etos-kazantzake

Ο Καζαντζάκης στηλιτεύει το γεγονός ότι οι Ελληνες διαχρονικά μάχονται μεταξύ τους, τρώγονται. Ο κοινωνικός αλληλοσπαραγμός και η δίωξη του αδύναμου και του διαφορετικού έχει γίνει έμφυτο συστατικό στα χρόνια που οι άνθρωποι δοκιμάζονται από τους πολέμους και τη φτώχια. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης είχε άμεση εμπειρία με το ιστορικό δράμα των προσφύγων. Τον Ιούλιο του 1919 διορισμένος γενικός διευθυντής του Υπουργείου Περιθάλψεως στάλθηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο επικεφαλής της αποστολής επαναπατρισμού, με σκοπό να μεταφέρει τους εκατόν πενήντα χιλιάδες Ελληνες του Καυκάσου (Γεωργία και Αρμενία) που βρίσκονταν υπό διωγμό, στη Μακεδονία και Θράκη.
Για τον Καζαντζάκη, η γραφή είναι έμφυτη ανάγκη. Για αυτό δίνει όλη την ψυχή του. Όποιο έργο του να πιάσει κάποιος, από την Ασκητική(1927) και εξής, με αποκορύφωση το τεράστιο (ποσοτικά και ποιοτικά) έργο της Οδύσσειας, θα βρει σημαντικό αριθμό ποιητικών εκφράσεων· μάλιστα οι ποιητικές εικόνες στα μέρη της αφήγησης είναι πολύ συχνή επιλογή, σχεδόν αβίαστη. Αβίαστος φαίνεται ο τρόπος που προέκυψαν, αλλά είμαι βέβαιος ότι ο Καζαντζάκης δούλευε πολύ αυτές τις εικόνες έως ότου βγουν έτσι.