Εικοσιτέσσερις εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις που συμμετείχαν σε διασώσεις προσφύγων στην Ελλάδα αθωώθηκαν από τις κατηγορίες για διακίνηση μεταναστών, μια υπόθεση που διήρκησε περίπου 8 χρόνια και που σύμφωνα με ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ήταν μια αίολη προσπάθεια απαγόρευσης της βοήθειας προς τους πρόσφυγες που κατευθύνονται στην Ευρώπη.
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – όπου περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έφτασαν στις ακτές της κατά τη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης στην Ευρώπη το 2015-16 – αυστηροποιούν τους κανόνες για τη μετανάστευση, καθώς τα δεξιά κόμματα κερδίζουν έδαφος σε όλη την ΕΕ.
Στην δίκη που διεξήχθη στην Λέσβο, οι 24 κατηγορούμενοι αντιμετώπισαν κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής σε εγκληματική ομάδα που διευκόλυνε την παράνομη είσοδο μεταναστών, καθώς και κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος που συνδεόταν με τη χρηματοδότηση της οργάνωσής τους.
Οι κατηγορούμενοι συνδέονταν με την Emergency Response Center International, μια μη κερδοσκοπική ομάδα έρευνας και διάσωσης που έδρασε στη Λέσβο από το 2016 έως το 2018. Μεταξύ αυτών ήταν η Σάρα Μαρντίνι, μία από τις δύο Σύριες αδελφές που έσωσαν πρόσφυγες το 2015 τραβώντας τη βυθιζόμενη βάρκα τους στην ακτή και της οποίας η ιστορία ενέπνευσε τη δημοφιλή ταινία του Netflix του 2022, The Swimmers, και ο Σιν Μπάιντερ, ένας Γερμανός υπήκοος που άρχισε να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες του στην ERCI το 2017.
Οι δύο συνελήφθησαν το 2018 και προφυακίστηκαν για περισσότερες από 100 ημέρες.
Το δικαστήριο απέρριψε όλες τις κατηγορίες, μια απόφαση την οποία ο συνήγορος υπεράσπισης Ζαχαρίας Κεσές χαρακτήρισε «θαρραλέα», αλλά είπε ότι αντιμετωπίστηκε με «γλυκόπικρη ανακούφιση».
Μερικοί από τους κατηγορούμενους βούτηξαν στη θάλασσα για να γιορτάσουν την ετυμηγορία αργά την Πέμπτη.
Παρόλο που οι κατηγορίες ήταν αβάσιμες, όπως είπε ο Κεσές, το δικαστικό σύστημα της Ελλάδας καθυστέρησε την επίλυση της υπόθεσης, οδηγώντας εκατοντάδες ανθρώπους να αποσυρθούν από τις δραστηριότητες ανθρωπιστικής βοήθειας.
«Χρειάστηκαν 2.897 ημέρες (περίπου οκτώ χρόνια) για να αποδοθεί δικαιοσύνη και να καταρρεύσει η ψευδής αφήγηση των αρχών. Η μεγαλύτερη υπόθεση ποινικοποίησης της ανθρωπιστικής βοήθειας βασίστηκε σε ένα εγχειρίδιο απανθρωπιάς», δήλωσε ο Κεσές στο Reuters.
Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει σκληρύνει τη στάση της απέναντι στους μετανάστες.
Από το 2019, η κεντροδεξιά κυβέρνηση έχει ενισχύσει τους συνοριακούς ελέγχους με φράχτες και θαλάσσιες περιπολίες.
«Οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να σταματήσουν να ποινικοποιούν την αλληλεγγύη, να τερματίσουν τις επαναπροωθήσεις και να δώσουν προτεραιότητα στη διάσωση ζωών», δήλωσε η Eva Cossé, ανώτερη ερευνήτρια στο τμήμα Ευρώπης και Κεντρικής Ασίας της Human Rights Watch, χαρακτηρίζοντας τις διώξεις «καταχρηστικές».
Η Ελλάδα, η οποία πρόσφατα είδε μια απότομη νέα αύξηση στις αφίξεις μεταναστών από τη Λιβύη, λέει ότι σέβεται το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
