Στην περίπτωση που ο πόλεμος των ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν τελείωνε αύριο, το συμπέρασμα του Reuters είναι ήδη ξεκάθαρο για τον μεγάλο νικητή και τον μεγάλο χαμένο: Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου θα βγει πιο ισχυρός, ενώ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ καλείται να διαχειριστεί το ισχυρό σοκ στις παγκόσμιες αγορές, αλλά και στους συμμάχους του Κόλπου, οι οποίοι έχουν επωμιστεί το μεγαλύτερο βάρος.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Reuters, για τον Νετανιάχου ο πόλεμος έχει αναδιαμορφώσει τον πολιτικό χάρτη του Ισραήλ. Ειδικότερα, ο πόλεμος έχει απομακρύνει την προσοχή από τη Γάζα και την έχει στρέψει στο Ιράν, με την εθνική συναίνεση εντός του Ισραήλ για τον συγκεκριμένο πόλεμο να είναι ισχυρότερη.
Από την άλλη μεριά, για τον Τραμπ, το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο. Ο πόλεμος στο Ιράν παγίδευσε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ σε μια σύγκρουση χωρίς διέξοδο και έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο τους συμμάχους του στην Μέση Ανατολή.
«Υπάρχει ένας σαφής νικητής και ένας σαφής ηττημένος», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή. «Ο Νετανιάχου είναι μακράν ο βασικός νικητής. Έχει αποδείξει τη στρατιωτική ικανότητα του Ισραήλ. Τα κράτη του Κόλπου είναι μακράν οι μεγαλύτεροι ηττημένοι».
Όπως ανέφερε ο Μίλερ, για τον Τραμπ δεν υπάρχει καμία διέξοδος την δεδομένη χρονική στιγμή που θα του επέτρεπε να μιλήσει για νίκη και να αποχωρήσει από την σύγκρουση. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ απαίτησε την άνευ όρων παράδοση του Ιράν και περίμενε να βρει μια αντίστοιχη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας.
Αντ’ αυτού όμως, ο Τραμπ «βρήκε έναν Ιρανό Κιμ Γιονγκ-ουν», σύμφωνα με τον Καρίμ Σαντζαντπούρ, ειδικό αναλυτή για θέματα σχετικά με το Ιράν. Σε αντίθεση με την Ουάσιγκτον, στο Ισραήλ ο πόλεμος κατά του Ιράν δεν θεωρείται πόλεμος επιλογής, αλλά πόλεμος αναγκαιότητας, τόνισε ο Νάταν Σακς, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής. «Ακόμη και αν δεν συμβεί αλλαγή καθεστώτος, η αποδυνάμωση του Ιράν είναι ένας τεράστιος στόχος για τον Νετανιάχου», είπε χαρακτηριστικά ο Σακς.
Reuters: Σε δύο μέτωπα ο αεροπορικός πόλεμος στο Ιράν – «Αδιέξοδο» για τον Τραμπ που εξετάζει τις επιλογές του
Σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους, ο αεροπορικός πόλεμος έχει χωριστεί σε δύο βασικά μέτωπα: Το Ισραήλ εστιάζει στη δυτική και βόρεια πλευρά του Ιράν και επιτίθεται σε εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ οι ΗΠΑ επικεντρώνονται στο ανατολικό και νότιο τμήμα της χώρας, συμπεριλαμβάνοντας τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την αποδυνάμωση των ναυτικών δυνατοτήτων του καθεστώτος.
Παράλληλα, το Ισραήλ έχει ηγηθεί στις δολοφονίες ανώτερων στελεχών της ιρανικής ηγεσίας, όπως του Αλί Λαριτζάνι την Τρίτη και του υπουργού Πληροφοριών Εσμάιλ Χατίμπ την Τετάρτη. Ο υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατζ δήλωσε ότι τόσο ο ίδιος, όσο και ο Νετανιάχου είχαν εξουσιοδοτήσει τον στρατό να χτυπήσει οποιονδήποτε ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, χωρίς να απαιτηθεί κάποια έγκριση.
Ακόμα και έτσι όμως, ο πόλεμος μοιάζει να μην έχει φτάσει στο τέλος του. Ο Τραμπ έχει μπροστά του τρεις επιλογές: Πρώτον, να παρατείνει τις επιθέσεις, δεύτερον να κηρύξει νίκη, ελπίζοντας ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει και τρίτον να κλιμακώσει την σύγκρουση. Πρόκειται για τρεις επιλογές, καμία εκ των οποίων δεν προσφέρει σαφή διέξοδο από τον πόλεμο, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Η επικεφαλής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε την Τετάρτη στο Κογκρέσο ότι παρά το γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου, παραμένει στην ουσία «άθικτο». Την ίδια στιγμή, το Ιράν δηλώνει συνεχώς έτοιμο να επιτεθεί σε αμερικανικούς στόχους, αλλά και συμμάχους των ΗΠΑ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Αντιδράσεις στον Κόλπο για τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή – Η στάση του Ισραήλ
Η λανθασμένη εκτίμηση του Τραμπ για τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις χώρες του Κόλπου. Το Ιράν εκτοξεύει πυραύλους και drones σε εμπορικά κέντρα, έχει κλείσει τα στενά του Ορμούζ και οι χώρες του Κόλπου κινδυνεύουν να γίνουν οι μεγαλύτεροι χαμένοι του συγκεκριμένου πολέμου.
