Ερευνητές επισκέφθηκαν το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου στο Ιόνιο Πέλαγος χρησιμοποιώντας ένα ειδικό υποβρύχιο. Αυτό που αντίκρισαν εκεί ήταν μια δυσάρεστη έκπληξη. Πουθενά αλλού η Μεσόγειος Θάλασσα δεν είναι βαθύτερη από περίπου 60 χλμ. νοτιοδυτικά της Πελοποννήσου κοντά στην Πύλο. Εκεί ο βυθός σχηματίζει μία απότομα κεκλιμένη τάφρο. Το βαθύτερο σημείο βρίσκεται 5.109 μέτρα κάτω από τη στάθμη της θάλασσας και είναι γνωστό ως το Φρέαρ των Οινουσσών ή σημείο Καλυψώ.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Stuttgarter Zeitung, Οι ερευνητές εξερεύνησαν αυτή την περιοχή, που είναι βυθισμένη σε αιώνιο σκοτάδι, με το υποβρύχιο «DSV Limiting Factor». Πρόκειται για ένα ιδιωτικά σχεδιασμένο και κατασκευασμένο υποβρύχιο που κατέχει το ρεκόρ για τις βαθύτερες καταδύσεις με πλήρωμα και στους πέντε ωκεανούς. Διαθέται μια σφαίρα τιτανίου πάχους 9 εκατοστών με ακρυλικά παράθυρα προβολής που μπορούν να αντέξουν πίεση, ικανή να αντέξει πιέσεις που υπερβαίνουν τα 500 bar, δηλαδή 500 φορές την ατμοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια της Γης. Έχει χωρητικότητα δύο ατόμων και διαθέτει τρία φινιστρίνια από ακρυλικό γυαλί πάχους 20 εκατοστών.
The DSV Limiting Factor is a privately designed and built submersible that holds the record for deepest crewed dives in a all five oceans.
It's based on a 9cm thick titanium sphere with acrylic viewports that can handle the pressure of -11,000m. pic.twitter.com/cMDlpphuwoAdvertisement— ToughSF (@ToughSf) February 16, 2025Advertisement
Αυτό που είδε το πλήρωμα του υποβρυχίου, με τη βοήθεια των δέκα μικρών προβολέων που υπήρχαν στο σκάφος, τους εξέπληξε. Δεν ήταν εξωτική θαλάσσια ζωή ή σπάνια οικοσυστήματα, αλλά πλαστικές σακούλες, μπουκάλια, ποτήρια, καλαμάκια, απορρίμματα χαρτιού και κουτάκια αλουμινίου, συμπεριλαμβανομένου ενός λαμπερού μπλε κουτιού Pepsi-Cola.
Οι ερευνητές δημοσίευσαν πρόσφατα τα αποτελέσματα αυτής της πρώτης μελέτης για τα θαλάσσια απορρίμματα στο βαθύτερο σημείο της Μεσογείου στο περιοδικό «Marine Pollution Bulletin».
Τα πλαστικά αποτελούν το 90% των απορριμμάτων που βρίσκονται στον βυθό
Το συμπέρασμά τους: «Με 26.715 αντικείμενα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, η ποσότητα των απορριμμάτων στο σημείο Καλυψώ είναι μία από τις υψηλότερες που έχουν μετρηθεί ποτέ σε περιβάλλον βαθέων υδάτων».
Όπως τονίζεται χαρακτηριστικά, «η βαθιά θάλασσα αποτελεί συχνά την τελική “κατάληξη” της ρύπανσης». Τα πλαστικά αντικείμενα είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα στην περιοχή αυτή, «καθώς είναι ελαφριά και μεταφέρονται εύκολα από τα θαλάσσια ρεύματα». Το μεγαλύτερο μέρος των απορριμμάτων φτάνει στο Φρέαρ των Οινουσσών ως σκουπίδια που επιπλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας. Τα πλαστικά αποτελούν το 90% των απορριμμάτων που βρίσκονται στον βυθό.
Προειδοποίηση
«Ορισμένα ελαφρά απορρίμματα, όπως τα πλαστικά, προέρχονται από την ακτή, από όπου καταλήγουν στο σημείο Καλυψώ, σε απόσταση μόλις 60 χιλιομέτρων. Ορισμένα πλαστικά, όπως οι σακούλες, επιπλέουν ακριβώς πάνω από τον βυθό μέχρι να θαφτούν εν μέρει ή εντελώς ή να διασπαστούν σε μικροπλαστικά», δημιουργώντας έναν αόρατο, αλλά διαρκή κύκλο ρύπανσης που επιστρέφει τελικά στον άνθρωπο μέσω της τροφικής αλυσίδας» δήλωσε ο ωκεανολόγος Mικέλ Κανάλς,ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη.
«Βρήκαμε επίσης στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τα σκάφη πετάνε σακούλες γεμάτες σκουπίδια, όπως αποκαλύπτει η συσσώρευση διαφορετικών τύπων απορριμμάτων. Δυστυχώς, όσον αφορά τη Μεσόγειο, δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι “ούτε ένα εκατοστό της δεν είναι πλέον καθαρό”.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη γεωμορφολογία της περιοχής, καθώς το σημείο Καλυψώ λειτουργεί σαν «παγίδα», εγκλωβίζοντας τα απορρίμματα και επιτρέποντας τη συσσώρευσή τους. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτό εξηγεί γιατί το πρόβλημα εμφανίζεται τόσο έντονα στο συγκεκριμένο σημείο, αλλά και γιατί αναμένεται να επιδεινωθεί. Για την Ελλάδα ειδικά, η είδηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται άμεσα με την οικονομία, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πιο αυστηρές πολιτικές πρόληψης και διαχείρισης της θαλάσσιας ρύπανσης.
