Καθώς η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν κλιμακώνεται, το ζήτημα των αποθεμάτων όπλων και πυρομαχικών αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για την εξέλιξη του πολέμου. Παρότι οι στρατιωτικές ισορροπίες δεν καθορίζονται αποκλειστικά από τον αριθμό των όπλων, ο ρυθμός κατανάλωσης πυρομαχικών και η δυνατότητα αναπλήρωσής τους αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διάρκεια και την ένταση των επιχειρήσεων.
Ο «πόλεμος των αποθεμάτων» στη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, ο πόλεμος εξελίσσεται με ιδιαίτερα υψηλό επιχειρησιακό ρυθμό, γεγονός που σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές καταναλώνουν πυρομαχικά ταχύτερα από όσο μπορούν να παράγονται.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «σχεδόν απεριόριστα αποθέματα» βασικών οπλικών συστημάτων. Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Άμυνας δηλώνει ότι η χώρα έχει «τη δυνατότητα να αντέξει περισσότερο από όσο σχεδίαζε η Ουάσινγκτον».
Παρά τις αντίθετες αυτές δηλώσεις, οι στρατιωτικοί αναλυτές τονίζουν ότι η διαχείριση των αποθεμάτων είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα σε έναν πόλεμο που εξελίσσεται με τόσο μεγάλη ένταση.
Χιλιάδες επιθέσεις και εκτοξεύσεις πυραύλων
Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Μελετών Εθνικής Ασφάλειας (Institute for National Security Studies) στο Τελ Αβίβ, από την έναρξη της επιχείρησης «Επική Οργή» μέχρι τις 4 Μαρτίου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ είχαν πραγματοποιήσει περισσότερα από 2.000 πλήγματα εναντίον στόχων στο Ιράν, τα περισσότερα με χρήση πολλαπλών πυρομαχικών.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν είχε εκτοξεύσει τουλάχιστον:
571 βαλλιστικούς πυραύλους και 1.391 drones από την έναρξη των συγκρούσεων.
https://twitter.com/manniefabian/status/2029416130255720873
Σημαντική μείωση των ιρανικών επιθέσεων
Παρά τις δηλώσεις της Τεχεράνης ότι μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο «επ’ αόριστον», δυτικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι ιρανικές επιθέσεις έχουν ήδη μειωθεί αισθητά.
Την πρώτη ημέρα του πολέμου εκτοξεύθηκαν εκατοντάδες πύραυλοι, ενώ πλέον οι επιθέσεις περιορίζονται σε μερικές δεκάδες. Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν έχουν μειωθεί κατά 86% σε σχέση με την πρώτη ημέρα της σύγκρουσης.
Παράλληλα, η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) εκτιμά ότι μόνο το τελευταίο 24ωρο καταγράφηκε επιπλέον μείωση 23%.
Πριν από τον πόλεμο, το Ιράν εκτιμάται ότι διέθετε περισσότερους από 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς, ενώ είχε επίσης κατασκευάσει δεκάδες χιλιάδες drones τύπου Shahed, τεχνολογία που έχει μεταφερθεί και στη Ρωσία και χρησιμοποιείται στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον στρατηγό Κέιν, οι εκτοξεύσεις ιρανικών drones έχουν επίσης μειωθεί κατά περίπου 73% σε σχέση με την πρώτη ημέρα του πολέμου. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μείωση μπορεί να οφείλεται τόσο σε απώλειες εξοπλισμού όσο και σε προσπάθεια της Τεχεράνης να διατηρήσει αποθέματα για μια ενδεχόμενη μακροχρόνια σύγκρουση.
Η αεροπορική υπεροχή ΗΠΑ και Ισραήλ
Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι η αεροπορική υπεροχή που έχουν αποκτήσει οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έναντι του Ιράν.
Μεγάλο μέρος της ιρανικής αντιαεροπορικής άμυνας έχει καταστραφεί, ενώ η χώρα δεν διαθέτει πλέον αξιόπιστη πολεμική αεροπορία ικανή να ανταγωνιστεί τις δυτικές δυνάμεις.
Σύμφωνα με τη CENTCOM, η επόμενη φάση των επιχειρήσεων επικεντρώνεται:
- στον εντοπισμό εκτοξευτών πυραύλων
- στην καταστροφή αποθηκών όπλων
- στην εξουδετέρωση εργοστασίων παραγωγής πυραύλων και drones
Παρά τα πλήγματα αυτά, η πλήρης καταστροφή του ιρανικού οπλοστασίου θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη. Το Ιράν είναι μια χώρα τεράστιας γεωγραφικής έκτασης, γεγονός που επιτρέπει τη διασπορά και την απόκρυψη στρατιωτικών υποδομών σε πολλές περιοχές.
Η πρόσφατη εμπειρία δείχνει επίσης τα όρια των αεροπορικών επιχειρήσεων. Το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει να εξουδετερώσει πλήρως τη Χαμάς στη Γάζα μόνο με αεροπορικούς βομβαρδισμούς, ενώ και οι σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη άντεξαν σε μακροχρόνια αμερικανική αεροπορική εκστρατεία.
Τα αποθέματα των ΗΠΑ και το κρίσιμο ζήτημα των Patriot
Παρά τη συντριπτική στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ, ορισμένα κρίσιμα οπλικά συστήματα παραμένουν περιορισμένα.
Ο αμερικανικός στρατός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ακριβή κατευθυνόμενα όπλα, τα οποία παράγονται σε σχετικά μικρούς αριθμούς.
Σύμφωνα με αναλυτές του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS):
- οι ΗΠΑ διαθέτουν δεκάδες χιλιάδες βόμβες JDAM, που είναι φθηνότερες και χρησιμοποιούνται όταν
- τα αεροσκάφη επιχειρούν κοντά στον στόχο
- τα αποθέματα πυραύλων Patriot, που χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων, είναι πολύ πιο περιορισμένα
Κάθε πύραυλος Patriot κοστίζει πάνω από 4 εκατομμύρια δολάρια, ενώ η ετήσια παραγωγή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζεται περίπου σε 700 μονάδες.
Ο ειδικός του CSIS Μαρκ Κάνσιαν εκτιμά ότι οι ΗΠΑ μπορεί να διαθέτουν περίπου 1.600 πυραύλους Patriot, αριθμός που ήδη μειώνεται λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.
Όπως σημειώνει, οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν για μεγάλο διάστημα έναν πόλεμο που διεξάγεται κυρίως από αέρος, ωστόσο η αεράμυνα αποτελεί πιο ευαίσθητο σημείο.
Πιέσεις για αύξηση της παραγωγής όπλων
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί μέσα στην εβδομάδα στον Λευκό Οίκο με εκπροσώπους μεγάλων αμερικανικών αμυντικών εταιρειών, προκειμένου να ζητήσει επιτάχυνση της παραγωγής όπλων και πυρομαχικών.
Η πρωτοβουλία αυτή θεωρείται ένδειξη ότι ακόμη και τα τεράστια στρατιωτικά αποθέματα των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να δεχθούν πιέσεις σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης.
Παρόλα αυτά, ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, εμφανίζεται βέβαιος για την έκβαση του πολέμου, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Το Ιράν δεν μπορεί να μας ξεπεράσει σε αντοχή».
Όπως υπογράμμισε, η στρατιωτική και βιομηχανική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την εξέλιξη της σύγκρουσης.
