Περισσότερα από 50 χρόνια μετά την τελευταία επανδρωμένη αποστολή προς τη Σελήνη, το Artemis II γράφει το επόμενο κεφάλαιο της διαστημικής ιστορίας. Η αποστολή της NASA με τέσσερις αστροναύτες δεν έχει στόχο να πατήσει στο φεγγάρι, αλλά να αποδείξει ότι το διαστημόπλοιο Orion και ο πύραυλος SLS μπορούν να μεταφέρουν και να επιστρέψουν με ασφάλεια πλήρωμα από το βαθύ διάστημα. Και μαζί με αυτό, να σπάσει και το ιστορικό ρεκόρ απόστασης του Apollo 13.
Το βασικό στοιχείο της αποστολής είναι ότι το Artemis II δεν θα τεθεί σε σεληνιακή τροχιά ώστε να κάνει πλήρεις κύκλους γύρω από τη Σελήνη. Η NASA το περιγράφει επισήμως ως crewed lunar flyby: μια επανδρωμένη πτήση κοντινής διέλευσης από τη Σελήνη, σε free-return trajectory, δηλαδή σε τροχιά που αξιοποιεί τη βαρύτητα Γης και Σελήνης ώστε το σκάφος να επιστρέψει φυσικά πίσω στη Γη. Με απλά λόγια, στην ερώτηση «πόσες φορές θα κάνει στροφή γύρω από το φεγγάρι;», η ακριβής απάντηση είναι: καμία πλήρη περιφορά σε σεληνιακή τροχιά. Θα κάνει ένα flyby/loop γύρω από τη Σελήνη και θα πάρει τον δρόμο της επιστροφής.
Σύμφωνα με τη NASA, η αποστολή διαρκεί περίπου 10 ημέρες. Το Orion θα περάσει στο κοντινότερο σημείο του περίπου 4.066 μίλια από τη σεληνιακή επιφάνεια και θα φτάσει σε μέγιστη απόσταση 252.757 μίλια από τη Γη, δηλαδή περίπου 4.102 μίλια πιο μακριά από το ρεκόρ του Apollo 13. Η NASA αναφέρει επίσης ότι η προσθαλάσσωση είναι προγραμματισμένη για τις 10 Απριλίου 2026, ανοιχτά του Σαν Ντιέγκο.
Το προφίλ της πτήσης είναι ιδιαίτερα απαιτητικό. Μετά την εκτόξευση και μια αρχική φάση ελέγχων σε γήινη τροχιά, το Orion κατευθύνεται προς τη Σελήνη, περνά από την αθέατη πλευρά της και για περίπου 30 έως 50 λεπτά χάνει την επικοινωνία με τη Γη. Σε εκείνο το σημείο το πλήρωμα θα τραβήξει εικόνες και βίντεο από τη μακρινή πλευρά του φεγγαριού και στη συνέχεια θα ξεκινήσει η επιστροφή του σκάφους προς τη Γη.
Ο σκοπός της αποστολής είναι πολύ πιο ουσιαστικός από ένα απλό συμβολικό «πήγαμε ξανά μέχρι τη Σελήνη». Η NASA θέλει να δοκιμάσει με πραγματικό πλήρωμα τα κρίσιμα συστήματα του Orion σε περιβάλλον βαθιού διαστήματος: υποστήριξη ζωής, πρόωση, ισχύ, θερμικά συστήματα, πλοήγηση, επικοινωνίες, χειροκίνητο χειρισμό του σκάφους, διαδικασίες κατοίκησης και επανείσοδο στην ατμόσφαιρα. Παράλληλα, θα γίνουν και επιστημονικές παρατηρήσεις της σεληνιακής επιφάνειας και μελέτες για την ανθρώπινη υγεία που θα αξιοποιηθούν στις επόμενες αποστολές. Με άλλα λόγια, το Artemis II είναι η μεγάλη πρόβα πριν από την επόμενη φάση επιστροφής στη Σελήνη.
Υπάρχει και μια ακόμη ιστορική διάσταση: το πλήρωμα αποτελείται από τους Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch και Jeremy Hansen. Η αποστολή μεταφέρει τον πρώτο Καναδό που ταξιδεύει προς τη Σελήνη, ενώ εντάσσεται και στη νέα προσπάθεια της NASA να δώσει στην επιστροφή στο φεγγάρι πιο αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα σε σχέση με την εποχή του Apollo.
Σε ό,τι αφορά το ερώτημα «πότε θα πάει άνθρωπος στο φεγγάρι ξανά», η απάντηση έχει αλλάξει τους τελευταίους μήνες. Με βάση τις πιο πρόσφατες επίσημες ανακοινώσεις της NASA, το Artemis III είναι πλέον προγραμματισμένο για το 2027, αλλά θα επικεντρωθεί σε δοκιμές ολοκληρωμένων συστημάτων και διαδικασιών σε γήινη τροχιά. Η πρώτη Artemis προσελήνωση στοχεύεται πλέον για τις αρχές του 2028, στο πλαίσιο του Artemis IV. Άρα, για επιστροφή ανθρώπου στη σεληνιακή επιφάνεια, ο τρέχων επίσημος στόχος είναι το 2028.
Αυτό είναι ίσως και το πιο σημαντικό μήνυμα πίσω από το Artemis II: δεν πρόκειται για μια αποστολή εντυπώσεων, αλλά για το τεστ που θα κρίνει αν η NASA μπορεί πράγματι να επαναφέρει ανθρώπους στο φεγγάρι με σταθερό και βιώσιμο τρόπο. Το Apollo έφτασε στη Σελήνη μέσα σε έναν αγώνα ταχύτητας και γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Το Artemis επιχειρεί κάτι διαφορετικό: μια πιο μόνιμη επιστροφή, με βλέμμα όχι μόνο στη Σελήνη αλλά και στον Άρη.
