Οι μέχρι στιγμής εξελίξεις στο μέτωπο των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών στο Ιράν καθιστούν σαφές ότι η επόμενη ημέρα πιθανότατα δε να είναι ίδια για την Τεχεράνη. Ενδεχομένως το ισλαμιστικό καθεστώς να μην καταρρεύσει, καθότι χερσαίες επιχειρήσεις αποκλείονται και οι εσωτερικοί μηχανισμοί επιβολής είναι πανίσχυροι, αλλά σίγουρα θα είναι εξόχως αποδυναμωμένο όσον αφορά τις στρατιωτικές δυνατότητές του, ενώ και μια αλλαγή εξουσίας θα το ωθήσει στην επανεκτίμηση ορισμένων στρατηγικών επιλογών του όπως η στενή ενεργειακή συνεργασία με την Κίνα.
Τραμπ και Νετανιάχου όρισαν εξ αρχής τους στρατηγικούς στόχους: Διακοπή του πυρηνικού προγράμματος, περιορισμός του προγράμματος παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων και διακοπή υποστήριξης των «αντιπροσώπων» στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή (βλ. Χούθι, Χαμάς, Χεζμπολά). Αν οι επιχειρήσεις σταματήσουν χωρίς την επίτευξη έστω μεγάλου μέρους των εν λόγω στόχων, τότε θα πρόκειται για ήττα των Η.Π.Α. και του Ισραήλ και για τη συντήρηση μιας συνθήκης «παραγωγής αστάθειας». Μία τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε σαφές πλήγμα στην αξιοπιστία των Η.Π.Α. όσον αφορά τη δυνατότητά τους να προβάλλουν ισχύ σε κρίσιμους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη (στοιχείο-κλειδί για τη στρατηγική πρωτοκαθεδρία της παγκοσμίως), αλλά και του Ισραήλ όσον αφορά το αποτρεπτικό προφίλ του.
Αν, όμως, επιτευχθούν οι ως άνω στόχοι – σε επιχειρησιακό επίπεδο ήδη υπάρχουν σημαντικά αποτελέσματα όπως η εξουδετέρωση των “proxies” και το πισωγύρισμα μηνών στο πυρηνικό πρόγραμμα – τότε η συζήτηση θα προχωρήσει στο μείζον και αυτό αφορά τον εν γένει στρατηγικό προσανατολισμό του Ιράν. Το 10-15% του καταναλισκόμενου πετρελαίου στην Κίνα προέρχεται από το Ιράν, ενώ οι εξαγωγές πετρελαίου της Τεχεράνης κατευθύνονται στο Πεκίνο σε συντριπτικό ποσοστό.
Η Κυβέρνηση Τραμπ έχει οφθαλμοφανώς εστιάσει την προσοχή της στην εξισορρόπηση της σινικής ανόδου και ακολουθεί την παλαιά – ψυχροπολεμική – πεπατημένη του ελέγχου των σημείων ενεργειακής τροφοδοσίας. Ανέτρεψε τον Μαδούρο και επανέφερε τη Βενεζουέλα «στην τάξη της αμερικανικής ηπείρου», εξώθησε τον Παναμά να ακυρώσει συμβάσεις με την Κίνα όσον αφορά την καθεστηκυία τάξη στη Διώρυγα, κλιμάκωσε τη ρητορική του περί προσάρτησης της Γροιλανδίας στρέφοντας τους Ευρωπαίους σε επενδύσεις στην άμυνα και στην ανάληψη περισσότερων «συμμαχικών» ευθυνών στην Αρκτική και τώρα σειρά έχει το Ιράν ως σημαντικός «τροφοδότης» της Κίνας με σχετικά φθηνό πετρέλαιο.
Της στρατιωτικής επικράτησης των Η.Π.Α., η οποία ειρήσθω εν παρόδω εξαρτάται από την προοπτική εξάντλησης των ιρανικών αποθεμάτων σε βαλλιστικούς πυραύλους, θα ακολουθήσει η πολιτική-διπλωματική επικράτηση με τη μεταστροφή του Ιράν σε επίπεδο ενεργειακού εμπορίου. Όσο η εν λόγω πολιτική επικράτηση δεν επέρχεται, τόσο θα προτάσσονται λόγοι στρατιωτικών επεμβάσεων.
Πόσο ορατή, συνεπώς, είναι η επίτευξη του συνόλου των στόχων των Η.Π.Α. σε όλα τα επίπεδα στην παρούσα φάση, φανερών και αφανών; Το Ιράν οδεύει προς τη λογική του «γαία πυρί μιχθήτω» και άρα, είναι σαφές ότι η απόγνωση αρχίζει να γιγαντώνεται μετά και την εξουδετέρωση ηγετικών προσωπικοτήτων. Η κινητοποίηση ακόμη και της διαλυμένης Χεζμπολά και τα πλήγματα σε πολυκατοικίες του Τελ Αβίβ συνιστούν οπωσδήποτε δείγματα, αλλά ακόμη εμφανέστερη καθίσταται η απελπισία στην περίπτωση των πληγμάτων κατά των εγκαταστάσεων της Aramco στη Σαουδική Αραβία.
Αν κάτι χρειάζεται η Τεχεράνη στην παρούσα φάση, είναι αποθέματα πυραύλων και συμμάχους, καθώς η παράταση των επιχειρήσεων λειτουργεί εις βάρος της Κυβέρνησης Τραμπ η οποία λογοδοτεί σε ένα εσωτερικό ακροατήριο, που δεν ευνοεί τις διεθνείς περιπέτειες. Το Ιράν ωθεί κράτη-κλειδόλιθους της περιοχής, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν και πλέον η Σαουδική Αραβία ώστε να συμμετέχουν και επιχειρησιακά στον πόλεμο… εναντίον του! Παράλληλα, αντί να εκμεταλλευτεί τους δισταγμούς του Ηνωμένου Βασιλείου και τη σχετική – για τα δεδομένα του – αποστασιοποίηση, το Ιράν έπληξε έως και το Ακρωτήρι της Κύπρου παρέχοντας νομιμοποιητικό μανδύα στην Κυβέρνηση Στάρμερ προκειμένου να παραχωρήσει τη χρήση βρετανικών βάσεων για τη συνέχιση των αμερικανικών αεροπορικών επιχειρήσεων!
Το Ιράν ακολουθεί τακτική «χάους» είτε εκούσια είτε ως απόρροια του «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας του. Η στρατιωτική ήττα του θεωρείται μάλλον βέβαιη εξαιτίας και των δικών του αποφάσεων για τη διεύρυνση των πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά το ζήτημα συνίσταται στο αν θα υπάρξει αποτύπωση της νέας ισορροπίας ισχύος στο πολιτικό-διπλωματικό πεδίο ή αν απλά καταλήξουμε σε ένα εξουθενωμένο μεταπολεμικό Ιράν. Το βέβαιο είναι ότι η Τεχεράνη καθίσταται περισσότερο απομονωμένη, η δυνατότητα άρθρωσης στρατηγικής απειλής κατά του Ισραήλ προς το παρόν εκλείπει, ενώ και η Κίνα χάνει σημαντικά ερείσματα στην περιοχή.
