Καταδίκη των αδιάκριτων επιθέσεων του Ιράν σε γειτονικά κράτη, ανησυχία για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τις ναυτικές αποστολές Aspides και Atalanta επιβεβαίωσαν ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την τηλεδιάσκεψη που είχαν με ηγέτες της Μέσης Ανατολής για τον πόλεμο στο Ιράν.
Στην κοινή τους δήλωση υπογράμμισαν επίσης την ανάγκη προστασίας των αμάχων και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ενώ ανακοίνωσαν την κινητοποίηση ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τον Λίβανο, όπου η κρίση έχει προκαλέσει εκτεταμένο εκτοπισμό πληθυσμών. Στο πλαίσιο αυτό, η φον ντερ Λάιεν γνωστοποίησε ότι ενεργοποιούνται αποθέματα του ευρωπαϊκού μηχανισμού ReliefEU για τη στήριξη περίπου 130.000 ανθρώπων, με την πρώτη πτήση ανθρωπιστικής βοήθειας να προγραμματίζεται για αύριο.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των δύο ευρωπαίων ηγετών, η τηλεδιάσκεψη αποτέλεσε συνέχεια των διπλωματικών επαφών που έχουν πραγματοποιήσει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί από την έναρξη της κρίσης, καθώς και των πρωτοβουλιών της Κάγια Κάλας για συντονισμό με τις χώρες της περιοχής.
Οι Κόστα και φον ντερ Λάιεν καταδίκασαν εκ νέου «με τον πιο έντονο τρόπο» τις επιθέσεις του Ιράν εναντίον χωρών της περιοχής.
«Καταδικάζουμε τις αδιάκριτες επιθέσεις του Ιράν και εκφράζουμε την πλήρη αλληλεγγύη μας προς τους λαούς της περιοχής», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη δήλωση.
Παράλληλα, οι δύο πρόεδροι επανέλαβαν τη σταθερή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις δραστηριότητες της Τεχεράνης, σημειώνοντας ότι η ΕΕ έχει επανειλημμένα καλέσει την ηγεσία του Ιράν να τερματίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα και να περιορίσει το βαλλιστικό της πρόγραμμα. Η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στην καταστολή και τη βία που ασκεί το ιρανικό καθεστώς εναντίον των πολιτών του.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες υπογράμμισαν ακόμη την ανάγκη προστασίας των αμάχων και τον πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και των αρχών του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις της κρίσης στην ενεργειακή ασφάλεια. Οι ηγέτες συζήτησαν τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές καθώς και τις συνέπειες που μπορεί να έχει για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, ενός από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι συμμετέχοντες διερεύνησαν τρόπους ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της περιοχής ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για τις διεθνείς ενεργειακές αγορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Οι Κόστα και φον ντερ Λάιεν υπενθύμισαν επίσης τη σημασία των ναυτικών επιχειρήσεων Aspides και Atalanta, οι οποίες έχουν στόχο την προστασία κρίσιμων θαλάσσιων διαδρόμων και την αποτροπή διαταραχών στις διεθνείς εμπορικές και ενεργειακές ροές.
«Οι επιχειρήσεις αυτές συμβάλλουν στην προστασία κρίσιμων θαλάσσιων οδών και στην αποτροπή διαταραχών στις ζωτικής σημασίας αλυσίδες εφοδιασμού», σημειώνεται στην ανακοίνωση. Οι δύο ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να προσαρμόσει και να ενισχύσει τις αποστολές αυτές ώστε να ανταποκριθούν καλύτερα στις εξελίξεις στην περιοχή.
Παράλληλα, οι Κόστα και φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησαν τις χώρες της περιοχής για τη βοήθεια που παρείχαν στον επαναπατρισμό δεκάδων χιλιάδων Ευρωπαίων πολιτών που είχαν εγκλωβιστεί στη Μέση Ανατολή μετά την έναρξη της σύγκρουσης.
Η τηλεδιάσκεψη ασχολήθηκε επίσης με τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις της κρίσης, ιδίως στον Λίβανο, όπου η σύγκρουση έχει προκαλέσει εκτεταμένο εκτοπισμό αμάχων.
Οι δύο ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν βαθιά ανησυχία για την κατάσταση στη χώρα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας των αμάχων καθώς και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Λιβάνου.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανακοίνωσε την κινητοποίηση αποθεμάτων του ευρωπαϊκού μηχανισμού ReliefEU για τη στήριξη περίπου 130.000 ανθρώπων στον Λίβανο, ενώ η πρώτη πτήση ανθρωπιστικής βοήθειας αναμένεται να πραγματοποιηθεί αύριο.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να παραμείνουν σε στενή επαφή για την παρακολούθηση των εξελίξεων και τον συντονισμό των ενεργειών τους με στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και την επιστροφή στη διπλωματία.
«Παρότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες βρίσκεται υπό πίεση, πιστεύουμε ακράδαντα ότι ο διάλογος και η διπλωματία αποτελούν τη μόνη βιώσιμη οδό προς τα εμπρός», υπογραμμίζεται στη δήλωση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, καταλήγει η ανακοίνωση, θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με τις χώρες της περιοχής για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, επαναβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια δέσμευσή της για εταιρική σχέση, ασφάλεια και ευημερία στην περιοχή.
Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν ηγέτες και υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου. Μεταξύ αυτών ήταν ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β΄, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ο διάδοχος του θρόνου και πρωθυπουργός του Μπαχρέιν πρίγκιπας Σαλμάν μπιν Χαμάντ αλ-Χαλίφα, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν, ο πρόεδρος της Συρίας Αχμάντ αλ-Σαράα, ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας Τζεβντέτ Γιλμάζ, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν, ο πρωθυπουργός του Ιράκ Μοχάμεντ Σία αλ-Σουντανί, ο πρωθυπουργός του Κατάρ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν αλ-Θάνι, ο πρωθυπουργός του Κουβέιτ σεΐχης Άχμαντ Αμπντουλάχ αλ-Αχμάντ αλ-Σαμπάχ, ο αντιπρόεδρος και υπουργός Εσωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σεΐχης Σαΐφ μπιν Ζαγιέντ αλ-Ναχιάν, ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας πρίγκιπας Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν αλ-Σαούντ και ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ-Μπουσαΐντι. Από ευρωπαϊκής πλευράς συμμετείχε επίσης η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Ασφάλεια Κάγια Κάλας.
