαθούμε να συμπληρώσουμε πιθανή έλλειψη κάποιου χαμένου τεύχους αλλά και να σώσουμε τα υπόλοιπα που έχουν σχέση με τα χειρόγραφα και τα προσωπικά αρχεία των δημοσιογράφων, τεχνικών, και εκδοτών ακόμη και αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν για να δημιουργηθεί και να εκδοθεί ένα έντυπο. Διότι αυτός ο δημιουργικότατος χώρος και κόσμος για τον πολιτισμό μας χάνεται σιγά σιγά χωρίς επιστροφή. Σημαντική για την κοινή συνεργασία μας και η θέση του Διευθυντή της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος κ. Φίλιππα Τσιμπόγλου για την παραχώρηση - ίδρυση ενός χώρου ειδικά για τον Περιοδικό Τύπο. 

Η Ελλάδα θεωρείται μια πλούσια σε συχνότητα και ποιότητα εκδόσεων περιοδικών;

Υπάρχουν ελληνικά περιοδικά που έχουν προσφέρει ποιοτικό πολιτισμό στην κοινωνία μας, επίσης περιοδικά αντίγραφα ξένων ή ειδικού ενδιαφέροντος- περιοδικά που μπορεί να τα αγοράζεις μια ζωή. Οπότε και ανάλογα με τον πληθυσμό μας έχουμε πολλά, ακολουθούν δε την οικονομική μας κατάσταση, δηλαδή, άνθηση και πολλοί τίτλοι σε ομαλές περιόδους και κατάρρευση ή αλλαγές υποβάθμισης σε περιόδους κρίσης. 

Η πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου για την δομική ανασυγκρότηση του Ιστορικού Αρχείου έχει την βοήθεια της Πολιτείας;

Πιστεύουμε ότι θα την έχουμε, τόσο το Συνέδριο, όσο και οι μεθοδευμένες ενέργειες μας έχουν αναδείξει την σπουδαιότητα αυτής της συνεργασίας, φέρνοντας στο φώς πολύτιμες πληροφορίες ενώ για την συνέχεια στοχεύει να ενεργοποιήσει ως δίκτυο, επιπλέον φορείς, ιδιώτες όπως και την πολιτεία για το επιθυμητό αποτέλεσμα, εμείς κάναμε την αρχή. 

Δρ. Αρτεμις Αλεξίου: «Τα περιοδικά, παράγοντες κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας»

 

Αρτεμις Αλεξίου

Δρ. Άρτεμις Αλεξίου, Διδάκτωρ της Ιστορίας του Design, York St. John University της Βρετανίας

 

Σπούδασε αρχιτεκτονική σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στο Oxford Brookes University (2000-2007) και αργότερα απέκτησε Masters in Graphic Design από το London Metropolitan University (2008-2009). Τον Ιανουάριο 2017 της απονεμήθηκε διδακτορικό δίπλωμα άπο το Manchester Metropolitan University για την πτυχιακή Graphic Design, Media, Gender Politics: The Paratext In the Late 19th Century Feminist Periodical (Britain, c.1888-1899); A Transdisciplinary Holistic Approach. Η έρευνα της συνδυάζει την ιστορία του design, την ιστορία των μέσων μαζικής ενημέρωσης και την ιστορία των γυναικώv, και επικεντρώνεται κυρίως στο πώς αυτά υλοποιήθηκαν στο φεμινιστικό περιοδικο τύπο του 19oυ αιώνα, και πώς λειτουργούσαν σε σχέση με τα gender politics της εποχής. Είναι διδάκτωρ της ιστορίας του design στο York St. John University της Βρετανίας, μέλος του Royal Ηistorical Society, καθώς και fellow της Higher Education Academy.

