Συστήματα επιτήρησης, η αρχική σχεδίαση εθνικού πλοίου (κανονιοφόρου- OPV) , ανάπτυξη διαφόρων συστημάτων αντιμετώπισης drones – περιλαμβανομένου και προγράμματος ανάπτυξης αναχαιτιστικού drone για την αντιμετώπιση εχθρικών μη επανδρωμένων- και ανάπτυξη διαφόρων τύπων μη επανδρωμένων σκαφών αέρος και θαλάσσης περιλαμβάνονται στον Προγραμματικό Ορίζοντα Έργων Έρευνας και Ανάπτυξης του ΕΛΚΑΚ για το 2026.
Η αρχική σχεδίαση εθνικού πλοίου ήταν και στον προγραμματικό ορίζοντα του 2025. Στις αρχές του περασμένου έτους, η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος από το ΕΛΚΑΚ για την ανάπτυξη ενός εγχώριου συστήματος διαχείρισης μάχης (ΣΔΜ) είχε εκληφθεί ως ένα σημαντικό πρώτο βήμα για οποιαδήποτε μελλοντική κίνηση προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης του Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) με εγχώρια μέσα. Το συγκεκριμένο ΣΔΜ – στην πράξη ένα ελληνικό «λειτουργικό σύστημα» πολεμικού πλοίου- προοριζόταν σε πρώτη φάση για κανονιοφόρους του ΠΝ, και ειδικότερα για τις κανονιοφόρους κλάσης Osprey-55.
Το εν λόγω «εθνικό πλοίο» προορίζεται να ανήκει στην κατηγορία των κανονιοφόρων/ OPV (offshore patrol vessels), λαμβάνοντας υπόψιν και τις διεθνείς τάσεις στον κλάδο, που κινούνται γύρω στη φιλοσοφία των αποκαλούμενων OPV (offshore patrol vessels), με αρθρωτό (modular) σχεδιασμό, έτσι ώστε να μπορεί να τροποποιείται ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες του χρήστη. Η κεντρική ιδέα είναι το «εθνικό πλοίο» να είναι κάτι «απλό» για αρχή (με λιγότερα όπλα και λιγότερο «δύσκολο» από τεχνικής άποψης), ώστε μετά να υπάρξει εξέλιξη σε μεγαλύτερα και πιο πολύπλοκα (πιο βαριά οπλισμένα, με μεγαλύτερο εκτόπισμα και δυνατότητες) σκάφη.
Αναλυτικότερα, τα προγράμματα του προγραμματικού ορίζοντα του 2026 είναι τα εξής:
-Εκσυγχρονισμός/αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας και αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων του ΓΕΕΘΑ (Cyber SOC), με αξιοποίηση νέων τεχνολογικών τάσεων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η μηχανική εκμάθηση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων προσωπικού στις συγκεκριμένες τεχνολογίες
-Ανάπτυξη Μεταφερόμενου και Δυναμικά (ad hoc) Αναπτυσσόμενου Συστήματος Θαλάσσιας Επιτήρησης.
-Ανάπτυξη ΣμηΕΑ (drone) Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι) για εκτέλεση αποστολών Επιτήρησης (UAV ISTAR)
-Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Συστήματος Αντιμετώπισης Εχθρικών UAVs και Όπλων που Καθοδηγούνται από Ηλεκτρομαγνητικούς Αισθητήρες – Ανιχνευτές (π.χ. Laser – RF/IR – GPS Guidance) με σκοπό την Προστασία Στρατιωτικών Εγκαταστάσεων και Κρίσιμων Υποδομών.
-Ανάπτυξη Περιπλανώμενου Πυρομαχικού [Loitering Munition Κατηγορίας Ι (NATO Class Ι)] για Υποστήριξη Τακτικών Επιχειρήσεων Χερσαίων Δυνάμεων
-Ανάπτυξη Συστήματος Υποθαλάσσιας Επιτήρησης Για Προστασία Κρίσιμων Εγκαταστάσεων και Επιτήρηση Μεγάλων Περιοχών
-Ανάπτυξη Μη Επανδρωμένου Υ/Β Οχήματος (UUV) για Εκτέλεση Αποστολών ISR και I&W
-Ανάπτυξη Interceptor Drone για Αναχαίτιση Εχθρικών UAVs
-Ανάπτυξη Αυτοκινούμενου Κόμβου Παραγωγής – Αποθήκευσης – Παροχής Ενέργειας
-Αρχική Σχεδίαση Εθνικού Πλοίου τ. Κ/Φ (OPV)
-Ανάπτυξη Πληροφοριακού Συστήματος Αναγνώρισης και Εκτίμησης Ζημιών σε Στρατιωτικές Υποδομές, Κρίσιμες Εγκαταστάσεις ή Αστικό Περιβάλλον, Ενισχύοντας τις Δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων για Αξιόπιστη Διαχείριση Κατάστασης, Εξασφάλιση Ανθεκτικής Μεταφορικής Ικανότητας και Ταχεία Λήψη Απόφασης
-Ανάπτυξη Αυτόνομου Κινητού Συνεργείου Κατασκευών ΣμηΕΑ στο πεδίο
Από τα 12 έργα, 3 είναι προσκλήσεις προκαταρκτικής διαβούλευσης που ολοκληρώθηκαν το 2025 και θα προχωρήσουν σε εκδηλώσεις ενδιαφέροντος το 2026. Πρόκειται για το πρόγραμμα ανάπτυξης μεταφερόμενου και δυναμικά (ad hoc) αναπτυσσόμενου συστήματος θαλάσσιας επιτήρησης, το πρόγραμμα ανάπτυξης ολοκληρωμένου συστήματος αντιμετώπισης drones και όπλων που καθοδηγούνται από ηλεκτρομαγνητικούς αισθητήρες/ ανιχνευτές και το πρόγραμμα για την ανάπτυξη συστήματος υποθαλάσσιας επιτήρησης για προστασία κρίσμων εγκαταστάσεων και επιτήρηση μεγάλων περιοχών.
