Το κατεστημένο φοβάται τον ποιητή
Χασάν Αχμέτ, Αν δεν ήταν κι αυτός…
Και τι δεν έχει γραφτεί και ειπωθεί για το ρόλο της Ποίησης
Σταχυολογώ
Εξιλέωση, απελευθέρωση, ψυχοθεραπεία λόγω απώλειας, εσωτερική ανάγκη, εικονοποίηση πάθους, φαντασίωση, απόδραση, ανυπακοή, χρέος και τελικά ανακάλυψη νοήματος.
Αναζητώντας «το βλέμμα των άλλων» [1] ο ποιητής εισέρχεται στο χώρο της αυτομυθοπλασίας [2], κάτι σαν φάντασμα [Μισέλ Φάϊς] ή κρύβει τον ψυχισμό του στους στίχους και τους στίχους στον ψυχισμό του [3]
Η ταυτότητα όμως του ποιητή δεν είναι μόνο συμβολική ή αποκλειστικά βιωματική.
Ακόμα κι αν ο δημιουργός συνομιλεί με το Χάος ή το Άγνωστο, οφείλει να μεταπλάθει το κείμενό του σε βυθοσκόπηση τραγικότητας [ελέους και φόβου] [4] κι όχι να αρκείται σε φωτογράφιση μιάς «γλυκύτητας της πραγματικότητας» [5]ή μίας πίκρας για την προσωπική του κατάσταση.
Η ονειρική, η διαισθητική, η ενοραματική, η ηδονική/ερωτική, η συγκινησιακή ποίηση [άλλοτε και ως «μη-ποίηση»] [6]ακόμα κι αν στηρίζεται στη «δύναμη των λέξεων» [7], δεν πρέπει να χάνει τη λαϊκότητά της[8], δηλαδή τη βιοθεωρητική της στάση απέναντι στον κόσμο και στα προβλήματά των συν-ανθρώπων [9]
Ακόμα κι αν «οι στίχοι είναι ανθρώπινοι» [10], οι προσευχές των ποιητών [11] δεν αρκούν για να εξ-ιστορήσουν μία εποχή ή να υπηρετήσουν μία [έστω εγκόσμια ηθική] κοσμοαντίληψη [12]
Δεν γνωρίζω αν οι ποιητές [και γενικότερα οι διανοούμενοι και άνθρωποι του πνεύματος] είναι φοβικοί και γι’αυτό αυτολογοκρίνονται [13], ενώ η ανοικτή κοινωνία ζητάει από αυτούς να λειτουργήσουν ως προφήτες ή παιδαγωγοί [14] κι όχι να χρησιμοποιούν την τέχνη τους «σαν καταφύγιο» [15]
Η ποίηση της τραυματικής μνήμης, [16]όταν δεν ανοίγει την πόρτα είτε προς την Ιστορία [17], είτε προς το Μέλλον, συρρικνώνεται σε μία ανιαρή κι αέναη νοηματοδότηση της ζωής του ποιητή[18], με μεγαλοστομίες και αμεριμνησίες.
Η άσφαιρη τέχνη των ιδεοληπτικών [19] [ενώ οι πραγματικές σφαίρες σκοτώνουν γύρω τους], καθώς και οι αχνοί ψίθυροι ενσυναίσθησης, συνιστούν απλώς «κατανάλωση χωρίς προσδοκίες» [20]
Μ’αυτά και μ’αυτά περάσαμε από την ποίηση ως «τέχνη της νεότητας» [21] ή της αμφισβήτησης [22] στη διπλή παγίδευση: από τη μία η ναρκισσιστική ματαιοδοξία[με ευφυολογήματα και βραβεύσεις ή ποιητικές Ανθολογίες [23], συνήθως ως αναδρομικό εγκώμιο τεθνεώτων] κι από την άλλη η στράτευση στις μετα-αλήθειες. [24]