«Η σχέση μου με τον περιοδικό Τύπο εξελίχθηκε σταδιακά, ήταν πολύ φυσική και αβίαστη. Δεν ήταν ένα συγκεκριμένο στοιχείο που με προσέλκυσε, πρέπει όμως να αναφέρω ότι ο κύριος λόγος για τον οποίο διατηρήθηκε το ενδιαφέρον μου για τον περιοδικό Τύπo και εξακολουθώ, είναι η μοναδική του ικανότητα να προσφέρει πληθώρα μηνυμάτων ταυτόχρονα. Αυτό με συναρπάζει! Κάθε περιοδικό θέμα είναι - για μένα - ένα ερευνητικό αντικείμενο, μέρος του ευρύτερου περιοδικού τύπου ως κλάδο, το οποίο αποτελεί μέρος του ευρύτερου οικοσυστήματος των μέσων ενημέρωσης.»

Γιατί τα γυναικεία περιοδικά;

Επειδή ενδιαφέρομαι ιδιαιτέρως, για το ρόλο των γυναικών στην κοινωνία και γενικότερα για την ιστορία των γυναικών, για μένα ήταν φυσικό να επικεντρωθώ στα περιοδικά των γυναικών και ειδικότερα στα φεμινιστικά περιοδικά του τέλους του 19oυ αιώνα. Αυτό το μέρος του περιοδικού τύπου δεν έχει ακόμη διερευνηθεί σε βάθος και εδώ βρίσκεται η ακαδημαϊκή πρωτοτυπία και η σημασία αυτού που κάνω.

Οι αναγνώστες δημιουργούν προσωπική σχέση με τα περιοδικά;

Ναι, οι αναγνώστες αναπτύσσουν μια σχετικά προσωπική σχέση με τα περιοδικά που διαβάζουν τακτικά. Και ειδικά οι αναγνώστες που αφιερώνουν χρόνο να γράψουν επιστολές στον συντάκτη, επιστολές που δημοσιεύονται ενδεχομένως στο περιοδικό και δημιουργούν μια συζήτηση με άλλους αναγνώστες - αυτοί λοιπόν έχουν σίγουρα μια πολύ προσωπική σχέση με το περιοδικό ως μέσο επικοινωνίας.

Στον 19ο αιώνα τι γινόταν;

Συγκεκριμένα, στον 19ο αιώνα οι γυναίκες δεν είχαν πολλές επιλογές για να δημοσιοποιούν τις απόψεις τους, ειδικά εάν αυτές ήταν κάπως αντιφατικές με την κυρίαρχη ιδέα του ρόλου που έπρεπε να έχουν οι γυναίκες. Αυτό σήμαινε ότι οι αναγνώστριες φεμινιστικών περιοδικών είχαν μια πολύ προσωπική σχέση με τα περιοδικά που ήταν συνδρομητές, επειδή καταλάβαιναv και εκτιμούσαv ότι αυτά τα περιοδικά προσέφεραν μια πλατφόρμα μέσα από την οποία μπορούσαν να εκφράσουν τις προσωπικές τους απόψεις και να μοιραστούν τις προσωπικές τους εμπειρίες.

Η αισθητική στον περιοδικό Τύπο;

Στov ταχύ και συνεχώς αισθητικά καλλωπισμένο κόσμο μας υπερεκτιμούμε συνεχώς την αισθητική των πραγμάτων που μας περιτριγυρίζουν. Για να παραχθεί ένα καλοσχεδιασμένο αντικείμενο, πρέπει όχι μόνο να αποδοθεί προσοχή στην αισθητική του αντικειμένου αυτού, αλλά και να βεβαιωθoύμε ότι το αντικείμενο αυτό λειτουργεί σωστά και επικοινωνεί (ή παραδίδει) το επιθυμητό μήνυμα (ή υπηρεσία) στους χρήστες του. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για τα περιοδικά. Είναι σημαντικό να μελετάμε τα περιοδικά τόσο ως πολιτιστικά αντικείμενα όσο και από την πλευρά της αισθητικής και της λειτουργικότητά τους. Μόνο όταν αρχίσουμε να εξετάζουμε τα περιοδικά ως μεταφορείς πολύπλοκων μηνυμάτων και ως αντικείμενα πολλαπλών λειτουργιών θα εκτιμήσουμε την ύπαρξή τους ως μέσα επικοινωνίας τα οποία ξεπερνούν την αισθητική.

