ΑΠΟΣΤΟΛΗ – ΚΥΠΡΟΣ
Την πλήρη ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν εντός του 2026 έθεσε ως ξεκάθαρο πολιτικό στόχο ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά το πέρας της συνάντησης του Κολλεγίου των Επιτρόπων στη Λευκωσία ενώπιον της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν η οποία μεταξύ άλλων έκανε λόγο για την ανάγκη μιας νέας στρατηγικής ασφάλειας για την ΕΕ παίρνοντας ωστόσο παράξενη θέση αναφορικά με την Γροιλανδία λέγοντας πως το ΝΑΤΟ είναι υπεύθυνο για την προστασία της και ότι οι συζητήσεις για την ασφαλειά της θα συνεχιστούν και με τις ΗΠΑ.
Νωρίτερα η φον ντερ Λάιεν, πριν μεταβεί στη Λεμεσό για τη συνάντηση του Κολεγίου ξεναγήθηκε στην «πράσινη γραμμή» στη Λευκωσία όπου έκανε λόγο για μια συγκινητική επίσκεψη και τόνισε ότι μια συνολική, δίκαιη και βιώσιμη λύση για την Κύπρο και για όλους τους Κυπρίους παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Γι’ αυτό ελπίζω ότι το 2026 θα φέρει νέα δυναμική προς την επανένωση της Κύπρου» είπε.
Από την πλευρά του ο κ. Χριστοδουλίδης είπε ότι ενημέρωσε την Πρόεδρο για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό και τις προσπάθειες επανέναρξης ουσιαστικών συνομιλιών, εντός του πλαισίου των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και, φυσικά, το κεκτημένο, τις αρχές και τις αξίες της Ένωσης.
«Ανταλλάξαμε επίσης απόψεις σε σχέση με την ουσιαστική εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη μεγάλη αυτή προσπάθεια, σε συνέχεια και του διορισμού του κ. Χαν από την Πρόεδρο της Επιτροπής, που είναι και ξεκάθαρη ένδειξη της σημασίας που αποδίδεται στο Κυπριακό από την Ευρωπαϊκή Ένωση» είπε.
Σένγκεν και η Κύπρος ως πυλώνας σταθερότητας και ασφάλειας
Ο κ. Χριστοδουλίδης στο πλαίσιο της σηματοδότησης των φιλοδοξιών της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026 βρήκε την ευκαιρία να υπογραμμίσει ότι η ολοκλήρωση της ένταξης στη Σένγκεν είναι σημαντική καθώς όπως αναφέρουν πηγές αποτελεί στρατηγική επιλογή που ενισχύει τόσο την ευρωπαϊκή συνοχή όσο και τον ρόλο της Κύπρου ως κράτους πρώτης γραμμής της Ένωσης. Όπως ανέφερε, η Κύπρος εργάζεται συστηματικά για να καλύψει όλα τα εναπομείναντα τεχνικά και πολιτικά προαπαιτούμενα, με στόχο το 2026 να αποτελέσει έτος-ορόσημο.
«Πέραν του προγράμματος προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας, σήμερα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με την Πρόεδρο της Επιτροπής την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη στον χώρο Σένγκεν. Ευχαρίστησα την Πρόεδρο για την στήριξη της Επιτροπής και προσβλέπουμε σε περαιτέρω ουσιαστική πρόοδο και επιτυχή κατάληξη εντός του 2026».
Στην τοποθέτησή του, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ανέδειξε τον ρόλο της Κύπρου ως «πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και ως γέφυρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη περιοχή. Τόνισε ότι η γεωγραφική θέση της χώρας δεν αποτελεί απλώς πρόκληση, αλλά συγκριτικό πλεονέκτημα για την ΕΕ, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
«Η Προεδρία μας λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο σύνθετων προκλήσεων, αλλά και αυξημένων – δικαιολογημένων – προσδοκιών από τους Ευρωπαίους πολίτες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, θα εργαστούμε ως έντιμος διαμεσολαβητής και αξιόπιστος εταίρος, με σαφή προσανατολισμό στα αποτελέσματα και πλήρη επίγνωση της ευθύνης που μας αναλογεί. Είμαι βέβαιος ότι μέσα από την στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως επίσης τους άλλους θεσμούς, θα επιτύχουμε απτά αποτελέσματα προς όφελος της Ένωσης και των πολιτών της, προς την κατεύθυνση της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσής μας» είπε.
