Έντονες ανησυχίες διατυπώνουν εκπρόσωποι ιθαγενών κοινοτήτων στο Βανουάτου σχετικά με τα σχέδια της Royal Caribbean για την ανάπτυξη ιδιωτικού παραθαλάσσιου θερέτρου στο νησί Λελέπα, υποστηρίζοντας ότι οι περιβαλλοντικές μελέτες που έχουν παρουσιαστεί είναι ανεπαρκείς και ενδέχεται να δημιουργούν παραπλανητική εικόνα.
Σε επιστολή που εστάλη στις 26 Φεβρουαρίου και ήρθε στη δημοσιότητα μέσω της The Guardian, τοπικοί ηγέτες προειδοποιούν ότι το έργο μπορεί να επηρεάσει ευαίσθητα οικοσυστήματα, καθώς και κοντινή περιοχή που προστατεύεται από την UNESCO.
Η Royal Caribbean έχει ήδη μισθώσει τμήματα του νησιού, το οποίο εκτείνεται σε περίπου 5 χιλιόμετρα και φιλοξενεί γύρω στους 500 κατοίκους, με στόχο τη δημιουργία ενός θερέτρου ικανoύ να υποδέχεται έως και 5.000 επισκέπτες ημερησίως. Η λειτουργία του σχεδιάζεται για το 2027, με τουρίστες που θα φτάνουν κυρίως από την Αυστραλία μέσω κρουαζιερόπλοιων στον Ειρηνικό.
Αν και οι εργασίες δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει, το προωθητικό υλικό της εταιρείας περιγράφει εγκαταστάσεις όπως 10 μπαρ, δύο εστιατόρια και δύο ιδιωτικές παραλίες, εκ των οποίων η μία θα απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες.
Ο ανώτατος παραδοσιακός ηγέτης του νησιού, Ruben Natamatewia III, υπογράμμισε την ανάγκη για ουσιαστική διαβούλευση, ώστε όλοι οι κάτοικοι να ενημερωθούν πλήρως και να δώσουν τη συγκατάθεσή τους. Το συμβούλιο των αρχηγών, που εκπροσωπεί ιδιοκτήτες γης, άσκησε κριτική στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, χαρακτηρίζοντάς την ανεπαρκή και επισημαίνοντας την περιορισμένη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
«Η υφιστάμενη μελέτη είναι ελλιπής και δεν ανταποκρίνεται στα πρότυπα της νομοθεσίας του Βανουάτου», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επιστολή, με αίτημα να μην προχωρήσει το έργο πριν ολοκληρωθούν νέες αξιολογήσεις και δοθεί έγκριση από τις κοινότητες.
Παράλληλα, ζητείται η εκπόνηση ειδικής μελέτης πολιτιστικής κληρονομιάς, ώστε να προστατευτούν σημαντικοί χώροι όπως το σπήλαιο Fels, το οποίο φέρει αρχαίες βραχογραφίες και έχει ιδιαίτερη πολιτιστική αξία.
Ο Natamatewia III χαρακτήρισε το έργο εν δυνάμει θετικό, εξέφρασε ωστόσο επιφυλάξεις για το κατά πόσο η περιβαλλοντική αξιολόγηση αποτυπώνει με ακρίβεια την πραγματικότητα, τονίζοντας ότι απαιτείται μεγαλύτερη εμπλοκή των κατοίκων.
Κάτοικοι της περιοχής σημειώνουν ότι, αν και δεν απορρίπτουν την τουριστική ανάπτυξη, παραμένουν προβληματισμένοι για πιθανές επιπτώσεις σε περιοχές αναπαραγωγής θαλάσσιων χελωνών και σε παραδοσιακά αλιευτικά πεδία.
«Η θάλασσα και η γη αποτελούν τη βάση της επιβίωσής μας», ανέφεραν χαρακτηριστικά, ζητώντας να διασφαλιστεί ότι κάθε μορφή ανάπτυξης θα γίνει με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον.
Από την πλευρά της, η Royal Caribbean υποστηρίζει ότι η μελέτη της συμμορφώνεται με την περιβαλλοντική νομοθεσία της χώρας και ότι το έργο βρίσκεται σε ασφαλή απόσταση από προστατευόμενες περιοχές. Σε νεότερη τοποθέτησή της, διευκρίνισε ότι συνεχίζει να ενσωματώνει παρατηρήσεις από τη δημόσια διαβούλευση, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων όπως η προστασία των οικοσυστημάτων και η διαχείριση αποβλήτων.
Η εταιρεία προσθέτει ότι συνεργάζεται με την κυβέρνηση, τους τοπικούς φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις, επιδιώκοντας τη διατήρηση της φυσικής ισορροπίας του νησιού.
Το Λελέπα αποτελεί ήδη σταθμό για κρουαζιερόπλοια της εταιρείας, ενώ οι συζητήσεις για τη δημιουργία μόνιμης τουριστικής εγκατάστασης ξεκίνησαν το 2018, ακολουθώντας το μοντέλο ιδιωτικών προορισμών που έχουν αναπτυχθεί σε άλλες περιοχές, όπως οι Μπαχάμες.
Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο το διαρκές δίλημμα που αντιμετωπίζουν μικρά νησιωτικά κράτη: την ανάγκη για οικονομική ανάπτυξη μέσω του τουρισμού και, ταυτόχρονα, την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τους πλούτου, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η κρουαζιέρα αναπτύσσεται ραγδαία αλλά συνοδεύεται από αυξανόμενες ανησυχίες για ρύπανση και υπερτουρισμό.
