Η περιφερειακή κυβέρνηση της Χώρας των Βάσκων κατέθεσε στο υπουργείο Πολιτισμού της Ισπανίας επίσημο αίτημα για προσωρινό δανεισμό του διάσημου πίνακα «Γκερνίκα» του Πάμπλο Πικάσο στο Μουσείο Guggenheim του Μπιλμπάο.
Το Μπιλμπάο ζητά το έργο για μία περίοδο εννέα μηνών, μεταξύ Οκτωβρίου 2026 και Ιουνίου 2027, με αφορμή την 90ή επέτειο από τον βομβαρδισμό της βασκικής πόλης Γκερνίκα, η καταστροφή της οποίας από ναζιστικές και ιταλικές φασιστικές αεροπορικές δυνάμεις στις 26 Απριλίου 1937 ενέπνευσε στον Πικάσο τη δημιουργία του μνημειώδους αντιπολεμικού έργου.
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Χώρας των Βάσκων στη βόρεια Ισπανία, Ιμανόλ Πραντάλες έχει καταστήσει τον δανεισμό «ζήτημα εθνικής σημασίας», σύμφωνα με την El Pais, δηλώνοντας ότι θα αποτελούσε «μια μορφή συμβολικής επανόρθωσης» προς τον βασκικό λαό.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η βασκική κυβέρνηση ζητά τη «Γκερνίκα». Το έχει πράξει επανειλημμένα στο παρελθόν, με αφορμή άλλες επετείους, καθώς και για τα εγκαίνια του Μουσείου Guggenheim στο Μπιλμπάο το 1997. Αντίστοιχο αίτημα είχε καταθέσει και η Βαρκελώνη το 1992 -χωρίς αποτέλεσμα.
Όποτε οι βασκικές αρχές έχουν ζητήσει τη «Γκερνίκα» έχουν αντιμετωπίσει την άρνηση του υπουργείου Πολιτισμού, το οποίο επικαλείται την κατάσταση του έργου.
Ο πίνακας δεν έχει φύγει ποτέ από τη Μαδρίτη. Το Μουσείο Reina Sofía δεν έχει ικανοποιήσει τα αιτήματα δανεισμού, ούτε καν σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως το 2000 όταν τον πίνακα ζήτησε το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) στη Νέα Υόρκη.
Την περασμένη εβδομάδα, το Μουσείο Reina Sofía έδωσε στη δημοσιότητα έκθεση σύμφωνα με την οποία οι συντηρητές «απορρίπτουν έντονα» οποιαδήποτε μεταφορά, υποστηρίζοντας ότι το έργο είναι υπερβολικά εύθραυστο για να ταξιδέψει. Από την πλευρά της, η βασκική κυβέρνηση πρότεινε τη σύσταση κοινής επιτροπής για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας και του κόστους μιας τέτοιας μετακίνησης.
Το Art News αναφέρει ωστόσο ότι στην προκειμένη περίπτωση, λόγω της πολιτικής συγκυρίας, η εξέλιξη δεν θεωρείται δεδομένη.
«Σύμφωνα με τους Times του Λονδίνου, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ηγείται μιας κυβέρνησης μειοψηφίας που στηρίζεται σε δύο βασκικά κόμματα, τα οποία έχουν θέσει το ζήτημα της Γκερνίκα. Ο Πραντάλες έφτασε μάλιστα στο σημείο να προειδοποιήσει τον Σάντσεθ ότι η απόρριψη του αιτήματος θα αποτελούσε ‘σοβαρό πολιτικό λάθος’. Ο Σάντσεθ δεν έχει ακόμη λάβει τελική απόφαση, ενώ ο Πραντάλες δήλωσε ότι αναμένει τη συνέχιση των συνομιλιών με το υπουργείο Πολιτισμού μετά το Πάσχα».
Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1937 και περιόδευσε στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 1939 μεταφέρθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, με τον Πικάσο να θέτει ως όρο να μην επιστραφεί στην Ισπανία πριν από την αποκατάστασης της Δημοκρατίας. Μετά το τέλος της δικτατορίας του Φράνκο το 1975, το μουσείο παρέδωσε τον πίνακα στην Ισπανία, το 1981, ο οποίος φιλοξενήθηκε αρχικά στο Μουσείο Πράδο και στη συνέχεια, το 1992, στο Μουσείο Reina Sofía, όπου και παραμένει έως σήμερα.
Με πληροφορίες από artnews, El Pais