Περιοδικός τύπος και πολιτισμός, η επίδραση;

Η Carolyn Kitch ισχυρίζεται ότι τα περιοδικά «μεταφέρουν μηνύματα όχι μόνο για το πώς είναι η κοινωνία, αλλά και για το πώς πρέπει να είναι». Με άλλα λόγια, ο περιοδικός Τύπος παίζει σημαντικό ρόλο στην οικοδόμηση της κοινωνικής ταυτότητας του αναγνώστη. Αυτό σημαίνει ότι ο περιοδικός τύπος μπορεί να επηρεάσει, με διάφορους τρόπους, τις ευρύτερες κοινωνίες και πολιτισμούς στους οποίους ανήκουν αυτοί οι αναγνώστες. Ειδικότερα για τη δική μου έρευνα, θα έλεγα ότι τα φεμινιστικά περιοδικά του 19ου αιώνα μπορούσαν και όντως επηρέαζαν τους αναγνώστες τους για το πώς θεωρούσαν τους εαυτούς τους ως άτομα και συγκεκριμένα ως πολίτες μιας πατριαρχικής κοινωνίας. Βοηθούσαν τους αναγνώστες να κατανοήσουν τον ρόλο τους ως άτομα, και να καταλάβουν το ρόλο τους σαν μέλη της ευρύτερης κοινωνίας στην οποία ζούσαν. Οπότε σε όλη την ιστορία και μέχρι σήμερα, τα περιοδικά ήταν και εξακολουθούν να αποτελούν παράγοντες κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας. Προσφέρουν μια πλατφόρμα για την έκφραση ιδεών συγκεκριμένων κοινωνιών και προσφέρουν πληροφορίες σχετικά με την πολιτιστική ταυτότητα διαφορετικών κοινοτήτων.

Ένα περιοδικό, μια ιστορία ποια τα χαρισματικά χαρακτηριστικά του;

Ο περιοδικός τύπος έχει πολλά διαφορετικά χαρακτηριστικά που είναι ειδικά για τον συγκεκριμένο αυτό τύπο μέσων, τα οποία το καθιστούν ένα ενδιαφέρον θέμα για ακαδημαϊκούς ερευνητές πολλών κλάδων. To περιοδικό είναι μια οντότητα και ταυτόχρονα αποτελεί μέρος του ευρύτερου οικοσυστήματος των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αλλά και του ευρύτερου οπτικού, πολιτιστικού και κοινωνικού οικοσυστήματος. Κάθε περιοδικό υπάρχει σε σειριακή μορφή, κάθε περιοδικό έχει επίσης ένα συγκεκριμένο format, συγκεκριμένο editorial design, συγκεκριμένη τυπογραφία, συγκεκριμένες διαφημίσεις. Κάθε περιοδικό εκτυπώνει και δημοσιεύει συγκεκριμένα κείμενα και εικόνες, ενσωματώνει ένα συγκεκριμένο design style. Επομένως, αυτό που κάνει τον περιοδικό τύπο τόσο συναρπαστικό για εμάς τους ερευνητές είναι ο περίπλοκος, πολυφωνικός και πολυκεντρικός χαρακτήρας τoυ.

  • ΕΣΠΗΤ-ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ -ΕΒΕ: Ιστορικό Αρχείο Η σημαντική συνέργεια για να διασωθεί ο πολιτισμός του Περιοδικού Τύπου.
  • ΕΣΠΗΤ-ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ -ΕΒΕ: Ιστορικό Αρχείο Η σημαντική συνέργεια για να διασωθεί ο πολιτισμός του Περιοδικού Τύπου.