Οι φήμες οργιάζουν. Φωτογραφίες σε αεροδρόμια, ανώνυμες πηγές στο Χ, σενάρια για μυστικές πτήσεις προς τη Μόσχα και έναν Ανώτατο Ηγέτη που «ψάχνεται να φύγει». Κάθε φορά που το Ιράν συγκλονίζεται από εξεγέρσεις, το ίδιο ερώτημα επιστρέφει: θα εγκαταλείψει ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την Τεχεράνη;
Η απάντηση, σύμφωνα με όσους γνωρίζουν το καθεστώς εκ των έσω, είναι σχεδόν προκλητική: όχι. Γιατί ο Χαμενεΐ δεν είναι ένας απλός αυταρχικός ηγέτης που φοβάται το τέλος του. Είναι ένας άνθρωπος που θεωρεί πως έχει ήδη πεθάνει μία φορά για την Επανάσταση – και που πιστεύει ακράδαντα ότι, αν χρειαστεί, θα το ξανακάνει.
Οι φήμες φυγής και το αφήγημα της αντοχής
Τα σενάρια περί διαφυγής στη Ρωσία δεν είναι καινούρια. Κάθε κύμα διαδηλώσεων συνοδεύεται από «αποκαλύψεις» για έτοιμα αεροσκάφη, ασφαλείς διαδρομές και οικογενειακά μέλη που φεύγουν πρώτα. Όμως, Ιρανοί αξιωματούχοι επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο: ο Χαμενεΐ δεν εγκαταλείπει.
Στη δική του κοσμοθεωρία, η φυγή ισοδυναμεί με προδοσία της θεϊκής αποστολής του. Ακόμα και αν η Τεχεράνη βομβαρδιζόταν, ακόμα και αν οι δρόμοι πλημμύριζαν από εξεγερμένους, εκείνος πιστεύει ότι ο ρόλος του είναι να παραμείνει στο κέντρο της καταιγίδας.
Ένας ηγέτης που δεν φοβάται τον θάνατο
Ο Χαμενεΐ δεν κρύβει ότι είναι συμφιλιωμένος με τον θάνατο. Δεν το λέει απλώς για εντυπωσιασμό. Το 1981, επέζησε από βομβιστική επίθεση που παραλίγο να τον σκοτώσει. Στο χειρουργείο, οι γιατροί τον κήρυξαν νεκρό. Λίγη ώρα αργότερα, επανήλθε.
Από τότε, το αφήγημα της «δεύτερης ζωής» έγινε θεμέλιο της πολιτικής του μυθολογίας. Το παράλυτο δεξί του χέρι, οι μόνιμες βλάβες στους πνεύμονες και στη φωνή, δεν είναι για εκείνον αδυναμίες αλλά αποδείξεις θυσίας. Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι επέστρεψε από τον θάνατο δύσκολα πείθεται να εγκαταλείψει την εξουσία από φόβο.
President Ali Khamenei visited China and stood on the Great Wall in Beijing, May 1989.
— China in Pictures (@tongbingxue) January 11, 2026
The very next month, Ayatollah Khomeini passed away, and Khamenei became Supreme Leader.
Since then, he has never left Iran for any foreign trip.
China was the last country he ever visited… pic.twitter.com/2hJjttYuDJ
Η απόλυτη εμπιστοσύνη στους Φρουρούς της Επανάστασης
Το πραγματικό του καταφύγιο δεν είναι κάποιο αεροπλάνο, αλλά οι Φρουροί της Επανάστασης. Ο Χαμενεΐ έχει επενδύσει δεκαετίες στη μετατροπή τους σε κράτος εν κράτει: στρατός, μυστικές υπηρεσίες, οικονομική αυτοκρατορία.
Τους θεωρεί «αμόλυντους» και απόλυτα πιστούς. Γι’ αυτό και πιστεύει ότι οποιαδήποτε εξέγερση μπορεί να καταπνιγεί με αίμα, όπως τόσες άλλες στο παρελθόν. Όσο οι Φρουροί παραμένουν στο πλευρό του, ο ίδιος αισθάνεται άτρωτος – ακόμα και απέναντι σε ξένες επεμβάσεις ή σενάρια «απαγωγής».
Ο φόβος ως εργαλείο εξουσίας
Στα 36 χρόνια της ανώτατης ηγεσίας του, ο Χαμενεΐ έχει οικοδομήσει ένα καθεστώς που λειτουργεί μέσω του φόβου. Εκτελέσεις, φυλακίσεις, εξαφανίσεις, δημόσιοι απαγχονισμοί.
Οι γυναίκες βρίσκονται στο επίκεντρο της καταστολής, όμως δεν είναι οι μόνες. Δημοσιογράφοι, μπλόγκερ, φοιτητές, μειονότητες, πολιτικοί αντίπαλοι – όλοι μπορούν να βαφτιστούν «βλάσφημοι» ή «πράκτορες της Δύσης». Το μήνυμα είναι σαφές: η αμφισβήτηση πληρώνεται ακριβά.
Great country of Iran ; This is what Ayatollah Ali Khamenei took away from the Iranian people in 1979. It’s coming back. #Iran pic.twitter.com/2Etz0B3TV5
— Kanwaljit Arora (@mekarora) January 10, 2026
Το παρελθόν που προμηνύει το μέλλον
Η υπόθεση της «σφαγής στο Mykonos» στο Βερολίνο το 1992 παραμένει ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια του καθεστώτος. Η δολοφονία Κούρδων αντιφρονούντων στο εξωτερικό έδειξε ότι ο Χαμενεΐ δεν περιορίζεται εντός συνόρων.
Αν τότε τόλμησε να στείλει μήνυμα θανάτου στην καρδιά της Ευρώπης, γιατί να διστάσει σήμερα, όταν η εξουσία του απειλείται εκ των έσω;
Μπορεί αυτή τη φορά να είναι διαφορετικά;
Παρά τη σκληρότητα, κάτι αλλάζει. Οι διαδηλώσεις είναι πιο μαζικές, πιο επίμονες, πιο απελπισμένες. Οι νέοι δεν φοβούνται όπως οι προηγούμενες γενιές. Τα συνθήματα δεν ζητούν μεταρρυθμίσεις αλλά πτώση του καθεστώτος.
Κι όμως, ο Χαμενεΐ φαίνεται να πιστεύει ότι ο χρόνος δουλεύει υπέρ του. Ότι η βία θα κουράσει τον δρόμο, ότι ο φόβος θα επιστρέψει, ότι ο κόσμος θα σωπάσει.
Θα «γλιτώσει» και αυτή τη φορά;
Το ερώτημα δεν είναι αν ο Χαμενεΐ φοβάται. Δεν φοβάται. Το ερώτημα είναι αν, για πρώτη φορά, το σύστημα που έχτισε θα αποδειχθεί ανίκανο να τον σώσει.
Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι έχει ήδη πεθάνει μία φορά, δεν εγκαταλείπει εύκολα. Αν πέσει, δεν θα φύγει κρυφά. Θα μείνει μέχρι τέλους, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να παρασύρει μαζί του ένα ολόκληρο καθεστώς – και μια χώρα που διψά για ανάσα ελευθερίας.
