Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έπειτα και από τη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών κατά του θεοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν, αποφάσισε την επίσημη ένταξη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) στον κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων της ΕΕ, ενεργοποιώντας ένα αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων με άμεση ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη.
Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια της πολιτικής συμφωνίας που επιτεύχθηκε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 29 Ιανουαρίου και σηματοδοτεί μια κλιμάκωση της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Τεχεράνη.
Μετά την καταχώρισή του, το IRGC θα υπαχθεί επίσης σε περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο του καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Αυτό περιλαμβάνει το πάγωμα των κεφαλαίων και άλλων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων ή οικονομικών πόρων που βρίσκονται σε κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και την απαγόρευση σε φορείς της ΕΕ να διαθέτουν κεφάλαια ή οικονομικούς πόρους προς την οργάνωση.
Ως συνέπεια της σημερινής απόφασης, συνολικά 13 πρόσωπα και 23 ομάδες και οντότητες υπόκεινται πλέον σε περιοριστικά μέτρα στο πλαίσιο της λεγόμενης ευρωπαϊκής λίστας τρομοκρατίας.
Όπως ενημερώνει το Συμβούλιο η ευρωπαϊκή λίστα τρομοκρατίας, δηλαδή το καθεστώς κυρώσεων που προβλέπεται από την Κοινή Θέση 2001/931/ΚΕΠΠΑ, είναι διακριτή από το καθεστώς της ΕΕ που εφαρμόζει τα ψηφίσματα 1267 (1999), 1989 (2011) και 2253 (2015) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και στοχεύει την Αλ Κάιντα και το ISIL/Da’esh.
Η ΕΕ μπορεί επίσης να εφαρμόζει αυτόνομα περιοριστικά μέτρα κατά του ISIL/Da’esh και της Αλ Κάιντα, καθώς και κατά προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με ή υποστηρίζουν τις οργανώσεις αυτές ή κατά όσων υποστηρίζουν, διευκολύνουν ή καθιστούν δυνατές βίαιες ενέργειες της Χαμάς και της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ.
Σημειώνεται ότι πριν από την απόφαση αρκετά κράτη μέλη είχαν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με μια τέτοια κίνηση υπό το φόβο ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη ρήξη των διπλωματικών σχέσεων με το Ιράν και να επηρρεάσει αρνητικά σε σχέση με τα ευρωπαϊκά συμφέροντα και δυτικούς κρατούμενους που βρίσκονται σε ιρανικές φυλακές.
Υπενθυμίζεται ότι η αρχή έγινε στις 29 Ιανουαρίου όταν οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για την ένταξη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στη λίστα με τις τρομοκρατικές οργανώσεις. Η απόφαση θεωρήθηκε ότι σηματοδότησε τη σημαντικότερη σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Τεχεράνη εδώ και χρόνια, τοποθετώντας τους Φρουρούς στο ίδιο νομικό καθεστώς με οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος. Τότε η Κάγια Κάλας, η Υπατη εκπρόσωπος της ΕΕ δήλωσε ότι η καταστολή δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη και ότι «Κάθε καθεστώς που σκοτώνει χιλιάδες από τους δικούς του πολίτες εργάζεται για την ίδια του την καταστροφή».
Στην ίδια συνεδρίαση και με αφορμή τις σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν όσο και στη συνεχιζόμενη στρατιωτική στήριξη της Τεχεράνης προς τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας η ΕΕ είχε προχωρήσει σε νέες κυρώσεις σε βάρος φυσικών προσώπων και οντοτήτων.
Μεταξύ εκείνων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των κυρώσεων είναι ο Εσκαντάρ Μομενί, υπουργός Εσωτερικών του Ιράν και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και ανώτατα στελέχη της ιρανικής δικαιοσύνης, όπως ο Μοχαμάντ Μοβαχεντί-Αζάντ, γενικός εισαγγελέας, και ο Ιμάν Αφσάρι, προεδρεύων δικαστής.
Στις καταχωρίσεις περιλαμβάνονται επίσης διοικητές και υψηλόβαθμοι αξιωματικοί του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς και στελέχη της αστυνομίας και των δυνάμεων επιβολής του νόμου, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την καταστολή των κινητοποιήσεων.
