Έχουμε τονίσει αρκετές φορές, μετά την εξέγερση των γυναικών το 2022, πως το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν έχει εισέλθει στη φάση της σταδιακής του αποσύνθεσης που δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στο τέλος του. Η εξέγερση των γυναικών και των νέων ενάντια στην υποχρεωτική χρήση της μαντίλας αποτέλεσε έναν αδιάψευστο δείκτη του αυξανόμενου διαζυγίου ανάμεσα στο ισλαμικό καθεστώς και την ιρανική κοινωνία.
Η αμφισβήτηση της μαντίλας σηματοδοτεί το τέλος της ισλαμικής ηγεμονίας, καθώς η χρήση της αποτελεί την προϋπόθεση της ισλαμικής κυριαρχίας. Καθόλου τυχαία άλλωστε, στη Γαλλία, το Βέλγιο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες με υψηλή παρουσία μουσουλμανικού πληθυσμού, το ζήτημα της μαντίλας αποτελεί το κεντρικό επίδικο ανάμεσα στο κοσμικό κράτος και τον ισλαμισμό.
Και από τότε ακολούθησε μία σειρά επιταχυνόμενων γεγονότων που υπέσκαψε παραπέρα την ηγεμονία των μουλάδων, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Η εμπλοκή του Ιράν σε μια πολιτική περιφερειακής ισχύος με κεντρικό όπλο την ισλαμιστική ιδεολογία γνώρισε αλλεπάλληλες ήττες που οδήγησαν στην αποσύνθεση του σιιτικού τόξου στη Μέση Ανατολή. Η ήττα των βασικών συμμάχων/πληρεξουσίων του στον πόλεμο που άνοιξε η Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 υπήρξε συντριπτική: Ήττα της Χαμάς, κατάρρευση της Χεζμπολλάχ, πτώση του Άσαντ, για να μην αναφερθούμε στον θάνατο του Σουλεϊμανί και την εξόντωση του αρχηγού της Χαμάς, Χανίγιε, μέσα στην Τεχεράνη.
Παράλληλα δε, στο οικονομικό πεδίο, η χώρα πήγαινε από το κακό στο χειρότερο, ενώ η διαφθορά των ελίτ και τον Φρουρών της Επανάστασης χτυπούσε κόκκινο. Και καθώς το καθεστώς έχανε τόσο στο οικονομικό επίπεδο, στη διασφάλιση εσωτερικής συναίνεσης και στο περιφερειακό μέτωπο, θα προσπαθήσει να αναζητήσει ως από μηχανής θεό τους μηχανισμούς της βίας και του πολέμου. Θα επιταχύνει το πυρηνικό του πρόγραμμα, θα δημιουργήσει μια τεράστια βιομηχανία παραγωγής drone’s και βαλλιστικών πυραύλων, εγκαταλείποντας παράλληλα στην τύχη τους την αγροτική και βιομηχανική παραγωγή.
Έτσι θα προκαλέσει τόσο τους εξωτερικούς του αντιπάλους, κυρίως το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, όσο και την κοινωνία στο εσωτερικό. Και μετά τις πρώτες συγκρούσεις με το Ισραήλ, στη διάρκεια του πολέμου της Γάζας, θα ακολουθήσει, το καλοκαίρι του 2025, η μεγάλη καταδρομική επιχείρηση του Ισραήλ και των ΗΠΑ, και εν τέλει, τον Ιανουάριο του 2026, η μεγάλη λαϊκή εξέγερση/επανάσταση (ίσως το 1905 του Ιράν), που πνίγηκε στο αίμα.
Το καθεστώς, εδώ και πολλά χρόνια, είχε δύο πιθανές διεξόδους: είτε μια σταδιακή συμφιλίωση με την κοινωνία, δηλαδή μια «ισλαμική περεστρόικα», προς έναν ισλαμισμό «τουρκικού τύπου», και την παράλληλη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος, είτε αντίθετα τη φυγή προς τον πόλεμο, την καταστολή, τη σκλήρυνση του καθεστώτος. Και τελικώς ακολούθησε τον δεύτερο δρόμο.
Και προφανώς επρόκειτο για αδιέξοδο. Η εμμονή στον στρατιωτικό βραχίονα και την οικοδόμηση ακόμα και μιας πυρηνικής δύναμης αποτροπής, εξελισσόταν σε συνθήκες απόλυτα αρνητικές. Κατ’ αρχάς, στο διεθνές πεδίο, με την καταστροφή των πληρεξουσίων του και την εμπλοκή της Ρωσίας σε έναν μακρόχρονο πόλεμο, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, και στο εσωτερικό με την ταυτόχρονη αποδυνάμωση των όποιων κοινωνικών συναινέσεων.