Ο νέος και γενναίος κόσμος της μεταλογοτεχνίας της Τεχνητής Νοημοσύνης, όταν δεν τον αντιμετωπίζεις οραματικά [25] θα δημιουργήσει νέες «μεσοτοιχίες» [26], όπου ο μυστικιστικός συμβολισμός των ποιητών θα παραχωρήσε ι[εκών/άκων] τη θέση του στα politically correct κείμενα και όπου ο μύθος [27] θα νικηθεί από μανιχαϊστικές προσεγγίσεις περί του Καλού και του Κακού. [28]
Αντί λοιπόν οι ποιητές να μοιάζουν με τυφλούς θεατρίνους [29]σε ξεπερασμένους ρόλους, ας συνειδητοποιήσουν ότι το πρώτο μήνυμα «ήττας» ήρθε με την εκτόπιση της ποίησης από το μυθιστόρημα [30], το δεύτερο από τη συγ-γραφή στίχων μέσω ΑΙ και μένει το τρίτο που δεν θα είναι άλλο από την οριστική αποκοπή τους από την κοινωνία και τους ευαίσθητους αναγνώστες, οι οποίοι δεν αρκούνται στην απόλαυση ενός κειμένου αλλά αναζητούν και μία δι-έξοδο από τα αδιέξοδά τους. [31]
Αν δεν διαθέτουν οι διανοούμενοι μία πρό-ταση, τότε γιατί να τους φοβάται το όποιο κατέστημένο; [32]
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ-ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ*
[1] βλ.αντίθετη άποψη Δ.Πιστικός,’τα ποιήματα ομφαλοσκοπούνται κοιτάζοντας προς τον κόσμο του δημιουργού κι όχι προς τον κόσμο του αναγνώστη’,3η Χιλιετία 106/25,46
[2] πρβλ. Αλέξης Σταμάτης, Παράγεις αρκετό εαυτό; Βήμα Κυριακής 21/12/25
[3] πρβλ. Θ.Βοριάς, Ανιλίνες,Θεσσαλονίκη 2021
[4] πρβλ. Σοφία Σκλείδα, Όταν η λογοτεχνία δεν είναι μόνο αισθητική απόλαυση αλλά και πράξη δικαιοσύνης κι ευθύνης, fractalart.gr 23/12/25
[5] βλ.ομότιτλο Γ.Ζουμπουλάκη για Φελίξ Κισίλ,Νέα 9/12/25-πρβλ. Χάρης Μιχαλόπουλος, Φωτογραφικοί θάλαμοι, Κάπα εκδόσεις 2025
[6] πρβλ.Πάολα Μαρία Μινούτσι, συνέντευξη σε Απ.Λακασά, «η ποίηση, η μη ποίηση και ο Ελύτης», Καθημερινή Κυριακής 18/1/26
[7] πρβλ. Διώνη Δημητριάδου, Η δύναμη των λέξεων είναι απίστευτη, Συστάσεις/Νέα-βιβλιοδρόμιο 17-18/1/26-για ανιχνευτή λέξεων βλ. Αφιέρωμα [επιμ.Ν.Ζώη], Ποιά λέξη θα θυμάσαι από το 2025, Καθημερινή Κυριακής 28/12/25
[8] πρβλ. για Κ.Μουρσελά, Κριτικά κείμενα, ανθολ./εισαγ./επιμ.Θ.Πυλαρινός, Κουκκίδα/Αιγαίον 2025
[9] πρβλ. Θ.Μουσόπουλος, Νίκος Καρούζος,Δρόμος της Αριστεράς 17/1/26
[10] βλ.συνέντευξη Μ.Κλειδά σε Μ.Γκιώνη-Λαρεντζάκη, palmosnews.gr 27/12/25
[11] βλ.ομότιτλο άρθρο Δέσποινα Ντάση, Καθημερινή 20/12/25
[12] πρβλ. Δ. Ντζαδήμα, ΥποΓραφή-η ποιητική κοσμοθεωρία του José Antonio Romo Sacre,fractalart.gr 29/12/25
[13] βλ.Ανδρ.Γιακουμάτος, Διανοούμενοι, Βήμα Κυριακής 13/2/22
[14] βλ.βιβλίο Ευτύχη Μπιτσάκη, Δρόμος της Αριστεράς 4/1/25
[15] πρβλ.Χρ. Χρυσόπουλος, Βάθος πεδίου-εγχειρίδιο αυτοβοήθειας, Οκτώ 2025, bookpress.gr 2/1/26
