Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει την ευρωπαϊκή ναυτική αποστολή «Ασπίδες» για την προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, δήλωσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας προσερχόμενη στη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της Ένωσης στις Βρυξέλλες, διευκρινίζοντας, έπειτα από σχετική ερώτηση, ότι μια τέτοια επιχείρηση δεν θα πραγματοποιηθεί μέσω του NATO αλλά θα εξαρτηθεί από τη βούληση των κρατών-μελών και ενδεχομένως από μια «συμμαχία προθύμων».
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπο με «πολύ κακό μέλλον» εάν οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον δεν συμβάλουν στην επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Σε τηλεφωνική συνέντευξη στους Financial Times, ο Τραμπ κάλεσε ευθέως ευρωπαϊκές χώρες να συμμετάσχουν στις επιχειρήσεις, τονίζοντας ότι τα κράτη που επωφελούνται από τις ενεργειακές ροές της περιοχής θα πρέπει να συμβάλουν και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
«Το κύριο ερώτημα είναι πώς θα κρατήσουμε ανοικτό το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε η Κάλας, υπογραμμίζοντας ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν άμεσες επιπτώσεις τόσο στην παγκόσμια οικονομία όσο και στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Το πέρασμα θεωρείται κρίσιμο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς από το Στενό του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ενώ μεγάλο μέρος των ποσοτήτων αυτών κατευθύνεται προς τις ασιατικές οικονομίες.
Η επιλογή της αποστολής «Ασπίδες»
Σύμφωνα με την Κάλας, η ΕΕ διαθέτει ήδη επιχειρησιακή παρουσία στην περιοχή μέσω της ναυτικής αποστολής «Ασπίδες», η οποία δημιουργήθηκε για την προστασία εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα από επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, συμμάχων του Ιράν.
Η αποστολή αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για μια ευρωπαϊκή συμβολή στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, εφόσον τροποποιηθεί η εντολή της.
«Θα συζητήσουμε με τα κράτη μέλη για να δούμε αν είναι δυνατό να τροποποιήσουμε πραγματικά την εντολή αυτής της αποστολής», δήλωσε η Κάλας.
Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα είναι κυρίως πολιτικό.
«Το ερώτημα είναι αν τα κράτη μέλη είναι διατεθειμένα να χρησιμοποιήσουν πράγματι αυτή την αποστολή», ανέφερε.
Παράλληλα, εξετάζεται και η δημιουργία μιας «συμμαχίας προθύμων» χωρών που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, ενδεχομένως σε συνεργασία με την ευρωπαϊκή αποστολή.
Η Κάλας διευκρίνισε ότι η επιχείρηση αυτή δεν θα γίνει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι η περιοχή βρίσκεται εκτός της γεωγραφικής ζώνης δράσης της Συμμαχίας.
Επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας
Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
«Η σύγκρουση επηρεάζει σαφώς την παγκόσμια τιμή του πετρελαίου και οδηγεί σε αυξήσεις», δήλωσε η Κάλας.
Παρότι η Ευρώπη δεν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ενεργειακές εισαγωγές από την περιοχή, η ίδια υπογράμμισε ότι πρόκειται για παγκόσμια αγορά.
«Ακόμη κι αν δεν εξαρτόμαστε τόσο πολύ από αυτές τις πηγές, αυτά είναι παγκόσμια ζητήματα. Οι τιμές του πετρελαίου επηρεάζουν τα πάντα», ανέφερε.
Η ίδια πρόσθεσε ότι βρίσκεται ήδη σε επαφή με τον επίτροπο Ενέργειας της ΕΕ για να εξεταστούν τρόποι συγκράτησης των τιμών στις διεθνείς αγορές.
«Συζητούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να κρατήσουμε την τιμή του πετρελαίου χαμηλά στην παγκόσμια αγορά», σημείωσε.
Κίνδυνος για την επισιτιστική ασφάλεια
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας προειδοποίησε επίσης ότι η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ δεν επηρεάζει μόνο την ενέργεια αλλά και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
«Δεν πρόκειται μόνο για πετρέλαιο και ενέργεια. Μέσω του Στενού μεταφέρονται και λιπάσματα», δήλωσε.
«Αν τα λιπάσματα δεν φτάσουν φέτος στις αγορές, τότε μπορεί να αντιμετωπίσουμε έλλειψη τροφίμων τον επόμενο χρόνο», πρόσθεσε.
Η Κάλας ανέφερε μάλιστα ότι είχε συνομιλίες με τον γενικό γραμματέα του United Nations António Guterres για το ενδεχόμενο μιας διεθνούς πρωτοβουλίας που θα διασφάλιζε τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, στα πρότυπα της συμφωνίας που είχε επιτρέψει την εξαγωγή ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας.
Να μη χαθεί η προσοχή από την Ουκρανία
Παράλληλα, η Κάλας προειδοποίησε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν πρέπει να αποσπάσει την προσοχή από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Είναι σημαντικό η προσοχή στη Μέση Ανατολή να μην απομακρύνει την προσοχή από την Ουκρανία», δήλωσε.
Η ίδια υποστήριξε ότι η Ρωσία δεν δείχνει διάθεση πραγματικών διαπραγματεύσεων και συνεχίζει να εντείνει τις επιθέσεις της.
«Η Ρωσία έχει δείξει ότι δεν θέλει πραγματικά να διαπραγματευτεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να συνεχίσει να αυξάνει την πίεση μέσω κυρώσεων, της εφαρμογής του πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο και της καταπολέμησης του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
