Μια ομάδα ερευνητών από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Νότια Κορέα έφτασε στο πιο απρόσιτο και λιγότερο κατανοητό τμήμα του Παγετώνα Θουάιτς στη Δυτική Ανταρκτική, όπου θα τρυπήσουν τον παγετώνα για να παρατηρήσουν απευθείας πώς η θερμή θαλάσσια ύδατα τον λιώνουν από κάτω.
Οι ερευνητές από το Βρετανικό Ανταρκτικό Ινστιτούτο (BAS) και το Κορεατικό Ινστιτούτο Πολικών Ερευνών (KOPRI) έφτασαν στον Παγετώνα Θουάιτς στη Δυτική Ανταρκτική, έναν από τους μεγαλύτερους και ταχύτερα μεταβαλλόμενους παγετώνες στον κόσμο. Ο Παγετώνας Θουάιτς – ο οποίος έχει περίπου το μέγεθος της Μεγάλης Βρετανίας ή της πολιτείας Φλόριντα στις ΗΠΑ – έχει χαρακτηριστεί ως ο «Παγετώνας της Κιβωτού της Αποκάλυψης». Με πάγους που φτάνουν τα 2.000 μέτρα πάχος σε ορισμένα σημεία, αν ο παγετώνας καταρρεύσει, η στάθμη της θάλασσας θα αυξηθεί κατά 65 εκ.
Παρά τη σημασία του Θουάιτς, ελάχιστα είναι γνωστά για τις ωκεάνιες διεργασίες που προκαλούν τήξη από κάτω από τον πάγο. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την παγοκαλύπτρα που εκτείνεται προς τη θάλασσα από το ταχύτερα κινούμενο τμήμα του Παγετώνα Θουάιτς. Τις επόμενες δύο εβδομάδες, η ομάδα θα χρησιμοποιήσει έναν θερμο-υδάτινο τρυπάνι για να διατρυπήσει τον πάγο και να εγκαταστήσει όργανα που θα στείλουν πίσω τα πρώτα πραγματικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο από αυτό το κρίσιμο σημείο.
Αυτή είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται θερμο-υδάτινο τρυπάνι στον κύριο κορμό της παγοκαλύπτρας του Θουάιτς. Η περιοχή είναι γεμάτη σχισμές και κινείται γρήγορα, καθιστώντας την έρευνα εκεί εξαιρετικά απαιτητική.
Η ομάδα θα τρυπήσει 1.000 μέτρα πάγου, ακριβώς κάτω από τη γραμμή θεμελίωσης – το σημείο όπου ο παγετώνας ανυψώνεται από το βυθό της θάλασσας για να γίνει πλωτή παγοκαλύπτρα. Αυτό είναι το πιο ευάλωτο σημείο του Θουάιτς, όπου τα θερμότερα ωκεάνια ύδατα ρέουν κάτω από τον παγετώνα και τον λιώνουν από κάτω.
Μόλις ολοκληρωθεί, θα βάλουν τα όργανα μέσα από στην τρύπα για να πάρουν τις πρώτε μετρήσεις της θερμοκρασίας και των ρευμάτων της θάλασσας σε αυτό το σημείο. Οι ερευνητές θα συλλέξουν επίσης δείγματα ιζημάτων και νερού για να μάθουν περισσότερα για το τι συνέβη στον Παγετώνα Θουάιτς στο παρελθόν και τι συμβαίνει τώρα.
Ο Δρ. Peter Davis, φυσικός ωκεανογράφος στο Βρετανικό Ανταρκτικό Ινστιτούτο, δήλωσε:
«Αυτός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς και ασταθείς παγετώνες στον πλανήτη και επιτέλους μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει εκεί που έχει τη μεγαλύτερη σημασία.
Αποστολή εξαιρετικά απαιτητική. Για πρώτη φορά θα λαμβάνουμε δεδομένα κάθε μέρα από κάτω από την παγοκαλύπτρα κοντά στη γραμμή θεμελίωσης. Θα παρακολουθούμε σε σχεδόν πραγματικό χρόνο τι κάνει η θερμή θαλάσσια ύδατα στον πάγο 1.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια. Αυτό μόλις πρόσφατα έγινε δυνατό – και είναι κρίσιμο για να κατανοήσουμε πόσο γρήγορα μπορεί να αυξηθεί η στάθμη της θάλασσας.»
Η ομάδα έχει δύο εβδομάδες για να ολοκληρώσει την τρύπημα. Μόλις τα όργανα τοποθετηθούν, θα στέλνουν δεδομένα κάθε μέρα για τουλάχιστον ένα έτος μέσω δορυφόρων Iridium, παρέχοντας στους επιστήμονες μια πρωτοφανή εικόνα των διεργασιών που οδηγούν τις αλλαγές σε έναν από τους σημαντικότερους παγετώνες της Γης.
Η αποστολή δύο μηνών υπό την ηγεσία της Κορέας είδε την ομάδα να ταξιδεύει από τη Νέα Ζηλανδία με το πλοίο παγοθραυστικό RV Araon. Μετά από τρεις εβδομάδες στη θάλασσα, έφτασαν στον Παγετώνα Θουάιτς, όπου περίμεναν ένα παράθυρο καλού καιρού για να μεταφερθούν με ελικόπτερο στον πάγο.
