pelateiako-kratos

Από τη δεκαετία του 1980 η κομματική πατρωνία και ο φατριασμός άρχισαν να κυριαρχούν εντός της διοικητικής μηχανής. Όχι μόνο στο στενό πυρήνα του κράτους, ήτοι στα Υπουργεία και σε Γενικές Γραμματείες, αλλά και σε αποκεντρωμένους και αυτοδιοικητικούς οργανισμούς, σε δημοσίους φορείς και ΔΕΚΟ, πόσω μάλλον εντός της Βουλής των Ελλήνων η αναξιοκρατία άρχισε να επιδεικνύει τα αδηφάγα της χαρακτηριστικά. Μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, όπως η ίδρυση του ΑΣΕΠ το 1994, άρχισαν σχετικά σύντομα να ξηλώνονται από ποικίλου είδους κομματοκεντρικές διαδικασίες τόσο του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, όσο και της κεντροδεξιάς πλειοψηφίας του 2004-2009.
Από το 2010 και μετά, όταν τα εύκολα δανεικά σταμάτησαν, οι διαδοχικές κυβερνήσεις, αντί να αναμορφώσουν το σπάταλο διεφθαρμένο κράτος και την κρατικοδίαιτη οικονομία για να μας βγάλουν από την κρίση, απλώς διαχειρίστηκαν τη μιζέρια. Η σημερινή κυβέρνηση είναι ακόμη σε αυτή τη λογική και ενώ δεν υπάρχει πλέον ούτε η μιζέρια για να διαχειριστούν και ο προϋπολογισμός είναι πάλι ελλειμματικός, αυτοί εγκαθιστούν το καθεστώς τους διαλύοντας τις ανεξάρτητες αρχές και διορίζοντας αδιάντροπα τους συγγενείς, φίλους και υμετέρους και καταστρέφοντας ότι έχει απομείνει από την παιδεία και την ιδιωτική οικονομία.
Όπως το 1982, όταν από την τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ οι μόνιμοι γενικοί διευθυντές των υπουργείων αντικαταστάθηκαν εν μία νυχτί από τους Ειδικούς Γραμματείς, έτσι και τώρα, το σχετικό με την αποτελεσματικότητα, την ποιότητα και τη συνέχεια της διοίκησης δημόσιο συμφέρον παραμερίζεται πλήρως έναντι αμιγώς κομματικών σκοπιμοτήτων. Η υπερίσχυση στις τάξεις της σημερινής συγκυβέρνησης της άποψης, ότι οι θέσεις των Γενικών Γραμματέων είναι πολιτικές και όχι υπηρεσιακές - παρότι αφορούν ανώτατα μετακλητά διοικητικά στελέχη- αναιρεί, πριν καν της εφαρμογής της, μια δομική διοικητική μεταρρύθμιση.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε κίνδυνο». Με αυτές τις λέξεις αρχίζει το βιβλίο του Γκι Φερχόφστατ«Η Ασθένεια της Ευρώπης
Χρειαζόμαστε μια δομική μεταβολή της πολιτικής κουλτούρας και αυτό είναι ένα ζήτημα κινήτρων και δυνατοτήτων που θα δοθούν σε ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας ώστε να ξεφύγουμε επιτέλους από τη σύζευξη «κόμμα - κράτος». Ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης δεν είναι ουτοπία. Θα προκύψει από την εφαρμογή των κανόνων, την αλλαγή της νοοτροπίας των κομματικών πραιτόρων και τη στελέχωση των διοικητικών δομών με αξιωματούχους με ουσιαστικά και τυπικά προσόντα δίχως κομματικές εξαρτήσεις και συσχετισμούς.
Τα 23 χιλιάδες λάικς στο blog του Ιωάννη Ιωαννίδη αποτελούν τη μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που έχει γαλουχηθεί στο ό,τι-φαμε-ό,τι-πιούμε-κι- ό,τι-αρπάξουμε. Μιας κοινωνίας που μέχρι πρότινος το 60% των φορολογουμένων δεν πλήρωνε φόρο εισοδήματος. Μιας κοινωνίας που αδυνατεί να λειτουργήσει χωρίς ρουσφέτια, διευθετήσεις, εξυπηρετήσεις και γενικώς αρπαχτές πάσης φύσεως. Μιας κοινωνίας που παρά όλα όσα νοσηρά συμβαίνουν γύρω μας συνεχίζει να θεωρεί την παραβατικότητα, την ατιμωρησία και το ακαταδίωκτο κεκτημένα δικαιώματα. Μιας κοινωνίας που ψάχνει συνωμοσίες και βλέπει παντού συνωμότες για τα προβλήματα που η ίδια δημιούργησε.
Η δημοκρατία δεν μπορεί να επιβιώσει, πλέον, χωρίς έναν πραγματικό εκδημοκρατισμό και χωρίς την απαλλαγή της από τις ξένες προς τη φύση της μεθόδους. Δεν μπορεί, πια, να ριζώνει σε τόσο εχθρικές προς την ίδια παραδόσεις. Μπορούμε, ενδεχομένως, να μιλάμε, πια, για το τέλος της μεταπολίτευσης. Ίσως ο ιστορικός του μέλλοντος γράψει για κάποια Τέταρτη Ελληνική Δημοκρατία. Ίσως, πάλι, γράψει για την ανατροπή του πολιτεύματος. Ωστόσο, η επιλογή δεν ανήκει στον ιστορικό του μέλλοντος, αλλά στους ανθρώπους του παρόντος.
Με νοιάζει ότι η δημοκρατία και οι θεσμοί που όλοι ξέρουμε πόσο καχεκτικοί είναι, λόγω των επιθέσεων που δέχθηκαν από τους κατ' εξοχήν εκφραστές του πελατειακού κράτους ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, δέχονται τώρα από την αριστεροδεξιά συγκυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ τα ισχυρότερα χτυπήματα. Ο μεταλλαγμένος παπανδρεϊσμός ίσως καταφέρει να κάμψει τις όποιες αντιστάσεις διαθέτουν ακόμη.
Φοβάμαι πως επίσης λίγοι αντιλαμβάνονται ότι η κρίση ήταν το απότοκο, η προδιαγεγραμμένη πορεία της στρεβλής πορείας της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες. Πολλοί ακόμα διατείνονται πως η κρίση είναι μια τεχνητή επιβολή, ένα έξωθεν κατασκεύασμα που ήρθε απρόσκλητη να διαταράξει την ελληνική ραθυμία και παροιμιώδη μακαριότητα που απέπνεε η χώρα πριν το 2009. Μια μικρή περιήγηση στα social media επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Ένα ετερόκλητο συνονθύλευμα καταγγελτικού συνωμοσιολογικού οίστρου που καταλήγει σχεδόν πάντα τόσο προβλέψιμα να μας εμφανίζει ως άμοιρους ευθυνών για το σημερινό μεταίχμιο της χώρας.
Ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος Έντμουντ Φελπς εξηγεί σε άρθρο του τις αιτίες για τις οποίες, κατά τη γνώμη του, έχει