Όταν ο Ντέιβιντ Χέντερσον-Στίουαρτ επισκέφθηκε για πρώτη φορά το εργοστάσιο ρολογιών Raketa της Ρωσίας, οι λίγοι εναπομείναντες ωρολογοποιοί ήταν ντυμένοι με χειμωνιάτικα παλτά και σκυμμένωοι πάνω από vintage εξοπλισμό.
Ο Βρετανός πρώην δικηγόρος δεν γνώριζε τίποτα περι ρολογιών, αλλά η αγάπη του για το σοβιετικό ντιζάιν τον οδήγησε να εξετάσει τις δυνατότητες της προβληματικής επιχείρησης, η οποία κάποτε απασχολούσε 7.000 εργάτες και κατασκεύαζε ρολόγια για αστροναύτες αλλά και για το ευρύτερο κοινό.
Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν φοράει τώρα ένα ρολόι κατασκευασμένο από ένα παρακλάδι της, το Imperial Peterhof Factory. «Δεν θα έβρισκα ποτέ κάτι τόσο ενδιαφέρον όσο η Raketa στη Δύση», δήλωσε ο Χέντερσον – Στιούαρτ, ο οποίος δεν φορούσε ρολόι μέχρι που ανέλαβε το εργοστάσιο έξω από την Αγία Πετρούπολη με έναν συνεργάτη το 2010.
Η λαχτάρα να ζήσει στο εξωτερικό τον έκανε να μετακομίσει στη Ρωσία για να εργαστεί ως νομικός μετά από σπουδές στην Οξφόρδη και στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι. Έμεινε μόνιμα εκεί μεγαλώνοντας τρία παιδιά, τα οποία έχουν όλα ρωσική υπηκοότητα.
Υπό την ηγεσία του, η στροφή της Raketa σε ρολόγια υψηλής ποιότητας με έμφαση στα διαπιστευτήριά τους “Made in Russia” απέδωσε καρπούς.
Οι δυτικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν για τον πόλεμο στην Ουκρανία περιόρισαν το εμπόριο ενώ πολλά ξένα καταστήμα με είδη πολυτελείας στη Ρωσία έκλεισαν. Αλλά η εγχώρια ζήτηση για τα συκγκεκριμένα ρολόγια αυξήθηκε και οι πωλήσεις συνεχίστηκαν και στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή αφού η εταιρεία δεν επηρεάστήκε ιδιαίτερα από τις κυρώσεις. Η δε αλυσίδα εφοδιασμού της επηρεάστηκε ελάχιστα.
«Δεν εξαρτόμαστε από τη Δύση για εξαρτήματα. Τα περισσότερα τα παράγουμε μόνοι μας», δήλωσε ο Χέντερσον – Στιούαρτ στις ανακαινισμένες εγκαταστάσεις της Raketa, της οποίας οι βιομηχανικές ρίζες χρονολογούνται από το 1721.
«Αυτό αρέσει στην κοινότητά μας… ότι είναι ένα ρολόι ρωσικής κατασκευής».
Στο εργοστάσιο, μερικοί από τους πάνω από 200 υπαλλήλους χρησιμοποιούν ανακαινισμένα μηχανήματα για να κατασκευάσουν μικροσκοπικά γρανάζια, τροχούς και ελατήρια, συνεχίζοντας τη σπάνια πρακτική της κατασκευής όλων των μηχανικών εξαρτημάτων εσωτερικά.
Αλλού, οι ωρολογοποιοί με μεγεθυντικά προσοφθάλμια εργάζονται σχολαστικά, με ποπ μουσική να ακούγεται στο παρασκήνιο.
Η Raketa έλαβε ώθηση το 2022 όταν ο Πούτιν εθεάθη να φοράει το ρολόι του Imperial Peterhof Factory. Ορισμένα τοπικά μέσα ενημέρωσης το ερμήνευσαν ως ένδειξη υποστήριξης για την εγχώρια παραγωγή μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Έκτοτε, ο Πούτιν φοράει το ρολόι τακτικά, ενισχύοντας τη ζήτηση για παρόμοια σχέδια, δήλωσε ο Χέντερσον – Στιούαρτ. «Μας είπαν ότι θα ήταν καλύτερα να μην αναπαράγουμε αυτό ακριβώς το μοντέλο», πρόσθεσε.
Δημόσια αρχεία δείχνουν ότι η Raketa κατέγραψε κέρδη 109 εκατομμυρίων ρουβλιών (1,43 εκατομμύρια δολάρια) το 2025, 15% περισσότερα από ό,τι το 2024.
Με τιμές από περίπου 700 έως 3.500 δολάρια, τα ρολόγια Raketa βασίζονται κυρίως σε σοβιετικά σχέδια, συμπεριλαμβανομένου του Baikonur με την ατσάλινη όψη, που πήρε το όνομά του από το κοσμοδρόμιο από το οποίο η Μόσχα εξακολουθεί να εκτοξεύει επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις.
Οι δείκτες ενός άλλου ρολογιού της κινούνται αριστερόστροφα. Αυτό το μοναδικό μοντέλο έχει γίνει μπεστ σέλερ από τότε που τέθηκε υπόψη του Χέντερσον – Στιούαρτ από την επικεφαλής μηχανικό Λιουντμίλα Βόινικ, 86 ετών, η οποία εργάζεται στο εργοστάσιο από τη δεκαετία του 1950.
Η Βόινικ έβγαλε ένα χειροποίητο τεχνικό σχέδιο, κολλημένο με ταινία, από μία αρχειοθήκη – ένα από τα πολλά που φύλαγε με ασφάλεια κατά τη διάρκεια των μετασοβιετικών προβλημάτων της Raketa.
«Τα Raketa μας παραμένουν τα ίδια. Ίσως κάποιες μικρές αλλαγές στις λεπτομέρειες εδώ κι εκεί», είπε. «Έχω ζήσει όλη τη ζωή μου εδώ. Είμαι περήφανη που καταφέραμε να τα αναβιώσουμε όλα για άλλη μια φορά».