«Η κοινή απειλή που αντιλαμβάνονται τώρα (τα αραβικά κράτη του Κόλπου) δεν είναι άλλη από τη μελλοντική ασφάλεια και σταθερότητα του Κόλπου», δήλωσε ο Μίλερ, ανώτερος ερευνητής στο Ίδρυμα Κάρνεγκι.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Ισραήλ ενδέχεται να είναι περισσότερο πρόθυμο σε σύγκριση με τις ΗΠΑ ως προς την αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και εκτιμούν ότι θα αντιμετωπίσει πολύ λιγότερες περιφερειακές συνέπειες, ειδικά μετά την αποδυνάμωση των συμμάχων του, της Χαμάς και της Χεζμπολάχ, τα τελευταία τρία χρόνια.
Σε αντίθεση με το Ισραήλ, η Ουάσιγκτον και οι εταίροι της στον Κόλπο είναι πολύ πιο εκτεθειμένοι στις επιθέσεις που γίνονται κατά των ενεργειακών υποδομών τους, οι οποίες οδηγούν σε σημαντική αύξηση των τιμών του πετρελαίου και διαταράσσουν τη ναυτιλία.
Το Ισραήλ θεωρεί το Ιράν υπαρξιακή απειλή – Στόχος η αποφυγή ενός παρατεταμένου πολέμου για τις ΗΠΑ
Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το Reuters, οι δύο σύμμαχοι έχουν διαφορετικές αντιλήψεις για τον κίνδυνο. Πιο συγκεκριμένα, το Ισραήλ εκλαμβάνει το Ιράν ως υπαρξιακή απειλή, ενώ η Ουάσιγκτον επικεντρώνεται περισσότερο στην αποφυγή ενός παρατεταμένου πολέμου, που θα μπορούσε να επιφέρει τεράστιο οικονομικό κόστος και να βλάψει τις συμμαχίες.
Μάλιστα, η ισραηλινή επίθεση στο τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, το μεγαλύτερο υπεράκτιο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, το οποίο μοιράζεται μαζί με το Κατάρ, προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Τραμπ. Ο ίδιος δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι ΗΠΑ «δεν γνώριζαν τίποτα για τη συγκεκριμένη επίθεση» και ότι το Κατάρ, σύμμαχος των ΗΠΑ που έχει δεχτεί ιρανικές επιθέσεις στις δικές του εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, δεν είχε καμία ανάμειξη.
Η ανάρτηση του Τραμπ την Τετάρτη υπογράμμισε τη λεπτή ισορροπία που προσπαθεί να διατηρήσει μεταξύ της στενής στρατιωτικής συμμαχίας των ΗΠΑ με το Ισραήλ και των σημαντικών σχέσεων των ΗΠΑ με τους πλούσιους σε πετρέλαιο αραβικούς εταίρους του Κόλπου.
Τραμπ και Νετανιάχου μιλούν καθημερινά στο τηλέφωνο από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με ισραηλινούς αξιωματούχους. Ωστόσο, η άρνηση του Τραμπ ότι γνώριζε εκ των προτέρων για την ισραηλινή επίθεση έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες δηλώσεις τόσο του ίδιου όσο και του Νετανιάχου ότι οι στρατοί τους πολεμούν σε συντονισμένη δράση.
Το Ισραήλ δεν έχει αναγνωρίσει δημοσίως την ευθύνη για την επίθεση στο South Pars, η οποία προκάλεσε ιρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις των αραβικών χωρών του Κόλπου. Τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η ισραηλινή επίθεση πραγματοποιήθηκε με τη συγκατάθεση των ΗΠΑ.
Πηγές από το Ιράν αναφέρουν ότι η Τεχεράνη ρυθμίζει την κλιμάκωση της σύγκρουσης με στόχο να προκαλέσει υψηλό κόστος, να αποκαταστήσει την αποτρεπτική της δύναμη και να επιτύχει την άρση των κυρώσεων, δείχνοντας στον Τραμπ τον δρόμο για μία διέξοδο, μόνο έναντι ανταλλάγματος.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις στο Ισραήλ
Αν και ο Νετανιάχου απολαμβάνει την υποστήριξη της κοινής γνώμης για τον πόλεμο κατά του Ιράν και θα μπορούσε να ωφελήσει πολιτικά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, αυτό δεν έχει μεταφραστεί προς το παρόν σε άνοδο στις δημοσκοπήσεις εν όψει των εκλογών που θα διεξαχθούν σε μερικούς μήνες.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο δεξιός συνασπισμός του δεν καταφέρνει να συγκεντρώσει πλειοψηφία, καθώς συγκεντρώνει περίπου 50 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, σε σύγκριση με τις 68 που κατείχε προηγουμένως.
Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ της υποστήριξης της κοινής γνώμης και του πολιτικού οφέλους καλύπτεται, προς το παρόν, από την ανοδική πορεία των ισραηλινών αγορών. Η άνοδος της ισραηλινής χρηματιστηριακής αγοράς και η ισχύς του σέκελ μπορεί να προβάλλουν εμπιστοσύνη, αλλά κρύβουν μια πιο επισφαλή πραγματικότητα.
Ο Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην σύμβουλος του Νετανιάχου, δήλωσε ότι ο πόλεμος τελικά θα κριθεί με δυαδικούς όρους: Είτε το καθεστώς του Ιράν πέφτει, είτε όχι. Οτιδήποτε λιγότερο κινδυνεύει να μετατρέψει τα αρχικά στρατιωτικά οφέλη σε πολιτικό βάρος για τον Νετανιάχου.
Πηγή: Reuters
