Νέες αμφιβολίες για το κατά πόσο μια στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να ανατρέψει το καθεστώς στο Ιράν εκφράζουν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, την ώρα που η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post, ακόμη και ένα χτύπημα μεγάλης κλίμακας δύσκολα θα οδηγούσε σε κατάρρευση της θεοκρατικής εξουσίας στη χώρα.
Την ίδια στιγμή, με ένα νέο σκληρό μήνυμα σε σημερινή του ανάρτηση, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε το Ιράν με «τεράστιο χτύπημα», λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Μασούντ Πεζεσκιάν. Ωστόσο, σύμφωνα με απόρρητη έκθεση του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών των ΗΠΑ (NIC), ακόμη και μια εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση θεωρείται απίθανο να ανατρέψει το βαθιά εδραιωμένο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο της έκθεσης και μίλησαν στη Washington Post, τα ευρήματα δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να «εκκαθαρίσει» την ηγετική δομή του Ιράν και να εγκαταστήσει έναν νέο ηγέτη της επιλογής του.
Η έκθεση ολοκληρώθηκε περίπου μία εβδομάδα πριν από την έναρξη της στρατιωτικής σύγκρουσης από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου και εξετάζει διαφορετικά σενάρια διαδοχής στην ηγεσία της χώρας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση που θα στοχεύει συγκεκριμένα την ηγεσία, αλλά και μια ευρύτερη επίθεση κατά κυβερνητικών θεσμών και κρατικών δομών.
Σε κάθε περίπτωση, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ιράν διαθέτει μηχανισμούς που έχουν σχεδιαστεί ώστε να διασφαλίζουν τη συνέχεια της εξουσίας, ακόμη και αν σκοτωθεί ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Η πιθανότητα να αναλάβει την εξουσία η κατακερματισμένη ιρανική αντιπολίτευση χαρακτηρίζεται στην έκθεση ως «εξαιρετικά απίθανη», καθώς πολλοί αντιφρονούντες έχουν εξουδετερωθεί ή εξαφανιστεί τις τελευταίες δεκαετίες.
Το National Intelligence Council αποτελείται από έμπειρους αναλυτές και συντάσσει απόρρητες αξιολογήσεις που αντικατοπτρίζουν τη συλλογική εκτίμηση των 18 αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Την ίδια ώρα, η διαδικασία διαδοχής στην ηγεσία του Ιράν φαίνεται να εξελίσσεται υπό την πίεση της εκτεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Τυπικά, την επιλογή του νέου ανώτατου ηγέτη αναλαμβάνει η ισχυρή θρησκευτική αρχή της χώρας, η Συνέλευση των Ειδικών. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο στη διαδικασία διαδραματίζουν επίσης οι Φρουροί της Επανάστασης και άλλες δυνάμεις του μηχανισμού ασφαλείας.
Παράλληλα, έντονη είναι η φημολογία ότι τη θέση θα μπορούσε να αναλάβει ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επίσημη ανακοίνωση.
Νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για μαζική λαϊκή εξέγερση στο Ιράν ή για σοβαρές ρωγμές στο εσωτερικό του καθεστώτος που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αλλαγή εξουσίας.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, όσο το θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο παραμένει ενωμένο, οι δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών να επηρεάσουν άμεσα τις πολιτικές εξελίξεις στο Ιράν παραμένουν περιορισμένες. Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει εκτός συνόρων, το καθεστώς φαίνεται να διατηρεί ισχυρό έλεγχο στο εσωτερικό της χώρας.
