Οι Παλαιστίνιοι ηγέτες στο Ισραήλ προτρέπουν τα μέλη της αραβικής μειονότητας να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες κατά τις εκλογές της επόμενης εβδομάδας, επιδιώκοντας να εκδιώξουν τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και να ανατρέψουν την πιο ακροδεξιά κυβέρνηση στην ιστορία της χώρας.
Η υψηλή συμμετοχή της αραβικής μειονότητας —η οποία αποτελεί το 21% του πληθυσμού και απαρτίζεται από άτομα παλαιστινιακής καταγωγής που κατέχουν την ισραηλινή υπηκοότητα— θα μπορούσε να μεταβάλει τις περίπλοκες ισορροπίες για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού στο Ισραήλ, ευνοώντας ένα μέτωπο κατά του Νετανιάχου, υπό την ηγεσία του πρώην αρχηγού του στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ.
«Μπορούμε να διασφαλίσουμε τον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης αλλαγής», δήλωσε στο Reuters ο Μανσούρ Αμπάς —ένας Ισλαμιστής οδοντίατρος που στράφηκε στην πολιτική και ηγείται του κόμματος «Ενωμένη Αραβική Λίστα»— από το γραφείο του στη Ναζαρέτ, την πολυπληθέστερη αραβική πόλη του Ισραήλ.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Άιζενκοτ δεν εξασφαλίζει πλειοψηφία χωρίς αραβική στήριξη
Ο Αμπάς και άλλοι Άραβες ηγέτες αντιμετωπίζουν ένα σημαντικό εμπόδιο στην επιδίωξή τους να διαδραματίσουν ρόλο σε μια μελλοντική διακυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου.
Μέχρι στιγμής, ο Άιζενκοτ έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης με τα αραβικά κόμματα —στα οποία πρόκειται να δώσουν την ψήφο τους οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ— επικαλούμενος την έλλειψη κοινών αξιών.
Ωστόσο, ο Αμπάς εκτιμά ότι θα υπάρξουν περιθώρια ελιγμών, ίσως μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας, κυρίως λόγω της σκληρής πραγματικότητας των εκλογικών μαθηματικών. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο ετερόκλητος συνασπισμός του Άιζενκοτ —που περιλαμβάνει κεντρώα, δεξιά και αριστερά κόμματα— αναμένεται να συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους, χωρίς όμως να εξασφαλίζει την πλειοψηφία.
Κατά συνέπεια, θα χρειαστεί την αραβική στήριξη —είτε μέσω συμμετοχής στον κυβερνητικό συνασπισμό είτε μέσω εξωτερικής υποστήριξης— προκειμένου να διατηρηθεί μια κυβέρνηση μειοψηφίας.
«Θέλουμε να αντικαταστήσουμε τη δεξιά κυβέρνηση… να βάλουμε τέλος στους πολέμους και σε αυτές τις πολιτικές, να σταματήσουμε την επέκταση των οικισμών και να αντιμετωπίσουμε την αποτυχία αναχαίτισης των επιθέσεων από εποίκους», δήλωσε ο Αμπάς. «Επιθυμούμε επίσης μια κυβέρνηση που θα φέρει κοινή ασφάλεια και ειρήνη τόσο για τους Παλαιστίνιους όσο και για τους Ισραηλινούς».
Προς το παρόν, ο Άιζενκοτ παραμένει αμετακίνητος στη θέση του. «Δεν πρόκειται να συμπράξω με κανένα αραβικό κόμμα», δήλωσε σε podcast αυτόν τον μήνα, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, την άρνησή τους να χαρακτηρίσουν τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση.
Εάν κανένας πολιτικός σχηματισμός δεν καταφέρει να συγκροτήσει μια βιώσιμη κυβέρνηση, ενδέχεται να προκύψει μια περίοδος πολιτικού αδιεξόδου, η οποία θα οδηγήσει σε νέες εκλογές το 2027, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο τιμόνι της χώρας στο ενδιάμεσο διάστημα.
Ωστόσο, ο Νετανιάχου, για παράδειγμα, φαίνεται να λαμβάνει σοβαρά υπόψη την απειλή μιας πιθανής συμμαχίας μεταξύ του Άιζενκοτ και Αράβων, ή τουλάχιστον τη βλέπει ως ευκαιρία για να συσπειρώσει τη βάση των υποστηρικτών του. Στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας, χρησιμοποίησε παραποιημένες εικόνες και βίντεο που δημιουργήθηκαν με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, απεικονίζοντας τους πολιτικούς του αντιπάλους να αγκαλιάζουν Άραβες ηγέτες. Ένα από αυτά τα πλαστά βίντεο, το οποίο κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, δείχνει τον Άιζενκοτ να διασχίζει τρέχοντας ένα λιβάδι και να πέφτει στις ανοιχτές αγκαλιές του Αμπάς.
