Καθώς πλησιάζουμε τον ένα μήνα από την έναρξη του πολέμου στην Μέση Ανατολή, ανάμεσα σε ΗΠΑ-Ισραήλ από την μία πλευρά και Ιράν από την άλλη, το Al Jazeera εκτιμά ότι το τέλος των συγκρούσεων δεν θα έχει καθαρό νικητή.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Al Jazeera, η αντιπαράθεση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν έχει ήδη εισέλθει στην τέταρτη εβδομάδα, με τις εξελίξεις να επηρεάζουν ολοένα και περισσότερες χώρες του Κόλπου.
Κλιμάκωση χωρίς ξεκάθαρη προοπτική νίκης
Κάθε νέος κύκλος αντιποίνων εντείνει την κρίση, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης αποσταθεροποίησης σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Παρότι ακόμη και οι πιο σκληρές συγκρούσεις καταλήγουν τελικά σε διάλογο, το ζητούμενο είναι να αναγνωριστεί εγκαίρως ότι η συνέχιση των εχθροπραξιών έχει μεγαλύτερο κόστος από την αποκλιμάκωση, αναφέρεται στο εν λόγω δημοσίευμα.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, το Ιράν απέρριψε εκ νέου την ευθύνη για επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές στον Κόλπο, προτείνοντας την δημιουργία κοινής επιτροπής με τα κράτη της περιοχής για τη διερεύνηση των περιστατικών. Το κατά πόσο αυτή η πρόταση αποτελεί ειλικρινή πρωτοβουλία ή διπλωματικό ελιγμό παραμένει αβέβαιο, ειδικά την στιγμή που συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Η στάση των κρατών του Κόλπου
Οι χώρες του Κόλπου διαπιστώνουν ολοένα και περισσότερο ότι η σύγκρουση αυτή δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους. Μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει την άμεση εμπλοκή. Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την ανάλυση του Al Jazeera, μια άμεση σύγκρουση με το Ιράν, μια χώρα με πληθυσμό άνω των 90 εκατομμυρίων και σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνιο και καταστροφικό πόλεμο.
Η ιστορική μνήμη του πολέμου Ιράν-Ιράκ εξακολουθεί να λειτουργεί ως υπενθύμιση για το πόσο εύκολα τέτοιες συγκρούσεις μπορούν να παραταθούν και να αλλάξουν ριζικά την περιοχή.
Ανησυχία για την Μέση Ανατολή
Στις πρωτεύουσες του Κόλπου επικρατεί έντονη ανησυχία, καθώς διαπιστώνεται έλλειψη σαφήνειας από την Ουάσινγκτον σχετικά με τους τελικούς στόχους του πολέμου. Την ίδια στιγμή, θεωρείται ότι η σύγκρουση αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τις στρατηγικές επιλογές της ισραηλινής ηγεσίας υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο φόβος είναι ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα αφήσει τα κράτη του Κόλπου να επωμιστούν το μεγαλύτερο βάρος. Ήδη, το Ισραήλ φαίνεται να στρέφει την προσοχή του προς τον Λίβανο, όπου η παρουσία της Χεζμπολάχ και η περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι αποτελούν διαχρονικά κρίσιμα ζητήματα.
Παράλληλα, η επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars ανέδειξε τον βαθμό στον οποίο οι στρατιωτικές κινήσεις μπορούν να επηρεάσουν την παγκόσμια οικονομία και να εμπλέξουν περισσότερους παράγοντες.
Η πρόταση του Ιράν για αποκλιμάκωση
Σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση του Ιράν για κοινό μηχανισμό διερεύνησης, παρότι αμφισβητείται, θα μπορούσε να αποτελέσει μια βάση για περιορισμό της έντασης. Τα κράτη του Κόλπου ενδέχεται να εξετάσουν έναν τέτοιο διάλογο, ακόμη και σε τεχνικό επίπεδο, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω αποσταθεροποίηση.
Ο πιο ρεαλιστικός βραχυπρόθεσμος στόχος δεν φαίνεται να είναι μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά μια κατάπαυση του πυρός. Ιστορικά, τέτοιες συμφωνίες επιτυγχάνονται όταν όλες οι πλευρές καταλήγουν ότι το κόστος του πολέμου υπερβαίνει τα οφέλη του.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει μια σταδιακή αποκλιμάκωση: παύση επιθέσεων σε υποδομές και κράτη του Κόλπου, διαβεβαιώσεις για μη χρήση της περιοχής ως βάσης επιθέσεων, καθώς και προστασία κρίσιμων θαλάσσιων οδών όπως τα Στενά του Ορμούζ.
Σε επόμενο στάδιο, θα μπορούσε να ακολουθήσει η διακοπή των άμεσων επιθέσεων μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, με κάθε πλευρά να διαμορφώνει το δικό της αφήγημα: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα μπορούσαν να κάνουν λόγο για στρατηγικά κέρδη, ενώ το Ιράν θα προέβαλλε την ανθεκτικότητά του.
Τέτοιου είδους αντικρουόμενες αφηγήσεις δεν είναι ασυνήθιστες. Πολλοί πόλεμοι δεν καταλήγουν σε καθαρή νίκη, αλλά σε μια ισορροπία που επιτρέπει σε όλες τις πλευρές να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους, αποχωρώντας σταδιακά από την κλιμάκωση.
Πηγή: Al Jazeera
