Στην αυγή του 2026, το Σάββατο 3 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Ντόναλντ Τράμπ, προέβη από το Μαρ-α-Λάγκο στην δημόσια ανακοίνωση πραγματοποίησης μιας μεγάλης κλίμακας στρατιωτικής επιχείρησης στην Βενεζουέλα, ενημερώνοντας ότι οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις της Δύναμης Δέλτα, είχαν προχωρήσει στην σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο. Της προεδρικής ανακοίνωσης, ακολούθησαν οι ανακοινώσεις από την Γενική Εισαγγελέα των ΗΠΑ Πάμελα Μπόντι, ότι ο Μαδούρο και η σύζυγός του θα οδηγηθούν ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης αντιμέτωποι με τις βαρύτατες κατηγορίες αδικημάτων που χαρακτηρίζονται ως ναρκοτρομοκρατία.
Το περίγραμμα των ανακοινώσεων Τράμπ θέτει ως βάση την προστασία της αμερικανικής κοινωνίας από την διακίνηση σκληρών ναρκωτικών από την Βενεζουέλα. Η επισήμανση Τράμπ «θα κυβερνήσουμε τη χώρα» μέχρι μια ασφαλή, σωστή και συνετή μετάβαση στην χώρα αυτή της Λατινικής Αμερικής, περιγράφει σαφώς τους επεξεργασμένους στόχους του Αμερικανού Προέδρου, τα κίνητρα του, αλλά και τους σχεδιασμούς για την επόμενη μέρα.
Στις αναλύσεις για αυτή την επόμενη μέρα, δεν μπορούμε να μην αναφερθούμε στα γεγονότα ότι οι ΗΠΑ έχουν μια προϊστορία σε περιπτώσεις αλλαγών καθεστώτων και των επακόλουθων τους. Γυρνώντας πίσω στο Βιετνάμ και στο Ιράν στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70, φθάνοντας στις πιο πρόσφατες περιπτώσεις των καθεστώτων Χουσεΐν στο Ιράκ και των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Προσεγγίζοντας τις πιο πρόσφατες περιπτώσεις, είναι εμφανές ότι και στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν δεν υπήρχε ένας δομημένος σχεδιασμός, υπήρχε μια χαρακτηριστική ασάφεια, ένα έλλειμμα διπλωματικής τακτικής και κατεύθυνσης, όλο αυτό το πλέγμα δεν μπόρεσε να βοηθήσει τις προσπάθειες των ΗΠΑ.
Σήμερα, με πολλά μέρη του πλανήτη να βρίσκονται σε ένα περιβάλλον «αταξίας», συγκρούσεων, οι προθέσεις Τράμπ να κινηθεί στην κατεύθυνση διοίκησης ενός ξένου κράτους για να επιτευχθεί μια πολιτική λύση για την μετάβαση του καθεστώτος, ενέχουν πολύπλοκους κινδύνους. Κινδύνους που μπορεί να επιβαρύνουν περισσότερο αρνητικά τα συμφέροντα και το μέλλον των πολιτών της Βενεζουέλας.
Και εδώ πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένα δεδομένα, όπως το χρονικό διάστημα που θα απαιτηθεί για την πραγματοποίηση της πολιτικής μετάβασης, τα κεντρικά της σημεία, για να μπορέσει πραγματικά η κοινωνία της Βενεζουέλας να ζήσει σε μια χώρα που οι αξίες της ειρήνης, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης θα έχουν τον συμβολισμό που πρέπει.
Στο εσωτερικό της Βενεζουέλας τον τελευταίο χρόνο παρά το ότι ευθέως δεν είχε διατυπωθεί πρόταση περί αλλαγής του καθεστώτος, το ίδιο το καθεστώς Μαδούρο δεν είχε αριθμητικά τους ίδιους υπερασπιστές σε σχέση με τα πρώτα χρόνια κατάληψης της εξουσίας. Τόσο ο Μαδούρο όσο και άλλα ηγετικά στελέχη του καθεστώτος του βαρύνονται με έναν μακρύ κατάλογο πρακτικών που ενισχύουν τις ολοκληρωτικές αντιλήψεις του ως προς τον έλεγχο του κοινοβουλευτισμού, χωρίς να υπάρχει πλουραλισμός, απαγορεύοντας κάθε αντιπολιτευτική φωνή.
Τον τελευταίο χρόνο η Προεδρία Τράμπ έχει χαράξει μια εντεινόμενη ρητορική κατά του Μαδούρο, με κυριότερη ότι το καθεστώς της Βενεζουέλας πλήττει την Αμερικανική κοινωνία από την οργάνωση των καρτέλ της ναρκοτρομοκρατίας. Φυσικά σε αυτή την επιχειρηματολογία έρχεται να προστεθεί και το εμπορικό στοιχείο από την παραγωγή πετρελαίου, που σχετίζεται με άλλα συμφέροντα. Με την πραγματοποίηση της ειδικής επιχείρησης στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, ολοκληρώθηκε μια εξάμηνη περίοδος όπου το αμερικανικό ναυτικό επιχειρούσε στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή πλήττοντας την διακίνηση ναρκωτικών. Με την επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο, αναμενόμενο ήταν να αναπτυχθούν παραδοσιακές εχθρικές διαθέσεις προς τις ΗΠΑ, φωνές επικριτικές για την απόφαση της αυτή, ενώ στο εσωτερικό υπάρχει το μέτωπο του κόμματος των Δημοκρατικών και των προσεχών ενδιάμεσων εκλογών.
