Με φόντο την κλιμακούμενη ένταση, η Τεχεράνη φέρεται να θέτει σε εφαρμογή ένα ευρύ σχέδιο περιφερειακής αποσταθεροποίησης, που αποδίδεται στον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και σε κορυφαίους στρατιωτικούς διοικητές, επιδιώκοντας να μεταφέρει τη σύγκρουση πέρα από τα σύνορά της και να αυξήσει το κόστος για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ των Financial Times, η στρατηγική προβλέπει χτυπήματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, διαταραχές στις αερομεταφορές και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, με στόχο να ενταθεί η διεθνής πίεση και να επιτευχθεί τερματισμός των επιθέσεων.
Παρά τον θάνατο του Χαμενεΐ και ανώτατων αξιωματούχων –μεταξύ αυτών ο υπουργός Άμυνας και ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης– το σχέδιο εφαρμόζεται κανονικά. Μέλος του μεταβατικού τριμελούς συμβουλίου ηγεσίας, ο αγιατολάχ Αλιρεζά Αραφί, υποστήριξε ότι «ο πόλεμος συνεχίζεται βάσει του σχεδιασμού του».
Πλήγματα στην ενέργεια
Ισχυρούς τριγμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας προκαλεί η νέα κλιμάκωση από την Τεχεράνη, με στοχευμένα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές του Κόλπου και σοβαρές επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πλέον κρίσιμους διαύλους παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Τη Δευτέρα, με το άνοιγμα των αγορών, η Τεχεράνη κλιμάκωσε θεαματικά, πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο: μη επανδρωμένα αεροσκάφη έβαλαν κατά κρίσιμης μονάδας φυσικού αερίου στο Κατάρ και μεγάλου διυλιστηρίου στη Σαουδική Αραβία. Το Κατάρ, από τους μεγαλύτερους προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως, ανέστειλε τις εξαγωγές, πυροδοτώντας άλμα στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης ενέργειας– επιβραδύνθηκε δραστικά, εντείνοντας τους φόβους για σοκ προσφοράς.
Επιθέσεις σε βάσεις και τουριστικούς κόμβους
Ιρανικά drones και πύραυλοι έπληξαν ξενοδοχεία, αεροδρόμια και λιμάνια σε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Ιράκ, Ομάν και Μπαχρέιν, ενώ βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή βρέθηκαν επανειλημμένα στο στόχαστρο. Υπάρχουν επίσης υπόνοιες για πλήγμα σε βρετανική βάση στην Κύπρο.
Σύμφωνα με πηγές του καθεστώτος, η στρατηγική προβλέπει «αποκέντρωση» της στρατιωτικής διοίκησης, ώστε οι μονάδες να επιχειρούν αυτόνομα βάσει προγενέστερων εντολών, περιορίζοντας τον κίνδυνο αποκεφαλισμού της ηγεσίας μέσω στοχευμένων επιθέσεων.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποκτά πλέον ευρύτερα χαρακτηριστικά, καθώς τα μέτωπα πολλαπλασιάζονται και η ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα. Η Χεζμπολάχ προχώρησε σε εκτόξευση πυραύλων προς το βόρειο Ισραήλ, ανοίγοντας ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης, την ώρα που ιρακινές πολιτοφυλακές στοχοποίησαν αμερικανικές εγκαταστάσεις στην περιοχή. Οι παράλληλες αυτές κινήσεις ενισχύουν τον φόβο γενικευμένης ανάφλεξης, με πιθανές αλυσιδωτές επιπτώσεις όχι μόνο στην ασφάλεια της περιοχής αλλά και στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Τεχεράνη, επιλέγοντας να πλήξει και κράτη του Κόλπου που μέχρι πρότινος επεδίωκαν ρόλο εξισορρόπησης και αποκλιμάκωσης, ρισκάρει περαιτέρω διπλωματική απομόνωση. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε συσπείρωση των γειτονικών χωρών πιο κοντά στις θέσεις της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ.
Η σύγκρουση δείχνει πλέον να αποκτά δική της δυναμική, χωρίς σαφή ορίζοντα εκτόνωσης, ενώ οι αγορές και η ενεργειακή ασφάλεια παραμένουν ευάλωτες σε κάθε νέο πλήγμα.
(Με πληροφορίες από Financial Times)