Πέντε προτεραιότητες
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της κυπριακής προεδρίας, οι οποίες, όπως είπε, θα κινηθούν σε πέντε άξονες.
Πρώτον, η ενίσχυση της Άμυνας, της Ασφάλειας και της Ετοιμότητας της Ένωσης.
«Συμφωνήσαμε ότι μια ισχυρή Ευρώπη πρέπει να διαθέτει τα μέσα και τα εργαλεία για να προστατεύει πρωτίστως τους πολίτες της και να διασφαλίζει την Ενεργειακή και Οικονομική της Ασφάλεια. Χαιρετίζω ιδιαίτερα την πρόοδο που σημειώθηκε το 2025 υπό την ηγεσία των Προέδρων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής, με εργαλεία όπως το SAFE, καθώς επίσης για την στρατιωτική κινητικότητα. Κατά την Προεδρία μας θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα τη σημαντική δουλειά που έγινε, περνώντας πλέον στο στάδιο της υλοποίησης. Η Προεδρία μας θα προωθήσει την έγκριση των σχεδίων των Κρατών-Μελών στο πλαίσιο του SAFE, στη βάση και των σχετικών συστάσεων της Επιτροπής.
«Παράλληλα, στο Μεταναστευτικό, θα εργαστούμε ώστε να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή κατά την Προεδρία μας το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, για το οποίο θα πραγματοποιηθεί και άτυπη υπουργική σύνοδος τον Ιούνιο στην Κύπρο. Ταυτόχρονα, ως νησιωτικό Κράτος-Μέλος, σε μια γεωγραφική περιοχή που απειλείται σοβαρά από την κλιματική αλλαγή, θα δώσουμε ιδιαίτερη σημασία τόσο στη Θαλάσσια όσο και στην Υδατική ασφάλεια» ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης.
Δεύτερον, η ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας. Ενόψει και του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου που θα είναι αφιερωμένο στην Ανταγωνιστικότητα, συμφωνήσαμε για την ανάγκη ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς, της ενεργειακής συνδεσιμότητας και της καινοτομίας. Η Προεδρία μας θα συνεργαστεί στενά με την Επιτροπή για την προώθηση πρωτοβουλιών για μείωση της γραφειοκρατίας, απλοποίηση της νομοθεσίας και ουσιαστική στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Τρίτον, συζητήσαμε τον διεθνή ρόλο της Ένωσης και τη σημασία μιας Ευρώπης Ανοικτής στον Κόσμο. Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζω το πρώτο σημαντικό παραδοτέο στο πρώτο δεκαήμερο της Προεδρίας μας, την έγκριση της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Ό κ. Χριστοδουλίδης συνέχισε λέγοντας ότι στο ίδιο πλαίσιο, συζητήσαν και για την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς όλοι συμφώνησςαν ότι πρόκειται για περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την Ένωση.
«Η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον πολιτικό διάλογο και τη συνεργασία με τα Κράτη της περιοχής σε τομείς όπως η Ενέργεια, η Μετανάστευση και η Περιφερειακή Ασφάλεια. Καθοριστική θα είναι η συμβολή της Επιτροπής και στη διευρυμένη συνάντηση του Απριλίου που θα οργανώσουμε στην Κύπρο, με συμμετοχή Ηγετών της περιοχής, για την παρουσίαση των πρώτων συγκεκριμένων έργων στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο».
Τέταρτον, είπε ότι αντάλλαξαν απόψεις για την Κοινωνική Συνοχή και την Προστασία των Ευρωπαϊκών Αξιών, δεδομένου του ότι η οικονομική πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από κοινωνική δικαιοσύνη. Η Προεδρία μας θα συνεργαστεί με την Επιτροπή για την προώθηση πολιτικών που προάγουν την ισότητα και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων πολιτών.
Και στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η υλοποίηση – μέσω συγκεκριμένων δράσεων – και του Σχεδίου Προσιτής Στέγασης που παρουσίασε πρόσφατα η Επιτροπή και που θα αποτελέσει το επίκεντρο άτυπης υπουργικής συνόδου στην Κύπρο τον Μάιο.
Πέμπτον, συζήτησαν τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034.
