Ένας φροντισμένος επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος προβλέπεται να διαμορφωθεί στη θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου» στην Ιθάκη.
Το ΚΑΣ γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά στη σχετική μελέτη που προβλέπει ουσιαστικά τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου μέσα σε ένα κατάφυτο φυσικό περιβάλλον, χαρακτηριστικό των Ιονίων Νήσων, γεμάτο ελιές και άλλα δέντρα, αλλά και ξερολιθιές που δημιουργούν άνδηρα.
Την Τρίτη, 20 Οκτωβρίου, συζητήθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο το θέμα «Έγκριση ή μη επικαιροποιημένης μελέτης διαμόρφωσης ως επισκέψιμου του αρχαιολογικού χώρου Αγίου Αθανασίου Ιθάκης και απορροής ομβρίων, στη θέση ‘Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου’ στη Βόρεια Ιθάκη», που πήρε ομόφωνα το «πράσινο φως» από τα μέλη του.
Αφορά τη διαμόρφωση ως επισκέψιμου του σημαντικού αυτού αρχαιολογικού χώρου της Ιθάκης, η οριοθέτηση του οποίου πολύ πρόσφατα εγκρίθηκε επίσης από το ΚΑΣ, ακολουθώντας τις υποδείξεις που έγιναν από τα μέλη του Συμβουλίου σε άλλη συνεδρίαση, καθώς κι εκείνες των αρμόδιων διευθύνσεων του ΥΠΠΟ που πρότειναν οι παρεμβάσεις να είναι όσο το δυνατόν πιο ήπιες, με σκοπό να δημιουργηθεί μια βιωματική περιβαλλοντική διαδρομή.
Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη μελέτη, η κύρια είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο ορίζεται σε απόσταση περίπου 30 μέτρα από την «μυκηναϊκή» κρήνη -και όχι 6 όπως αρχικά είχε προταθεί-, ο ήδη υπάρχον χώρος στάθμευσης θα αποκτήσει πλάτωμα με πατημένο χώμα όσο το δυνατόν πιο διακριτικό, ενώ επίσης διακριτικά θα είναι το φυλάκιο (3 τ.μ.) στην είσοδο και ο χώρος υγιεινής (8 τ.μ.) που θα εξυπηρετεί και ΑμεΑ.
Το μονοπάτι, που θα χαραχθεί με φυσικό χώμα, θα ακολουθεί τη φυσική διαδρομή και θα χρησιμοποιεί τις δυο εξόδους-εισόδους, ενώ θα υπάρχει και διαδρομή κατάλληλης κλίσης για τα ΑμεΑ.
Επίσης, θα τοποθετηθούν δυο καθιστικοί πάγκοι μήκους 1,80 μ. και ύψους 0,45 μ. στην είσοδο και στο ψηλότερο σημείο όπου θα καταλήγει η διαδρομή, καθώς και τέσσερις πινακίδες πληροφόρησης. Όπως ειπώθηκε στη συνεδρίαση, οι παρεμβάσεις δεν επιφέρουν αλλαγές στον χώρο, απλώς τον κάνουν πιο προσβάσιμο και φροντισμένο. Είναι, δε, οι πιο ήπιες που μπορούν να γίνουν σε αυτή τη φάση, καθώς ο χώρος δεν έχει ερευνηθεί αρχαιολογικά επαρκώς, συνεπώς θα πρέπει να προηγηθούν ανασκαφές πριν αναδειχθεί πλήρως.
Σύμφωνα με την εισήγηση, η μελέτη προτείνει μια ήπια, φυσική επέμβαση που αξιοποιεί τις δυνατότητες τις οποίες δίνει ο χώρος προκειμένου οι επισκέπτες και οι ενδιαφερόμενοι, που είναι ήδη πολλοί, να τον απολαύσουν.
Η θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου» βρίσκεται στη Β. Ιθάκης και είναι γνωστή από το 1807 όταν δημοσιεύθηκε η μονογραφία του Sir William Gell με τίτλο Η Γεωγραφία και οι Αρχαιότητες της Ιθάκης (The Geography and Antiquities of Ithaca). Πολλοί άλλοι περιηγητές και αρχαιολόγοι επισκέφθηκαν και περιέγραψαν το χώρο, όπως ο W.M. Leake και ο O.M. von Stackelberg. Κατά το παρελθόν, και από τον 19ο και 20ο αιώνα έχουν πραγματοποιηθεί ανασκαφές, από τους J.Fiott/Lee (1813), E.Σλήμαν (1878), W.Doerpfeld (1900), W. Vollgraff (1904), C.Wason (1930), Ν.Κυπαρίσση (1932;), J.Cook και S.Benton (1937).
Σύμφωνα με τους ανασκαφείς αρχαιολόγους, το κτηριακό συγκρότημα -το οποίο είναι τειχισμένο με κυκλώπειο οχυρωματικό τείχος, που έχει τέσσερις πύλες- χρονολογείται στην προϊστορική περίοδο. Ειδικότερα, η έναρξη της κατοίκησής του τοποθετείται στην μεσοελλαδική περίοδο (1900-1600 π.Χ.) και η συνέχειά της κατά την υστεροελλαδική (μυκηναϊκή) περίοδο (1600-1100 π.Χ.).
Ανατολικά και σε μικρή απόσταση από το κτηριακό συγκρότημα υπάρχει υπόγεια κρήνη, που χρησίμευε για την ύδρευση των ενοίκων της ακρόπολης σε περίοδο πολιορκίας και εχθρικών επιδρομών. Η κρήνη χρονολογήθηκε στην μυκηναϊκή εποχή (1300-1200 π.Χ.).
Ανατολικά της υπόγειας κρήνης ερευνήθηκε μεγάλο κυκλοτερές προϊστορικό οικοδόμημα με κλιμακωτή είσοδο. Οι εργασίες αφαίρεσης της επίχωσης απέδωσαν ποικίλα ευρήματα, μεταξύ των οποίων εξαιρετικού ενδιαφέροντος είναι μεγάλος αριθμός πήλινων πινακίδων. Μία από αυτές φέρει εγχάρακτες παραστάσεις που παραπέμπουν σε σκηνές της Οδύσσειας, όπως: παράσταση πλοίου με άντρα καθιστό και δεμένο στο κατάρτι, τερατώδεις-μυθικές μορφές (πουλί με πρόσωπο γυναίκας, ανθρώπινη μορφή με κεφάλι, ουρά και πόδια χοίρου κ.ά.).
Τον Αύγουστο 2010 ο εκ των ανασκαφέων καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Θανάσης Παπαδόπουλος ταύτισε την ακρόπολη της περιοχής «Αγίου Αθανασίου-Σχολής Ομήρου» με το ανάκτορο του Οδυσσέα δηλώνοντας: «Σύμφωνα με τα ως σήμερα στοιχεία, κινητά και ακίνητα, που είναι ιδιαίτερα σοβαρά, και με κάθε επιστημονική επιφύλαξη, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά στο ανάκτορο του Οδυσσέα και της Πηνελόπης, το μόνο από τα ανάκτορα των Ομηρικών Επών που δεν έχει ανακαλυφθεί».
Με πληροφορίες από ΑΠΕ – ΜΠΕ, ithaca.gr
