Σε κεντρική μορφή της ηγεσίας ασφαλείας του Ιράν έχει αναδειχθεί ο βετεράνος Ιρανός πολιτικός Αλί Λαριγιάννι μετά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από αεροπορικό πλήγμα.
Ο Λαριγιάννι έχει αναλάβει ένα ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων, που περιλαμβάνει τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις, τις περιφερειακές σχέσεις και τη διαχείριση της εσωτερικής αναταραχής. Θεωρείται άνθρωπος του κατεστημένου, προερχόμενος από σημαντική θρησκευτική οικογένεια, και είχε την ευθύνη της πορείας του Ιράν προς μια πυρηνική συμφωνία με τις ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι έχει τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην καταστολή των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου.
Ο Λαριγιάννι κατηγόρησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι επιχειρούν να αποδυναμώσουν το Ιράν και προειδοποίησε αυστηρά εναντίον ενεργειών αποσχιστικών ομάδων. Ως νέος Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ο Λαριγιάννι είναι γνωστός για τη βαθιά του πίστη στον Χαμενεΐ και για την ικανότητά του να συνεργάζεται με διαφορετικές τάσεις εντός της κυβέρνησης. Πρόσφατες διπλωματικές του πρωτοβουλίες περιλάμβαναν ταξίδι στο Ομάν για την προετοιμασία έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών με τις ΗΠΑ και επισκέψεις στη Μόσχα με στόχο την ενίσχυση των δεσμών ασφαλείας.
Η προσέγγισή του στο πυρηνικό ζήτημα
Επανήλθε στον ηγετικό του ρόλο στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας μετά από μια σύντομη αεροπορική σύγκρουση με το Ισραήλ, η οποία είχε την υποστήριξη των ΗΠΑ. Η προσέγγισή του στο πυρηνικό ζήτημα χαρακτηρίζεται πραγματιστική, καθώς έχει δηλώσει ότι είναι «επιλύσιμο» και ότι οι αμερικανικές ανησυχίες για τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν μπορούν να αντιμετωπιστούν. Ωστόσο, παρά τον πραγματιστικό του λόγο, ο ρόλος του κατά τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων από τις ΗΠΑ, με Αμερικανούς αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι διαδραμάτισε βασικό ρόλο στην καταστολή της διαφωνίας.
Αν και αναγνώρισε την οικονομική δυσαρέσκεια των διαδηλωτών, καταδίκασε τις βίαιες ενέργειες, τις οποίες απέδωσε σε ομάδες που, όπως ισχυρίστηκε, επηρεάζονται από το Ισραήλ. Πρώην επικεφαλής διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο Λαριγιάννι είχε υπερασπιστεί το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό ουρανίου, επιδεικνύοντας συχνά πραγματιστική διπλωματία — στο παρελθόν είχε παρομοιάσει τα δυτικά κίνητρα με «ανταλλαγή μαργαριταριού με μια σοκολάτα». Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εκφράζουν φόβους ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα μπορεί να στοχεύει στην ανάπτυξη όπλων, κάτι που η Τεχεράνη απορρίπτει, υποστηρίζοντας ότι οι επιδιώξεις της είναι αποκλειστικά ειρηνικές.
Στενοί δεσμοί με τη Ρωσία
Ο Λαριγιάννι έχει τονίσει ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα δεν μπορεί να διαγραφεί, υποστηρίζοντας ότι όταν μια τεχνολογία ανακαλυφθεί, δεν μπορεί να αφαιρεθεί. Διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Ρωσία, αξιοποιώντας τη συνεργασία αυτή για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις των ΗΠΑ και να ενισχύσει τις διαπραγματεύσεις με την Κίνα, οι οποίες οδήγησαν στη σημαντική 25ετή συμφωνία συνεργασίας το 2021. Αν και είχε θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία, αντιμετώπισε εμπόδια, καθώς αποκλείστηκε από πρόσφατες εκλογές από το Συμβούλιο των Φρουρών για λόγους που σχετίζονταν με τον ίδιο και την οικογένειά του.
Γεννημένος στη Νατζάφ του Ιράκ και μετέπειτα εγκατεστημένος στο Ιράν, ο Λαριγιάννι είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας και προέρχεται από οικογένεια με ισχυρή πολιτική επιρροή. Η απομάκρυνση της κόρης του από διδακτική θέση στις ΗΠΑ, έπειτα από ακτιβιστικές ενέργειες που σχετίζονταν με τον ρόλο του στις διαδηλώσεις, καταδεικνύει τις διεθνείς επιπτώσεις της πολιτικής του δράσης.
Με πληροφορίες από το Reuters