«Συμφωνήσαμε στην ανάγκη ενός στρατηγικού προϋπολογισμού που αντικατοπτρίζει τις νέες προτεραιότητες όπως η Άμυνα και η Ανταγωνιστικότητα, χωρίς να παραγνωρίζει σημαντικές παραδοσιακές πολιτικές όπως η Συνοχή και η Κοινή Αγροτική Πολιτική. Η Κύπρος θα εργαστεί εντατικά έτσι ώστε να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος και να παραδώσουμε ένα ώριμο διαπραγματευτικό πακέτο στην Ιρλανδική Προεδρία».
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: η Ευρωπαϊκή Ένωση πλέει σε ταραγμένα γεωπολιτικά νερά»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαρακτήρισε την Κύπρο χώρα που «βρίσκεται στο σταυροδρόμι ηπείρων και πολιτισμών» και διαθέτει, όπως είπε, μοναδική εμπειρία στη διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις. Υπογράμμισε ότι τα χαρακτηριστικά αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία «καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση πλέει σε ταραγμένα γεωπολιτικά νερά» και καλείται να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία χωρίς να αποκοπεί από τον κόσμο.
«Αυτή είναι η στιγμή της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας. Πρέπει να την αξιοποιήσουμε. Ενισχύοντας την άμυνά μας. Ενδυναμώνοντας την ανταγωνιστικότητά μας. Εμβαθύνοντας τους δεσμούς μας με τους εταίρους μας. Και προωθώντας το έργο μας για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης. Θα συνεργαστούμε στενά με την Κυπριακή προεδρία για την υλοποίηση αυτών των στόχων» είπε.
Υπεύθυνο το ΝΑΤΟ για τη προστασία της Γροιλανδίας
Ωστόσο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας, πιο συνεκτικής ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφάλειας, κάνοντας ειδική αναφορά, έπειτα από ερώτηση δημοσιογράφου, στη Γροιλανδία και τη γεωπολιτική σημασία της Αρκτικής. Όπως τόνισε, η Γροιλανδία «μπορεί να βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση πολιτικά, οικονομικά και χρηματοδοτικά», επισημαίνοντας ότι, παρότι οι συζητήσεις για την ασφάλεια στην Αρκτική αποτελούν πρωτίστως βασικό ζήτημα του ΝΑΤΟ, η Αρκτική και η ασφάλειά της συνιστούν επίσης καίριο στρατηγικό πεδίο για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν όπως ανέφερε ενισχύει σημαντικά την παρουσία και τη στήριξή της στη Γροιλανδία, διπλασιάζοντας τη χρηματοδοτική βοήθεια στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού και προχωρώντας στη δημιουργία γραφείου της ΕΕ στο νησί, με στόχο τη στενή συνεργασία με την τοπική κυβέρνηση και κοινωνία. «Επενδύουμε περισσότερο και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε», σημείωσε, υπενθυμίζοντας την επίσκεψή της στη Γροιλανδία στις αρχές του 2024 και τη θετική εικόνα που απολαμβάνει η Ένωση στην περιοχή. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να εργάζεται για την ασφάλεια της Αρκτικής σε στενό συντονισμό με τους συμμάχους και τους εταίρους της, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ιράν
Απαντώντας σε ερώτηση για το Ιράν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής χαρακτήρισε «αποτρόπαια» την κατάσταση στη χώρα, μιλώντας για «ανθρώπινη τραγωδία» και για τη δολοφονία νέων ανθρώπων από το καθεστώς.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απέφυγε να σχολιάσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης από τρίτες χώρες, σημειώνοντας ότι πρόκειται για αποφάσεις που αφορούν αποκλειστικά τις ίδιες, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει την περαιτέρω σκλήρυνση των κυρώσεων κατά του Ιράν.
Όπως τόνισε, οι ευρωπαϊκές κυρώσεις «έχουν αποτέλεσμα» και «πλήττουν το καθεστώς», συμβάλλοντας στην αποδυνάμωσή του και ασκώντας πίεση για πολιτική αλλαγή. Υπογράμμισε ότι η αλλαγή μπορεί να έρθει μόνο από τον ίδιο τον ιρανικό λαό, ο οποίος όπως είπε «αγωνίζεται με θάρρος» και έχει την πλήρη πολιτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι διαδηλωτές ζητούν τη διεύρυνση του καταλόγου κυρώσεων, πέραν των Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, ώστε να συμπεριληφθούν και άλλα πρόσωπα που ευθύνονται για τις βιαιότητες, προσθέτοντας ότι η Κομισιόν προτίθεται να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.
