CULTURE
20/01/2018 08:10 EET

Δόρα Στράτου: Τα 20 πράγματα που ίσως δεν γνωρίζατε για τη ζωή της

Η ιδρύτρια του σωματείου «Ελληνικοί Χοροί Δόρα Στράτου» πέθανε σαν σήμερα το 1988

1. Η Δόρα (Δωροθέα) Στράτου γεννήθηκε το 1903 στην Αθήνα. Μητέρα της η Μαρία Κορομηλά από παλιά αθηναϊκή οικογένεια. Πατέρας της ο Νικόλαος Στράτος, δικηγόρος από το Λουτρό Αιτωλοακαρνανίας.

2. Στο πιάνο είχε δάσκαλο τον Δημήτρη Μητρόπουλο και, μεγαλώνοντας σε μεγαλοαστικό περιβάλλον, πήγαινε στους χορούς των ανακτόρων.

3. Ο πατέρας της διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του Δημητρίου Ράλλη, το 1913 πέρασε στους αντιβενιζελικού, ενώ ήταν υπουργός εξωτερικών όταν συντελέστηκε η Μικρασιατική Καταστροφή. Το 1922, καταδικάστηκε για εσχάτη προδοσία και τουφεκίστηκε.

Σειρά του Υπουργείου Πολιτισμού: "Ταξίδι στον Πολιτισμό"

4. Η κοινωνική απαξίωση και η απότομη φτώχεια, οδήγησαν τη μητέρα της μαζί με τη Δόρα και τον μικρότερό της αδελφό Ανδρέα, εκτός Ελλάδος. Έζησε σε Βερολίνο, Παρίσι και Νέα Υόρκη για 10 χρόνια, συνεχίζοντας τις σπουδές της. 

5. Το 1952 βλέπει μια παράσταση χορού του 100μελούς κρατικού φολκλορικού συγκροτήματος της Γιουγκοσλαβίας που τότε περιόδευε. Πρωτοφανές για την εποχή του, τόσο λόγω της μουσικής όσο και για τις φορεσιές, το θέαμα υπήρξε καταλυτικό για την πορεία της, αφού την ενέπνευσε να ξεκινήσει ένα αντίστοιχο συγκρότημα για την Ελλάδα.

Yannis Behrakis / Reuters
Μια διασωθείσα παράδοση παγκόσμιου βεληνεκούς: στην τελετή αφής της Ολυμπιακής φλόγας του 1991, παρεβρέθηκε ο Arnold Schwarzenegger. 

6. Το 1953 ίδρυσε το σωματείο «Ελληνικοί Χοροί Δόρα Στράτου» με στόχο να δίνει καθημερινές παραστάσεις και να κάνει περιοδείες στο εξωτερικό με παραδοσιακές φορεσιές και χορούς από όλη την Ελλάδα.

7. Περιόδευσε σε 21 χώρες και έκανε γνωστούς τους ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς σε όλο τον κόσμο.

8. Κοντά της βρίσκονταν οι: Μάνος Χατζιδάκις, Οδυσσέας Ελύτης, Σπύρος Βασιλείου, Γιάννης Μόραλης, Γιάννη Τσαρούχης μεταξύ άλλων.

Mondadori Portfolio via Getty Images
Σκηνή από την ταινία «Mediterraneo», Καστελλόριζο, 1990

9. Βοήθησε τον Κάρολο Κουν να ιδρύσει το Θέατρο Τέχνης και έγινε το «δεξί του χέρι» στα διοικητικά θέματα.

10. Αρχικά, τα κοστούμια ήταν του Τσαρούχη που έφτιαχνε φορεσιές με ζωγραφιστά κεντήματα.

11. Στην πορεία, γυρίζει σε χωριά σε όλη την Ελλάδα. Τότε, οι παραδοσιακές ενδυμασίες, καθώς είχε περάσει η εποχή τους αλλά και λόγω ένδειας, είτε μεταποιούνταν σε διαφορετικά ρούχα, είτε σκίζονταν για να γίνουν κουρελούδες ή ξεσκονόπανα.

12. Περιοδεύοντας κυρίως στη Μακεδονία και τα νησιά, μελετούσε και αναζητούσε χορούς και τραγούδια από όλη την Ελλάδα για να εμπλουτίσει το πρόγραμμά της. Επιπλέον, άρχισε να αγοράζει παλιές φορεσιές και κοσμήματα και κατάφερε να φτιάξει μια συλλογή με 2.500 πλήρεις φορεσιές και παραδοσιακά κοσμήματα από όλες τις περιοχές της Ελλάδας.

Σειρά του Υπουργείου Πολιτισμού: "Ταξίδι στον Πολιτισμό"
H Δόρα Στράτου. 

13. Είχε πει ότι καταπιάστηκε με την παράδοση, αφού: «Την Ελλάδα την ποδοπάτησαν πολλοί και διάφοροι κατακτητές. Ποιος λίγο, ποιος πολύ, όλοι με τον τρόπο τους προσπάθησαν να καταπιέσουν, να υποδουλώσουν τους Έλληνες. Να σβήσουν κάθε τι που θα μπορούσε να κρατήσει την ελληνική φλόγα αναμμένη…».

14. Το θέατρο κατασκευάστηκε κάτω από την Ακρόπολη στο χώρο του Φιλοπάππου έπειτα από εντολή του Κωνσταντίνου Καραμανλή προκειμένου «να έχει σχέση με το παρελθόν μας, με την ιστορία μας».

15. Οι παραστάσεις στο θέατρο άρχισαν το 1965. Το 1967 έλαβε το Παγκόσμιο Βραβείο Θεάτρου, βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών και πήρε υποτροφία από το ίδρυμα Φορντ.

16. Την ίδια χρονιά (1967) συλλαμβάνεται γιατί έκρυβε στο σπίτι της το Χρήστο Λαμπράκη. Στη Μελίνα Μερκούρη και στις ηχηρές της αντιδράσεις από το εξωτερικό αποδίδεται η διασφάλιση της αποφυλάκισής της.

JOCHEN LUEBKE via Getty Images
Οι Ελληνικοί χοροί είναι πλεόν διεθνής. Στιγμιότυπο από το μπαλέτο του Τόκυο στην παράσταση «Danses Grecques» (Ελληνικοί Χοροί) το 2004. 

17. Κατέγραψε τα αποτελέσματα των ερευνών της σε τρία βιβλία: «Μια παράδοση, μια περιπέτεια», «Ελληνικοί χοροί, ένας ζωντανός δεσμός με το παρελθόν» και «Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί».

18. Εξέδωσε μία μεγάλη σειρά 45 δίσκων με δημοτική μουσική.

19. Το 1983 αποσύρθηκε για λόγους υγείας. Πέθανε σαν σήμερα τον Ιανουάριο του 1988.

20. Η ιστορική καταγραφή και παρουσίασή της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, των χορών και των ανάλογων τοπικών ενδυμασιών είναι η πιο σημαντική συμβολή της στην διατήρηση της Ελληνικής παράδοσης.