Η ίδια η πορεία του Αμπάς αποδεικνύει ότι τέτοιου είδους συμμαχίες είναι εφικτές. Το 2021, έγινε ο πρώτος Άραβας μουσουλμάνος που συμμετείχε σε ισραηλινό κυβερνητικό συνασπισμό ως υπουργός, σε μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Ναφτάλι Μπένετ — ο οποίος σήμερα ανήκει στον δεξιό χώρο και αποτελεί μέρος του πολιτικού μπλοκ του Άιζενκοτ. Η συγκεκριμένη κυβέρνηση κατέρρευσε έπειτα από 18 μήνες, εν μέρει λόγω διαφωνιών μεταξύ των δύο ανδρών σχετικά με την κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Αυτή τη φορά, ο Αμπάς δήλωσε ότι θα μπορούσε να παραμερίσει αυτές τις διαφορές. Προκειμένου να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εβραϊκών κομμάτων, προχώρησε σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο: παραχώρησε τη δεύτερη θέση στο ψηφοδέλτιό του σε έναν Εβραίο, πρώην αξιωματούχο της αστυνομίας, τον Γιοάβ Σεγκαλόβιτς. «Αυτό στέλνει ένα μήνυμα συνεργασίας με την εβραϊκή κοινότητα και τους Εβραίους πολίτες», ανέφερε ο Αμπάς.
Οι Άραβες είναι αγανακτισμένοι από τη δαιμονοποίησή τους από την ισραηλινή Δεξιά και την εγκληματικότητα
Οι εκλογές στο Ισραήλ θα είναι οι πρώτες μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7ης Οκτωβρίου 2023 και αντιμετωπίζονται ως δημοψήφισμα για την ηγεσία του Νετανιάχου, του ηγέτη με τη μακροβιότερη θητεία στο Ισραήλ.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο συνασπισμός του Άιζενκοτ θα κέρδιζε 52 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ, εάν οι εκλογές διεξάγονταν σήμερα. Ο θρησκευτικο-εθνικιστικός συνασπισμός του Νετανιάχου θα κέρδιζε 50 έδρες. Το κόμμα του Αμπάς προβλέπεται να κερδίσει πέντε έδρες, ενώ άλλες οκτώ αναμένεται να πάνε στην «Κοινή Λίστα» (Joint List), έναν συνασπισμό τριών αραβικών κομμάτων.
Ενόψει των εκλογών, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών του Νετανιάχου, πρότεινε ένα σχέδιο για τον «εξιουδαϊσμό» περιοχών γύρω από τη Ναζαρέτ, στον βορρά, καθώς και στο νότιο Ισραήλ —περιοχές όπου κατοικούν οι περισσότεροι Άραβες— περιγράφοντας το σχέδιο ως ανάλογο με τον επεκτατισμό των εποίκων στη Δυτική Όχθη.
Τα στελέχη των κομμάτων στη Ναζαρέτ ελπίζουν να αξιοποιήσουν την οργή των Αράβων κατά του Νετανιάχου, του Σμότριτς και του ακροδεξιού υπουργού Αστυνομίας, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, καθώς και την αγανάκτησή τους για την αυξανόμενη εγκληματικότητα στις κοινότητές τους.
Πριν μερικές ημέρες, μέλη του κόμματος του Αμπάς μοίραζαν φυλλάδια κοντά στον επιβλητικό Ναό του Ευαγγελισμού στη Ναζαρέτ. «Αυτή τη φορά υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ να προσέλθουμε μαζικά στις κάλπες», δήλωσε ένας από τους πολίτες που προσέγγισαν, ο 74χρονος Γασάν Μπσούλ. «Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος από ό,τι στο παρελθόν», πρόσθεσε.
Αναμένερται υψηλή συμμετοχή των Αράβων
Οι Ισραηλινοί αναλυτές δημοσκοπήσεων εκτιμούν ότι η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων θα είναι υψηλότερη σε σχέση μες προηγούμενες εκλογές του 2022 και του 2020. Το Ινστιτούτο Ερευνών Stat-Net, με έδρα μια αραβική δρουζική πόλη κοντά στη Χάιφα, προβλέπει ποσοστό συμμετοχής 63%, έναντι 56% το 2022.
Ενώ ο Αμπάς επιχείρησε να τοποθετήσει το κόμμα του κατά τρόπο που να επιτρέπει την ενδεχόμενη συμμετοχή του στην κυβέρνηση, οι ηγέτες της «Κοινής Λίστας» δήλωσαν ότι θα μπορούσαν να ασκήσουν εξίσου μεγάλη επιρροή παραμένοντας στην αντιπολίτευση.
Ο Αχμάντ Τίμπι, ηγετικό στέλεχος της «Κοινής Λίστας», δήλωσε ότι η παράταξή του είναι έτοιμη να σχηματίσει «ένα μπλοκ αποτροπής, για να στηρίξει (μια κυβέρνηση) εκ των έξω». Ανέφερε ότι η «Κοινή Λίστα» θα συντασσόταν με μια κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ, ψηφίζοντας υπέρ της «σύστασης επίσημης εξεταστικής επιτροπής για την 7η Οκτωβρίου» — μια προτεραιότητα που έχουν θέσει ρητά ο πρώην αρχηγός του στρατού και οι εταίροι του.
«Θέτουμε ως ύψιστη προτεραιότητά μας την απαλλαγή από την ακροδεξιά κυβέρνηση του Νετανιάχου, του Σμότριτς και του Μπεν-Γκβιρ», δήλωσε ο Τίμπι.