Το προσεχές διάστημα θα αποτυπωθεί πόσο προωθημένη και ουσιαστική θα είναι η μεταβολή καθεστώτος στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού, γιατί αυτή την στιγμή στο εσωτερικό σκηνικό της χώρας εξελίσσεται μάλλον μια μάχη εσωτερικών ανακατατάξεων, από την μια με την παρουσία της νέας Προέδρου Delcy Rodrigez και από την άλλη σκληροπυρηνικούς αξιωματούχους από τις υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας. Από αυτή την περίοδο θα αξιολογούνται και οι προθέσεις προσώπων από την δημοκρατική αντιπολίτευση, πόσο πολιτική αξιοπιστία και κοινωνική αποδοχή διαθέτουν, έτσι ώστε να καθορίσουν το πολιτικό περιεχόμενο που θα αλλάξει ριζικά την χώρα. Ένα δύσκολο στοίχημα, καθώς υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στοιχεία ενός σκληρού αριστερού καθεστώτος, με γνωστές ιδεοληψίες στην οικονομία, πλήττοντας ανεπανόρθωτα την κοινωνία.
Στο διεθνές περιβάλλον από την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με τις πολεμικές συγκρούσεις που είναι σε εξέλιξη, με τα στρατιωτικά πλήγματα από αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις σε περιοχές όπου αναπτύσσονταν τα πυρηνικά σχέδια του Ιράν, έχουμε εισέλθει σε μια νέα περίοδο όπου εκδηλώνονται πλήθος απειλών, οι αρχές του διεθνούς δικαίου απαιτούν μια νέα προσέγγιση και υποστήριξη. Αυτά τα οποία έχουμε δει να εξελίσσονται, δημιουργούν νέα δεδομένα και συνθήκες, αρκεί να λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι απέναντι στις καλά στοχευμένες επιχειρήσεις στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε κρίσιμες πυρηνικές, στρατιωτικές αλλά και δημόσιες υποδομές του Ιράν, οι αραβικές χώρες αποδέχθηκαν δια της διπλωματικής σιωπής τους αυτά τα πλήγματα από την στιγμή που ουσιαστικά διέλυαν τα σχέδια του σκληρού θεοκρατικού καθεστώτος των μουλάδων της Τεχεράνης. Ένα καθεστώς που καθορίζεται από έναν ρόλο ραγδαίας αποσταθεροποίησης για την ευρύτερη περιοχή που ξεκινά από την Βόρεια Αφρική και φθάνει έως τον Περσικό Κόλπο.
Σε ότι αφορά την Βενεζουέλα, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει την πραγματοποίηση μιας τέτοιας επιχείρησης, με υψηλό βαθμό ετοιμότητας και προετοιμασίας και σαφώς ο χρόνος που τρέχει θα δείχνει και τις συνέπειες που θα προκαλούνται. Ειδικά όταν βρίσκονται σε εξέλιξη οι στρατιωτικές ενέργειες της Ρωσίας με την εισβολή της στην Ουκρανία, όταν η Κινεζική ηγεσία είναι γνωστό τι επιδιώκει στην Ταϊβάν. Ο κόσμος διαμορφώνεται στην βάση του απρόβλεπτου και εντός αυτού του περιβάλλοντος εκδηλώνονται οι επίσης απρόβλεπτες αντιδράσεις και θεωρήσεις της Προεδρίας Τράμπ. Που φυσικά, έρχονται σε αντιδιαστολή με τις προ εκλογής προθέσεις του.
Υπάρχουν πολλές εστίες αστάθειας και αναταραχής στο σημερινό παγκόσμιο σύστημα, οι διεθνείς ανησυχίες είναι ευμετάβλητες, με πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Κράτη όπως το Ιράν βιώνουν μια ακόμα εντεινόμενη κοινωνική διαμαρτυρία απέναντι στον θεοκρατικό ολοκληρωτισμό του καθεστώτος των Αγιατολάχ, που αντιστέκεται με χιλιάδες νεκρούς και συλλήψεις για να διατηρήσει την εξουσία του.
Και φυσικά, έχει διαταραχθεί η έννοια της συμμαχίας, όπως την γνωρίσαμε στον μεταπολεμικό κόσμο, με τις ΗΠΑ να αποτελούν τον βασικό συντελεστή ισχύος ως προς την συλλογική άμυνα και ασφάλεια του ευρωπαϊκού χώρου. Σήμερα όλο αυτό το πλέγμα περνάει σε ένα νέο μεταβατικό στάδιο, στο οποίο οι ΗΠΑ έχουν νέες κατευθύνσεις που αφορά το Δυτικό Ημισφαίριο, μέσω της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας που επηρεάζει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Και πλέον έχει έρθει η ώρα για την Ευρώπη συνολικά όχι απλά να καταλήξει σε συνειδητοποιήσεις ως προς το πως επηρεάζονται σήμερα όλες οι αρχές και αξίες που λειτούργησαν στην ενότητα του ελεύθερου και δημοκρατικού κόσμου, αλλά για να διασφαλίσει πως μπορεί να λειτουργήσει και να εκφρασθεί ως υπερεθνική κοινότητα κρατών, υπερβαίνοντας τα χρόνια ελλείμματα στην κατεύθυνση της πολιτικής της ενοποίησης.