Επρόκειτο για μια πολιτική απολύτως αυτοκτονική, διότι προσέφερε στους εχθρούς του, κατ’ εξοχήν το Ισραήλ, την ευκαιρία να συντρίψουν οριστικά τη στρατιωτική του ισχύ, το πυρηνικό του πρόγραμμα και, ει δυνατόν, να οδηγήσουν στην πτώση του καθεστώτος.
Βέβαια, κανέναν δεν ενθουσιάζει το γεγονός πως το αιματηρό θεοκρατικό καθεστώς οδηγείται στον θάνατο από εξωτερικά πλήγματα και όχι από την εσωτερική δυναμική του λαϊκού κινήματος, το οποίο δεν έχει ακόμα τη δυνατότητα να ανατρέψει αφ’ εαυτού το καθεστώς – παρότι αυτές οι εξωτερικές παρεμβάσεις ακολουθούν τη λαϊκή εξέγερση. Και όταν μάλιστα είναι βέβαιο πως οι εκτελεστές του, το Ισραήλ του Νετανιάχου και η Αμερική του Τραμπ, δεν σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν την ήττα της ισλαμικής θεοκρατίας για «καλό σκοπό».
Ο Νετανιάχου και οι ακροδεξιοί εταίροι του θα θεωρήσουν πως έχουν πλέον «το ελεύθερο» να καταπατήσουν ακόμα περισσότερο τα δικαιώματα των Παλαιστινίων, στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, και να αποκλείσουν τη δυνατότητα της δημιουργίας ενός παλαιστινιακού κράτους. Ο Τραμπ θα καυχιέται πως έχει μια ακόμα νίκη στο ενεργητικό του ώστε να ενισχύσει την αντιδημοκρατική του πολιτική στο εσωτερικό και την επεκτατική του πολιτική στο εξωτερικό.
Και επειδή και το Ισραήλ δεν μπορεί να εξαλείψει τα 7 εκατομμύρια των Παλαιστινίων, αναπόφευκτα οι συγκρούσεις θα συνεχιστούν, ίσως με νέα μορφή, εμποδίζοντας μία ειρηνική συνύπαρξη με τη αραβικές χώρες, και έτσι υπάρχει ο κίνδυνος η συντριβή του Ιράν να οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη αλαζονεία. Εκτός βέβαια εάν οι Ισραηλινοί, νιώθοντας λιγότερο πιεσμένοι από την εξωτερική απειλή που συνιστούσε το Ιράν, κατορθώσουν να αποτινάξουν την εξίσου αδιέξοδη πολιτική του Νετανιάχου.
Προφανώς, όλες αυτές οι ενστάσεις δεν μπορούν να οδηγήσουν σε καμία συμπαράταξη με το θεοκρατικό καθεστώς, ταυτίζοντάς το με τον ιρανικό λαό, όπως κάνουν όλοι οι συνήθεις ύποπτοι της Αριστεράς. Και όμως, οι διάφοροι εγχώριοι υποστηρικτές της θεοκρατίας ενάντια στον «ιμπεριαλισμό», θα έπρεπε να θυμούνται πως οι δύο ρωσικές επαναστάσεις, του 1905 και του 1917, ξέσπασαν μετά από εξωτερικές πολεμικές αποτυχίες του τσαρικού καθεστώτος, αρχικώς με τους Ιάπωνες και εν συνεχεία με τους Γερμανούς.
Τελικώς, λοιπόν, δεν υπάρχει δίλημμα και το μόνο που μπορούμε να ευχηθούμε –και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να το ενισχύσουμε– είναι πως ο ιρανικός λαός (ή μάλλον οι λαοί του Ιράν, Πέρσες, Αζέροι, Κούρδοι, Βαλούχοι κ.ά.) θα χρησιμοποιήσει αυτή την ήττα του αντιλαϊκού καθεστώτος για να προωθήσει πολιτικές λύσεις που θα ενισχύσουν τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανεξαρτησία της χώρας τους.
ΥΓ Και δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η Τουρκία του Ερντογάν θα θεωρήσει σημαντική ήττα της πολιτικής της, την εξαφάνιση της ιρανικής θεοκρατία, διότι έτσι αδυνατίζει και το ευρασιατικό μέτωπο και ένα –μεσοπρὀθεσμα– δημοκρατικό Ιράν, με εσωτερική αυτονομία των Κούρδων, αποτελεί μείζονα απειλή γι’ αυτή. Άλλωστε ένα δημοκρατικό Ιράν θα υποβαθμίσει αυτομάτως τον γεωπολιτικό της ρόλο γενικότερα.
