Ένας μήνας πολέμου και προχθές ήταν η πρώτη φορά που παρατηρείται μια «ρωγμή» στις σχέσεις Ιράν–Κίνας. Δύο κινεζικά πλοία, το CSCL Indian Ocean και το CSCL Arctic Ocean, δεν επιτράπηκε να διαβούν τα στενά κοντά στο νησί Λαράκ, περίπου 20 μίλια από το λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς στο νότιο Ιράν.
Προς το παρόν, το Πεκίνο έχει εκφράσει τις έντονες ανησυχίες του για την έκβαση του πολέμου και προσπαθεί να δημιουργήσει ένα πεδίο συνεργασίας με το Ιράν στο κομμάτι του παγκόσμιου εμπορίου.
Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τη συνέχεια του πολέμου, δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις. Η βιομηχανική καρδιά της Κίνας βρίσκεται στον Νότο, εκεί όπου είναι και η πλειοψηφία των εργοστασίων. Με την παρούσα κατάσταση και ιδίως τη στάση του Ιράν προς το Πεκίνο, υπάρχουν πολλές καθυστερήσεις στις παραδόσεις των προϊόντων. Δεύτερον, οι αποθήκες γεμίζουν, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το κόστος, και τρίτον, η παραγωγή βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής έως ότου υπάρξει ένα ξεκάθαρο πλαίσιο συνεργασίας.
Το Πεκίνο, όπως δήλωσε ο ΥπΕξ Wang Yi, θέλει να διασφαλίσει ένα ασφαλές πέρασμα για τα κινεζικά πλοία, ενώ στην πράξη βλέπουμε να γίνεται διέλευση μερικών, ενώ το Ιράν υπογραμμίζει πως πλήρης διέλευση θα γίνεται σε όσα έρχονται στη χώρα, όπως φάρμακα και τρόφιμα.
Τι θέλει να πετύχει το Πεκίνο;
Μέχρι στιγμής, οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο είναι τεράστιες, ιδίως στον τομέα της ενέργειας, καθώς το 37,7% του αργού πετρελαίου καταλήγει στην Κίνα. Η στενή διπλωματική συνεργασία με την Τεχεράνη αρχίζει να απασχολεί το Πεκίνο. Η Κίνα, από την περίοδο του Ντενγκ Σιαοπίνγκ, κατατάσσει τις χώρες σε πέντε επίπεδα συνεργασίας, οπότε και θεωρείται ως εμπορικός συνεργάτης. Με την τρέχουσα κατάσταση, η λεγόμενη επιρροή του Πεκίνου στη Μέση Ανατολή φαίνεται να περιορίζεται. Στόχος του είναι η ομαλή διέλευση της πλειοψηφίας των κινεζικών πλοίων, αλλά και μια σταδιακή αποκλιμάκωση του πολέμου και της οικονομικής κρίσης.
Γιατί τώρα όμως;
Η κίνηση του Ιράν να περιορίσει ή να απειλήσει τη διέλευση κινεζικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη ρήξης με την Κίνα, αλλά περισσότερο μια τακτική στρατηγικής πίεσης. Τα Στενά συνιστούν κρίσιμο σημείο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και το Ιράν τα αξιοποιεί ως «μοχλό ισχύος» για να επηρεάζει τις διεθνείς ροές πετρελαίου. Μέσα από τέτοιες κινήσεις, επιδιώκει να υπενθυμίσει ότι διατηρεί τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα chokepoints παγκοσμίως και ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα ακόμη και βασικούς του εταίρους, ενισχύοντας έτσι τη διαπραγματευτική του θέση.
Ταυτόχρονα, ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι καθοριστικός για την κατανόηση αυτής της στρατηγικής. Το Ιράν επιχειρεί να στείλει ένα έμμεσο μήνυμα αποτροπής προς την Ουάσιγκτον, δείχνοντας ότι οποιαδήποτε πίεση ή στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και στους συμμάχους των ΗΠΑ. Παράλληλα, μέσω της πίεσης προς την Κίνα, ενδέχεται να επιδιώκει μεγαλύτερη κινεζική στήριξη απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις και τη διεθνή απομόνωση. Έτσι, η συγκεκριμένη κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο τρίγωνο ισχύος Ιράν–Κίνα–ΗΠΑ, όπου η Τεχεράνη προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ συνεργασίας και πίεσης, μεγιστοποιώντας τα στρατηγικά της οφέλη.
