Δεν υπάρχει προς το παρόν πολιτική βούληση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τροποποίηση της εντολής της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής «Ασπίδες», δήλωσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας μετά το τέλος της συνεδρίασης του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, η οποία ωστόσο έκανε λόγο και για τον κίνδυνο επισιτιστικής ασφάλειας.
«Οι Yπουργοί Εξωτερικών της EE εξέφρασαν “σαφή επιθυμία” να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή EUNAVFOR ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει προς το παρόν διάθεση για επέκταση της εντολής της στο Στενό του Ορμούζ, δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος παρά το γεγονός ότι νωρίτερα είχε τεθεί στο τραπέζι το ενδεχόμενο να εξεταστεί η προσαρμογή της αποστολής προκειμένου να συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας υπογράμμισε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θεωρεί τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως πόλεμο στον οποίο πρέπει να εμπλακεί και τόνισε ότι η ΕΕ εργάζεται για την εξεύρεση διπλωματικών λύσεων για το Στενό του Ορμούζ.
«Αυτός δεν είναι πόλεμος της Ευρώπης», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Νωρίτερα και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι «δεν είναι στην πρόθεση της Ελλάδας να εμπλακεί στον πόλεμο». Όπως υπογράμμισε, η διατήρηση ανοικτών θαλάσσιων οδών είναι κρίσιμη όχι μόνο για τις τιμές της ενέργειας αλλά και για το σύνολο της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Επισιτιστική κρίση;
Μάλιστα η Κάλας προειδοποίησε ότι το Στενό του Ορμούζ δεν είναι κρίσιμο μόνο για τις ενεργειακές ροές αλλά και για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Όπως ανέφερε, μεγάλο μέρος των λιπασμάτων που διακινούνται διεθνώς περνά από την περιοχή, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη διακοπή των μεταφορών θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων το επόμενο έτος.
«Αν τα λιπάσματα δεν φτάσουν φέτος, τότε θα υπάρξει έλλειψη τροφίμων τον επόμενο χρόνο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας αποκάλυψε επίσης ότι είχε συνομιλίες με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, για το ενδεχόμενο μιας διεθνούς πρωτοβουλίας που θα διασφαλίζει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Όπως εξήγησε, εξετάζεται η πιθανότητα μιας πρωτοβουλίας παρόμοιας με τη συμφωνία για τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, η οποία είχε επιτρέψει τη συνέχιση των εξαγωγών ουκρανικών σιτηρών κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Υπάρχει και η Ουκρανία
Η Κάγια Κάλας υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει άμεσες γεωπολιτικές επιπτώσεις και για τον πόλεμο στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι ένα ενδεχόμενο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος της Ρωσίας, αυξάνοντας τις διεθνείς τιμές ενέργειας και ενισχύοντας τα έσοδα της Μόσχας. «Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα ήταν επίσης προς όφελος της Ρωσίας», ανέφερε.
Παράλληλα, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συζήτησαν και τις επιπτώσεις της κρίσης στη λεγόμενη «νότια γειτονία» της Ένωσης, δηλαδή στις χώρες της Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής, με την Κάλας να επισημαίνει ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μπορεί να δημιουργήσει νέες πιέσεις σε οικονομία, ασφάλεια και μεταναστευτικές ροές.
Η συνεδρίαση ξεκίνησε επίσης με συζήτηση για τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας να τονίζει ότι είναι σημαντικό τα κράτη-μέλη να έχουν ενεργό συμμετοχή στη διαμόρφωσή της, ώστε να αντανακλά τις προτεραιότητες και τις ανησυχίες ολόκληρης της Ένωσης.
Ενάντια στις προειδοποιήσεςι Τραμπ
Νωρίτερα το πρωί, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας είχε αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο τροποποίησης της εντολής της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής «Ασπίδες», προκειμένου να συμβάλει στην προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. «Το βασικό ερώτημα είναι πώς θα κρατήσουμε ανοικτό το Στενό του Ορμούζ», είχε δηλώσει, σημειώνοντας ότι θα συζητηθεί με τα κράτη-μέλη αν είναι δυνατό να τροποποιηθεί η εντολή της αποστολής και αν υπάρχει πολιτική βούληση για τη χρήση της.
Οι τοποθετήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη επιφυλακτικότητα πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στις πιέσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει καλέσει συμμάχους να στείλουν πολεμικά πλοία για να διασφαλιστεί η ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις όπως φαίνεται αντιδρούν μέχρι στιγμής με επιφυλακτικότητα στις πιέσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή σε επιχείρηση που θα διασφαλίσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ. Ιταλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ελλάδα εμφανίζονται συγκρατημένες απέναντι στο αίτημα αποστολής πολεμικών πλοίων, μετά και την προειδοποίηση του Τραμπ ότι η άρνηση βοήθειας θα μπορούσε να αποδειχθεί «πολύ κακή για το μέλλον του ΝΑΤΟ». Ο φόβος σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι πως μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση εμπλοκή της Ευρώπης στον πόλεμο που κλιμακώνεται στη Μέση Ανατολή.