[16] βλ.Δ.Ντζαδήμα, Η μνήμη ως πυρήνας της ύπαρξης, fractalart.gr 29/12/25-πρβλ.Νάσια Διονυσίου, Η μνήμη είναι ρευστή, όχι συμπαγής κι ενιαία,συνέντευξη σε Ν.Κουρμούλη,Νέα/βιβλιοδρόμιο 27-28/12/25-πρβλ.Άγγ.Σπίνος, Ο Θεός ορίζει[για τη σφαγή των Καλαβρύτων], Παρατηρητής της Θράκης 24/12/25
[17] πρβλ.Π.Μπουκάλας, Ποίηση μετά αλλά και μέσα στο Άουσβιτς, Καθημερινή Κυριακής 4/1/26-βλ.και Γ.-Ικ.Μπαμπασάκης, Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, «Ω! πως ουρλιάζουνε τη νύχτα τα τσακάλια», Νέα/βιβλιοδρόμιο 3-4/1/26-για επαναστατική αλήθεια βλ.Δ. Παπαχρήστος, ομότιτλο, ΕφΣυν 10/1/26
[18] βλ.Ευάγγελος Αυδίκος, Τσούτσκες Πρεσπών, Θράκα 2025,71
[19] βλ.’’οι λογοτέχνες και οι ιδεοληψίες’,Βήμα Κυριακής 28/12/25
[20] πρβλ.Δ.Αγγελής, Τα περιοδικά λόγου και η ελληνική περίπτωση,Βήμα Κυριακής 11/1/26
[21]Αναστ.Βιστωνίτης, Αφιέρωμα..κι εμείς του ’70 οι εκδρομείς-ποίηση: ο απολογισμός μιάς γενιάς,επιμ.Θ.Νιάρχος,Νέα 20-21/12/25
[22] Γ.Βέης,οπ.π.-Αντ.Φωστιέρης, οπ.π.
[23 βλ.Κ. Παπακόγκος, Πικροκέρασα,Μανδραγόρας 2023,30: τα ευφυολογήματα στην ποίηση είναι αλεπού στο κοτέτσι’-Κ.Γ.Σταλίδης,Ποιήματα,3η Χιλιετία 106/25,4: ‘χρυσοθηρικά’-πρβλ.Δώρα Μέντη,Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση:Και με τον ήχον των για μιά στιγμή επιστρέφουν…,Επίτομη Ανθολογία[εισαγ.Ευριπίδης Γαραντούδης],Gutenberg 2025,13:’ εικόνα ποιητικής συγκομιδής με αντικειμενικά και υποκειμενικά κριτήρια’[sic]
[24]πρβλ.Τασούλα Καρα’ι’σκάκη,Η μετα-αλήθεια σε ολική επαναφορά, Καθημερινή Κυριακής 18/5/25
[25] πρβλ.Γ.Βούλγαρης,«Μεταρρυθμίσεις» ή οραματικός βολονταρισμός;,Νέα 25-26/10/25-πρβλ.διάλογο Κ.Τσουκαλά/Αγγ.Κορρέ:αναζητώντας τον Σίσυφο του μέλλοντος, Βήμα Κυριακής 6/4/25
[26] βλ.συνέντευξη Μισέλ Φάϊς, σε Γεωργία Χάρδα ,fractalart.gr 23/1/26
[27] πρβλ.Κ.Μπούρας, Χωρίς Μυθολογία δεν νοείται ποίηση [για Π.Κασιμάτη, Άκου ιαγουάρα, Α.Α.Λιβάνης 2024], fractalart.gr 23/1/26
[28] πρβλ.Ανδρ.Παππά, Από τους λεγκαλιστές στους μανιχαϊστές, Νέα/βιβλιοδρόμιο 5-6/10/24
[29] πρβλ.Χόρχε Λουίς Μπόρχες, σε Αντρέα Καμιλλέρι, Συζήτηση με τον Τειρεσία,Πατάκης 2018,32
[30] πρβλ.Ελισάβετ Κοτζιά, Η επικράτηση του μυθιστορήματος, Καθημερινή Κυριακής 28/12/25
[31] πρβλ.Ελεάννα Βλαστού, Η απολαυστική μόνωση της ανάγνωσης, Καθημερινή Κυριακής 21/12/25-βλ.Μ.Μητσός, Το διάβασμα είναι διαστροφή, Νέα 10-11/1/26: «να διαβάζουμε όχι για να νοιώθουμε απόλαυση, αλλά για να σώσουμε τη Δημοκρατία»
[32] βλ.στίχο στο προοίμιο
*οι ημερομηνίες στις ιστοσελίδες αντιστοιχούν στο χρόνο αναζήτησης κι όχι ανάρτησης