Ο Δρ. Won Sang Lee, κύριος ερευνητής στο Κορεατικό Ινστιτούτο Πολικών Ερευνών και ηγέτης της αποστολής, λέει:
«Αυτή είναι η πολική επιστήμη στα άκρα. Κάναμε αυτό το επικό ταξίδι χωρίς καμία εγγύηση ότι θα καταφέρναμε καν να φτάσουμε στον πάγο, οπότε το γεγονός ότι βρισκόμαστε στον παγετώνα και ετοιμαζόμαστε να εγκαταστήσουμε αυτά τα όργανα είναι απόδειξη των δεξιοτήτων και της εμπειρίας όλων των εμπλεκομένων από το KOPRI και το BAS.»
Πριν η ομάδα και ο εξοπλισμός μεταφερθούν στον πάγο, μια έμπειρη ομάδα πεδίου χρησιμοποίησε ένα τηλεχειριζόμενο όχημα για να σύρει ένα ραντάρ διαπεραστικό στο έδαφος και να ανιχνεύσει κρυφές σχισμές κάτω από την επιφάνεια. Μόλις καθορίστηκε ένα ασφαλές σημείο, η ομάδα τρυπήματος ολοκλήρωσε την πτήση 18 μιλίων προς τον χώρο τρυπήματος. Περισσότερες από 40 περιστροφές ελικοπτέρου ήταν απαραίτητες για τη μεταφορά των 25 τόνων εξοπλισμού που η ομάδα θα χρειαστεί για να ζήσει και να εργαστεί τις επόμενες δύο εβδομάδες.
Μισός αιώνας εμπειρίας στο τρύπημα
Το BAS είναι παγκόσμιος ηγέτης στην τεχνολογία θερμο-υδάτινου τρυπήματος. Σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες, οι ερευνητές και οι μηχανικοί του BAS έχουν αναπτύξει την τεχνολογία και την εμπειρία για να τρυπούν πάγο πάχους πάνω από 2.000 μέτρα.
Η τεχνική περιλαμβάνει τη θέρμανση του νερού περίπου στους 90ºC και την άντλησή του υπό υψηλή πίεση μέσω ενός σωλήνα για να λιώσει τον πάγο. Αυτό δημιουργεί μια τρύπα περίπου 30 εκ. σε διάμετρο, με το ζεστό νερό να λιώνει έως 1 μέτρο πάγου ανά λεπτό. Μόλις τρυπηθεί, οι τρύπες ξαναπαγώνουν μέσα σε μία ή δύο ημέρες, οπότε το τρυπάνι χρησιμοποιείται περιοδικά για να τις διατηρεί ανοιχτές.
Ο Δρ. Keith Makinson, ωκεανογράφος και μηχανικός τρυπήματος στο BAS, δήλωσε:
«Είμαστε παγκόσμιοι ηγέτες σε αυτή την τεχνολογία – μεταξύ μας, η ομάδα αυτή έχει περίπου 75 χρόνια εμπειρίας στο θερμο-υδάτινο τρύπημα. Τα τελευταία σαράντα χρόνια ήταν καταπληκτικό να βλέπουμε την εξέλιξη αυτής της τεχνολογίας, και τώρα βοηθάει να απαντήσουμε σε κρίσιμα ερωτήματα για το πώς όλοι θα επηρεαστούμε από την κλιματική αλλαγή και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.»
Το τρύπημα του πάγου επιτρέπει στους επιστήμονες να συλλέγουν δεδομένα για τον ωκεανό και τον πυθμένα κάτω από τις πλωτές παγοκαλύπτρες, καθώς και για τον βραχώδη πυθμένα κάτω από τον παγετώνα που στηρίζεται στο έδαφος. Αυτές οι πληροφορίες είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση του πώς οι παγετώνες όπως ο Θουάιτς συμβάλλουν στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Ο Παγετώνας της Κιβωτού της Αποκάλυψης
Μεταξύ 2018 και 2024, μια διεθνής ερευνητική ομάδα υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ (η Διεθνής Συνεργασία Παγετώνα Θουάιτς) μελέτησε τον παγετώνα για να κατανοήσει πόσο μακριά και πόσο γρήγορα θα λιώσει αυτός ο ασταθής παγετώνας καθώς θερμαίνεται το κλίμα. Η έρευνά τους επικεντρώθηκε σε πιο σταθερές περιοχές του παγετώνα. Μέχρι τώρα, ο κύριος κορμός του Θουάιτς παρέμενε σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος λόγω της σχισματώδους και δυναμικής φύσης του.
Η κατανόηση της συμπεριφοράς του Παγετώνα Θουάιτς είναι κρίσιμη για την πρόβλεψη της μελλοντικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο ζουν σε παράκτιες κοινότητες, και η άνοδος της θάλασσας απειλεί πόλεις, υποδομές και μέσα διαβίωσης σε όλο τον κόσμο. Τα δεδομένα που θα συλλεχθούν σε αυτή την αποστολή θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να βελτιώσουν τις προβλέψεις για το πόσο γρήγορα μπορεί να αυξηθεί η στάθμη της θάλασσας, δίνοντας περισσότερος χρόνο στις κυβερνήσεις και τις κοινότητες να σχεδιάσουν και να προσαρμοστούν.
Με πληροφορίες από το Bas.ac.uk