ΠΟ 2026
Ο Προγραμματικός Ορίζοντας 2026 (ΠΟ 2026) του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας είναι το βασικό στρατηγικό πλαίσιο που καθορίζει τις θεματικές προτεραιότητες, τις επιχειρησιακές ανάγκες και τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύει να λειτουργήσει. Αποτελεί τον κεντρικό άξονα στρατηγικού σχεδιασμού του ΕΛΚΑΚ και διαμορφώνεται βάσει του Ειδικού Ειδικού Στρατηγικού Σχεδιασμού Προγραμμάτων Έρευνας & Ανάπτυξης (ΕΣΣΠΕΑ), ο οποίος αποτυπώνει τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων που πρέπει να καλυφθούν μέσω ανάπτυξης καινοτόμων πρωτοτύπων.
Όπως ανακοινώθηκε την Τρίτη, κατά το 2025, ο προγραμματικός ορίζοντας αποτέλεσε τη βάση για την ανάληψη της πλειονότητας των δράσεων έρευνας & ανάπτυξης (R&D) του ΕΛΚΑΚ, οδηγώντας στη διαμόρφωση και την ενεργοποίηση των χρηματοδοτικών του εργαλείων σε 17 έργα εντός της χρονιάς. Μέσα στις επόμενες εβδομάδες, το ΕΛΚΑΚ θα προχωρήσει σε ανακοινώσεις για τις πρώτες συμβάσεις που απορρέουν από τις παραπάνω διαδικασίες.
Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, Παντελής Τζωρτζάκης, «για το ΕΛΚΑΚ, το 2026 είναι η χρονιά κατά την οποία επιταχύνουμε τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στη συστηματική υλοποίηση, με ακόμη μεγαλύτερη εστίαση σε πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες, συνεργασία με τη βιομηχανία και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Κινούμαστε γρήγορα, αλλά στόχος μας είναι να κινηθούμε ακόμη ταχύτερα, με ακρίβεια, συνέπεια και ουσιαστικό αντίκτυπο»
Σημειώνεται πως ο προγραμματικός ορίζοντας δεν λειτουργεί ως στατικό πλάνο, αλλά αλλάζει και προσαρμόζεται.
Οι νικητές του 2ου Innovation Challenge
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΛΚΑΚ ανακοίνωσε τα αποτελέσματα του 2ου Innovation Challenge, καθώς και του AI Challenge του ευρωπαϊκού θεσμού του 28 Digital (πρώην EIT Digital).
Στο 2ο Innovation Challenge του ΕΛΚΑΚ, το οποίο ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της 89ης ΔΕΘ, ανταποκρίθηκαν 26 εταιρείες και ερευνητικές ομάδες, παρουσιάζοντας τις λύσεις τους επί των δυο θεματικών:
- «Τεχνολογίες Πληροφοριακού Πολέμου: Προηγμένες λύσεις για Πληροφορίες Ανοικτών Πηγών, Ανίχνευση Ψευδών Ειδήσεων και Γεωεντοπισμό με Χρήση Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης και Ασφαλών και Ανθεκτικών σε Κυβερνοεπιθέσεις συστημάτων», με την πρόταση«SecuraSight» της Securagen.AI I.K.E να αναδεικνύεται ως νικήτρια
- « Όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας: Προηγμένες λύσεις για Λέιζερ Υψηλής Ενέργειας (HELs), Μικροκύματα Υψηλής Ισχύος (HPMs) και Όπλα Ηλεκτρομαγνητικού Παλμού (EMP)» με την πρόταση «Ανάπτυξη Συστήματος HEL C-UAS για την Εξουδετέρωση Σμηνών UAVs» της EPTASOFOS να αναδεικνύεται ως νικήτρια
Επιπλέον, στα πλαίσια του Μνημονίου Συνεργασίας του ΕΛΚΑΚ με την 28DIGITAL στηρίχθηκε η Πανευρωπαϊκή δράση καινοτομίας AI Challenge 2025, προσκαλώντας το ελληνικό οικοσύστημα να υποβάλει προτάσεις . Συγκεκριμένα, ζητήθηκε από τις ενδιαφερόμενες Ελληνικές οντότητες να προτείνουν τεχνολογικές λύσεις διττής χρήσης στην θεματική ενότητα «Ανθεκτικότητα και Προσβασιμότητα στις Μεταφορές σε Περίοδο Κρίσης.» Στόχος ήταν η ανάδειξη λύσεων που μπορούν να διασφαλίσουν την ανθεκτική μεταφορική ικανότητα και συνέχιση της εφοδιαστικής αλυσίδας, με την εταιρεία DeepTrafficResilienceAI να καταφέρνει την πρώτη διάκριση
